Azərbaycan Suriyaya qaz ixracına başlayır – Yeni mərhələ, yeni strateji hədəflər

Azərbaycan "swap" mexanizmi vasitəsilə Türkiyə üzərindən Suriyaya təbii qaz ixracına başlayacaq. Bu addım Azərbaycan ilə Suriya arasında enerji sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir və rəsmi Bakının Yaxın Şərqdə fəaliyyətini intensivləşdirməyə yönəlmiş strategiyasının tərkib hissəsidir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın dəvəti ilə 4-cü Antalya Diplomatik Forumunda iştirak etmişdi. Forum çərçivəsində Prezident Əliyev Suriya Ərəb Respublikasının keçid dövrü Prezidenti Əhməd Əl Şaraa ilə görüşərək, iki ölkə arasında mümkün əməkdaşlıq istiqamətləri müzakirə olunub. Görüş zamanı Prezident Əliyev Azərbaycanın Suriyanın sabitliyinin bərpasında iştirak etməyə hazır olduğunu bildirmişdi. Bu isə Azərbaycanın enerji siyasətində Suriyanın aktiv tərəfdaş ola biləcəyinə işarə idi.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev qeyd edib ki, bu əməkdaşlıq Azərbaycanın yalnız enerji ixracatçısı kimi deyil, həm də bölgədə sülh və sabitliyin təşviqində əsas oyunçu kimi rolunu möhkəmləndirir:

"Azərbaycan Suriyanın enerji ehtiyatlarında pay sahibi olmaqla yanaşı, həmin ehtiyatların Avropa bazarına çıxarılmasında da əsas tranzit ölkə rolunu oynaya bilər. Bakı qaz həcmini artırmaq üçün yeni tərəfdaş axtarır. Bu baxımdan Suriya ilə əməkdaşlıq Azərbaycanın Avropadakı enerji mövqeyini gücləndirəcək."

Onun sözlərinə görə, İraq Kürdüstanı ilə aparılan danışıqlar, TANAP və TAP layihələrinin Suriya sərhədinə yaxınlığı da inteqrasiya üçün əlavə fürsətlər yaradır.
Ekspert qeyd edib ki, bu əməkdaşlıq Suriya üçün də iqtisadi baxımdan əhəmiyyətlidir:

"Uzun illər sanksiyalar altında qalan və siyasi təcrid yaşayan Suriya üçün bu əməkdaşlıq həm maliyyə, həm də infrastruktur baxımından ciddi töhfə verə bilər. Yeni hökumət sabitlik üçün addımlar atır. Bu proses SOCAR kimi təcrübəli tərəfdaşın dəstəyi ilə daha effektiv həyata keçirilə bilər."

Eyni zamanda, Əhməd Əl Şaraanın türkmən mənşəli general Fehim İsanı müdafiə nazirinin müavini və şimal regionları üzrə komandan təyin etməsi SOCAR-ın təhlükəsiz fəaliyyətinə zəmanət verən önəmli addım kimi dəyərləndirilir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin dəvəti ilə Prezident Əl Şaraan 12 iyulda Bakıya rəsmi səfər edib. Səfər çərçivəsində keçirilən görüşlərdə enerji sahəsində əməkdaşlıq əsas mövzulardan biri olub. SOCAR ilə Suriya hökuməti arasında Anlaşma Memorandumu imzalanaraq, bu ölkənin enerji sektorunun bərpasında Azərbaycanın iştirakı rəsmiləşdirilib.

Eyni zamanda, Baş nazirin müavini Samir Şərifovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti və Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndələri Suriyada səfərdə olaraq əməkdaşlıq imkanlarını qiymətləndiriblər.

Rzayev qeyd edir ki, bu proses Azərbaycanın enerji siyasətində yeni bir mərhələnin başlanğıcıdır:

"Yaxın Şərqə qaz ixracı Azərbaycan üçün təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi addımdır. Bakı bu əməkdaşlığa qarşılıqlı fayda və hörmət prinsipi ilə yanaşır. Bu, regionun sabitliyi və iqtisadi inteqrasiyası baxımından mühüm töhfədir."

Politoloqun sözlərinə görə, bu proses yalnız texniki əməliyyat deyil, regional sabitlik, enerji təhlükəsizliyi və diplomatik əməkdaşlıq üçün strateji başlanğıcdır. Azərbaycanın rolu isə Cənubi Qafqazla Şərqi Aralıq dənizi arasında körpü yaratmaq baxımından getdikcə güclənir.

Telegramda izləyin