12 illik təhsil və şaxələnmiş məktəb strukturu: Azərbaycan üçün perspektivlər
"Türkiyə təhsil modelindən Azərbaycan sisteminə yalnız seçilmiş elementləri tətbiq etmək mümkündür, çünki təhsil yalnız proqram və fənlərdən ibarət deyil; hüquqi çərçivə, sosial-coğrafi reallıq, iqtisadi imkanlar və mədəni dəyərlər də rol oynayır".
Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib.
O, bildirib ki, Türkiyə sisteminin əsas üstünlüklərindən biri 12 illik məcburi təhsil fəlsəfəsidir. Bu model şagirdlərin məktəbdə qalma müddətini artırır, erkən tərk etmə səviyyəsini aşağı salır və regionlararası fərqləri azaldır. Azərbaycanda isə 9 illik təhsil 15 yaşdan sonra seleksiya mexanizmi ilə davam edir və erkən məktəb tərk riskini artırır. 12 illik sistem tətbiq olunsa, şagirdlərin lisey və peşə təhsili istiqamətində daha sistemli keçidi təmin edilə bilər:
"Azərbaycan qanunvericiliyi Türkiyə modelinin seçilmiş elementlərini tətbiq etməyə imkan verir. "Təhsil haqqında" Qanun təhsil sisteminin əlçatan, bərabər və beynəlxalq təcrübəyə uyğun olmasını nəzərdə tutur, yəni xarici nümunələrdən faydalanmaq hüquqi baxımdan mümkündür.
Türkiyə modeli məktəbin strukturunu şaxələndirir: ümumi liseylər, peşə liseyləri və texniki məktəblər paralel fəaliyyət göstərir. Bu, şagirdlərin maraqlarına uyğun yönləndirilməsini, peşə təhsilində iştirakın artmasını və ali təhsilə hazırlığın yüksəlməsini təmin edir. Azərbaycanda isə seçim imkanları məhduddur.
Müəllimlərin peşəkar inkişafı da Türkiyə modelində daha sistemlidir. Hazırlıq və xidmət içi təlimlər ardıcıl tətbiq olunur, keyfiyyət mərkəzləşdirilmiş qaydada idarə edilir. Azərbaycanda son illər sertifikasiya və təlimlər artırılıb, rəqəmsallaşma və kurikulum yenilənməsi bu modeli dəstəkləyir.
Məktəb mühitində intizam və nizam-intizam Türkiyə məktəblərində daha sərtdir, dərs iştirakını artırır. Azərbaycan üçün bu yanaşma uyğunlaşdırılmış formada tətbiq edilə bilər, şagird hüquqlarını qoruyaraq davranış mədəniyyətini gücləndirmək mümkündür.
Türkiyə modelinin bəzi mənfi cəhətləri də var: kurikulumun siyasiləşməsi, dini məktəblərin artması və bəzi elmi mövzuların proqramdan çıxarılması. Buna görə də yalnız elmi, sistematik və pedaqoji baxımdan güclü komponentlər seçilməlidir.
Nəticə olaraq, Türkiyə modelinin struktur, idarəetmə, keyfiyyətə nəzarət və şagird yönümlü sistem elementlərini tətbiq etmək Azərbaycanın təhsil keyfiyyətini artıracaq. Məqsəd şagirdlərin məktəbdə qalma müddətini artırmaq, peşə təhsilini cazibədar etmək, orta təhsili şaxələndirmək və nəticə yönlü qiymətləndirməni gücləndirməkdir. Elm və Təhsil Nazirliyinin son illərdə gördüyü tədbirlər isə bu addımlar üçün artıq güclü baza yaradıb".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 528 Tarix: 13 noyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Qətlə yetirildiyi kamera görüntüləri ilə bəlli olub...
Biləsuvarda gəlini tərəfindən qətlə yetirildiyi bildirilən qadınla bağlı təfərrüatlar məlum olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, 4 oğlu və 2 qızı olan mərhum Almaz Cəfərova uzun müddətdir tənha yaşayırmış. Onun oğlan övladlarının Rusiya Federasiyasında olduğu bildirilir. Bir müddət əvvəl is
14:19 525 2035-ci ilə qədər insanlar və robotlar arasında müharibə təhlükəsi
2035-ci ilə qədər insanlar və robotlar arasında münaqişənin baş verə biləcəyi proqnozlaşdırılır. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Britaniyanın "The Daily Telegraph" qəzeti bu barədə məlumat yayıb. Məlumata görə, növbəti onillikdə robototexnika çatdırılmadan tutmuş təmizliyə qədər insa
20:00 113 Azərbaycan bu ölkələrlə viza tələbini ləğv etdi - Yenilənib
Azərbaycanla Surinam arasında diplomatik pasport sahibləri vizadan azad edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev "Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Surinam Respublikası Hökuməti arasında diplomatik və xidməti pasport sahiblərinin viza tələbindən azad edilməsi haqqınd
14:48 231 Buraxılış imtahanı qanla bitdi - Universitetə hücum edildi
ABŞ-da naməlum silahlı şəxs Rod-Aylend ştatında yerləşən Braun Universitetində atəş açaraq iki nəfəri qətlə yetirib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, rəsmi məlumatlara görə, hadisə nəticəsində daha səkkiz nəfər ağır yaralanıb. Atışma mühəndislik və fizika fakültələrinin yerləşdiyi binada buraxılı
18:45 136 Müğənni İntizar Məmmədzadənin evində toy olacaq.
Müğənni İntizar Məmmədzadənin evində toy olacaq. Axşam.az xəbər verir ki, sənətçi oğlunu evləndirir. Bu haqda "Afaqla 10lar" verilişində danışan ifaçı 25 yaşlı övladının nişanı olduğunu bildirib:. "Özü bəyənib, seçib. Bir il içində də toy edəcəyik"
21:00 136 İnsanlar niyə sığorta şirkətlərinə güvənmirlər? - İQTİSADÇI AÇIQLADI
Uzun illərdir sığorta şirkətləri vətəndaşların güvənini qazana bilmir. İstər mənzil istərsədə obyektlərdə, iri ticarət mərkəzlərində baş verən yanğın, partlayış hadisələrində vətəndaşların və sahibkarların obyektləri sığortalı olmadığı üçün onlara dəyən zərəri heç kəs ödəməyib. Bəs sığorta şirkətlərini
13:13 176 Əmlakları xanımı və digər yaxınlarının adına imiş
"Qumar kralı" Yusif Baqiyev və onunla birgə ittiham olunanların cinayət işi üzrə məhkəmə istintaqı başlayıb. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində keçirilən bugünkü iclasda ittiham elan edilib. İttihamda deyilir ki, Yusif Baqiyev, Ramil Saadov, Pərvi
15:14 292 Sumqayıtda tapılan uşaq ailəsinə təhvil verildi - Foto+Yenilənib
Bu gün saat 18:00 radələrində Sumqayıt şəhəri, 10-cu mikrorayon ərazisində təxminən 3-4 yaşlarında uşaq tapılıb. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə Daxili İşlər Nazirliyi məlumat yayıb. Bildirilib ki, azyaşlı ərazi üzrə polis orqanına gətirilib. "Azyaşlını və ya onun valideynlərini tanıyanlardan
20:56 139 Gültəkin Hacıbəyli Türkiyədən 5 illik deport olunur
Bir neçə gün öncə Türkiyədə saxlanılan sabiq deputat Gültəkin Hacıbəyli deportasiya olunacaq. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, o, bu haqda sosial şəbəkə hesabında paylaşım edib. Qeyd edib ki, onun 5 il müddətinə deportasiya edilməsi ilə bağlı qərar artıq qəbul edilib. G.Hacıbəyli isə bu qərarl
20:37 114 
