12 illik təhsil və şaxələnmiş məktəb strukturu: Azərbaycan üçün perspektivlər

12 illik təhsil və şaxələnmiş məktəb strukturu: Azərbaycan üçün perspektivlər"Türkiyə təhsil modelindən Azərbaycan sisteminə yalnız seçilmiş elementləri tətbiq etmək mümkündür, çünki təhsil yalnız proqram və fənlərdən ibarət deyil; hüquqi çərçivə, sosial-coğrafi reallıq, iqtisadi imkanlar və mədəni dəyərlər də rol oynayır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib.

O, bildirib ki, Türkiyə sisteminin əsas üstünlüklərindən biri 12 illik məcburi təhsil fəlsəfəsidir. Bu model şagirdlərin məktəbdə qalma müddətini artırır, erkən tərk etmə səviyyəsini aşağı salır və regionlararası fərqləri azaldır. Azərbaycanda isə 9 illik təhsil 15 yaşdan sonra seleksiya mexanizmi ilə davam edir və erkən məktəb tərk riskini artırır. 12 illik sistem tətbiq olunsa, şagirdlərin lisey və peşə təhsili istiqamətində daha sistemli keçidi təmin edilə bilər:

"Azərbaycan qanunvericiliyi Türkiyə modelinin seçilmiş elementlərini tətbiq etməyə imkan verir. "Təhsil haqqında" Qanun təhsil sisteminin əlçatan, bərabər və beynəlxalq təcrübəyə uyğun olmasını nəzərdə tutur, yəni xarici nümunələrdən faydalanmaq hüquqi baxımdan mümkündür.

Türkiyə modeli məktəbin strukturunu şaxələndirir: ümumi liseylər, peşə liseyləri və texniki məktəblər paralel fəaliyyət göstərir. Bu, şagirdlərin maraqlarına uyğun yönləndirilməsini, peşə təhsilində iştirakın artmasını və ali təhsilə hazırlığın yüksəlməsini təmin edir. Azərbaycanda isə seçim imkanları məhduddur.

Müəllimlərin peşəkar inkişafı da Türkiyə modelində daha sistemlidir. Hazırlıq və xidmət içi təlimlər ardıcıl tətbiq olunur, keyfiyyət mərkəzləşdirilmiş qaydada idarə edilir. Azərbaycanda son illər sertifikasiya və təlimlər artırılıb, rəqəmsallaşma və kurikulum yenilənməsi bu modeli dəstəkləyir.

Məktəb mühitində intizam və nizam-intizam Türkiyə məktəblərində daha sərtdir, dərs iştirakını artırır. Azərbaycan üçün bu yanaşma uyğunlaşdırılmış formada tətbiq edilə bilər, şagird hüquqlarını qoruyaraq davranış mədəniyyətini gücləndirmək mümkündür.

Türkiyə modelinin bəzi mənfi cəhətləri də var: kurikulumun siyasiləşməsi, dini məktəblərin artması və bəzi elmi mövzuların proqramdan çıxarılması. Buna görə də yalnız elmi, sistematik və pedaqoji baxımdan güclü komponentlər seçilməlidir.

Nəticə olaraq, Türkiyə modelinin struktur, idarəetmə, keyfiyyətə nəzarət və şagird yönümlü sistem elementlərini tətbiq etmək Azərbaycanın təhsil keyfiyyətini artıracaq. Məqsəd şagirdlərin məktəbdə qalma müddətini artırmaq, peşə təhsilini cazibədar etmək, orta təhsili şaxələndirmək və nəticə yönlü qiymətləndirməni gücləndirməkdir. Elm və Təhsil Nazirliyinin son illərdə gördüyü tədbirlər isə bu addımlar üçün artıq güclü baza yaradıb".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 928   Tarix: 13 noyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Fulya Öztürk Aygün Kazımovanın mahnısını paylaşdı

Türkiyəli jurnalist Fulya Öztürk Xalq artisti Aygün Kazımova ilə bağlı paylaşım edib. Axşam.az xəbər verir ki, o, müğənninin "Bilirəm" klipindən görüntülərini yayımlayaraq "Son zamanlarda bu mahnı ən sevdiyim oldu" sözlərini yazıb. Qeyd edək ki, mahnının sözləri Leyla Əliyevaya, musiqis

11.11.2026 328
.

Ermənistanda müxalifət nümayəndəsinin ölümü araşdırılır

Ermənistanın İstintaq Komitəsi müxalifətdəki "Güclü Ermənistan" partiyasının üzvü Arsen Gevorgyanın məhkəməyəqədər həbsdə ölümü ilə bağlı cinayət işi açıb. xəbər verir ki, bu barədə məlumat yayıb. Nəşrin məlumatına görə, "Güclü Ermənistan" partiyasından Stepanavan icmasının rəhbər

11.11.2026 230
.

Sarsılmaz müttəfiqlik - ortaq strateji hədəflər

Azərbaycan və Türkiyə əsrlər boyu ortaq tarix, mədəniyyət, dil və dini dəyərlər əsasında formalaşmış möhkəm qardaşlıq telləri ilə bir-birinə bağlı olan iki dost və qardaş ölkədir. "Bir millət, iki dövlət" prinsipi bu münasibətlərin təməlini təşkil edərək, təkcə regionda deyil, bütün dünyad

11.11.2026 280
.

Sarsılmaz müttəfiqlik, ortaq strateji hədəflər

Azərbaycan və Türkiyə əsrlər boyu ortaq tarix, mədəniyyət, dil və dini dəyərlər əsasında formalaşmış möhkəm qardaşlıq telləri ilə bir-birinə bağlı olan iki dost və qardaş ölkədir. "Bir millət, iki dövlət" prinsipi bu münasibətlərin təməlini təşkil edərək, təkcə regionda deyil, bütün dünyad

11.11.2026 276
.

Ev almaq istəyənlərin nəzərinə - Müraciətlər başlayır

İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu tərəfindən 2026-cı ildə adi ipoteka kreditləşməsi prosesinin davam etdirilməsi məqsədilə müvəkkil banklara növbəti limitlər ayrılır. fonda istinadən xəbər verir ki, müraciətlərin qəbuluna 13 noyabr saat 15:00-dan başlanacaq. Vətəndaşlara 12 noyabr 2026-cı il tarixinədə

11.11.2026 186
.

Vətən müharibəsinin Xankəndidən səslənən dərsləri

Azərbaycan Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyev 8 Noyabr Zəfər Günü münasibətilə Xankəndi şəhərindəki Zəfər abidəsini ziyarət etdikdən sonra Azərbaycan xalqına ünvanladığı təbrikində 44 günlük Vətən müharibəsində Silahlı Qüvvələrimizin göstərdiyi qəhrəmanlıqdan, döyüş meydanında qazanılan üstünlükdən

11.11.2026 245
.

Xankəndidə səslənən tarixi mesajlar

Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan xalqı ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa edərək çoxəsrlik tarixinin ən şanlı səhifələrindən birini yazıb. Şuşadan başlayan Böyük Qələbə salnaməsi 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən uğurlu lokal antiterror tədbirlər

11.11.2026 317
.

Xankəndidən yüksələn Zəfər sədası Azərbaycanın qüdrətinin və milli birliyinin təntənəsidir

Prezident İlham Əliyevin 8 Noyabr - Zəfər Günü münasibətilə Xankəndidən Azərbaycan xalqına ünvanladığı təbrik müraciəti tarixi Qələbəmizin siyasi, hərbi və mənəvi əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirib. Dövlətimizin başçısının müraciətini məhz Xankəndidə, şanlı Qələbənin şərəfinə ucaldılmış ikinci Zəfə

11.11.2026 301
.

Şuşanın yeni siması aparılan quruculuq işlərinin göstəricisidir

Prezident İlham Əliyevin Zəfər Gününün altıncı ildönümündə Şuşaya səfəri, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın isə məhz bu əlamətdar gündə Qarabağa səfəri Şuşanın ölkəmizin siyasi və mənəvi həyatındakı müstəsna yerini bir daha gündəmə gətirdi. Bu hadisələr həm də Şuşanın Azərbaycanın milli kimliyinin

11.11.2026 291
.