Azalan Doğumlar: Azərbaycanın Demoqrafik Gələcəyi Təhlükədə - SOSİOLOQDAN AÇIQLAMA

Son illərdə Azərbaycanda doğulan uşaqların sayı əhəmiyyətli dərəcədə azalmaqdadır. Bu tendensiya yalnız statistika deyil, eyni zamanda cəmiyyətin gələcəyinə dair ciddi xəbərdarlıqdır. Daha az uşaq doğulması deməkdir ki, gələcəkdə işçi qüvvəsi, sosial təminat sistemləri və iqtisadi inkişaf üçün potensialın azalması mümkündür. İnsanların ailə qurmaq və uşaq sahibi olmaqla bağlı yanaşmaları dəyişir, şəhərləşmə sürətlənir, yaşayış xərcləri artır və gənclər üçün gələcək planları mürəkkəbləşir. Doğum sayının azalmasının səbəbləri, nəticələri və bu prosesin qarşısını almaq üçün atıla biləcək addımlar diqqət mərkəzindədir.
Mövzu ilə bağlı sosioloq Mail Yaqub BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, təssüfki statistika ürək açan deyil. Onun sözlərinə görə, 2025-ci ildə doğum statistikası son illərin ən aşağı səviyyəsinə düşüb: "Azərbaycanda artım tempi azalıb. Bunun bir neçə səbəbi var. Birinci səbəb boşnmaların çoxalmasıdır. Yəni boşanmalar çoxdursa, doğum hallarıda azalacaq. İkinci səbəb isə ailələrdə uşaqların sayının az olmasıdır. Ümumiyyətlə müasir insan çox uşaqlı olmağı sevmir. Valideynlərin ötən əsrdən həyata baxışı fərqlidir. Əvvəllər isə belə deyildi. Ötən əsrin 60-cı illərində Azərbaycanda hər ana başı 6,7 uşaq düşürdü. İndi isə bu rəqəm 1,6-ya düşüb. Təsəvür edirsiz? Hər anaya heç 2 uşaq belə düşmür. Çünki valideynlər çox uşaqlarının olmasını istəmirlər. Həyata baxış və standartlar dəyişib.

Valideyn uşağını ən yaxşı məktəbdə oxutdurmaq istəyir, ən yaxşı repititor yanına qoymaq istəyir. Əvvəllər isə repititor, bahalı telefon xərci yox idi. İndi bütün bunlar hamısı ailələrdə ehtiyaca çevrilib. Ailələr öncədən uşağın sağlamlığını, səhiyyəsini, təhsilini, geyimini düşünürlər. Əvvəllər həyata belə baxış yox idi. Əsas məsələ budur. Ona görədə ailələr az uşağlı olmağı tərcih edirlər. Ailədə iki uşağın olması belə cəmiyyətin stabil qalmasına kömək edəcək. Yəni Azərbaycanda 10 milyon əhali sayı elə 10 milyon qalacaq. Ancaq ailələrdə heç 2 uşaqda yoxdur. Ona görədə rəqəmlər çox acınacaqlıdır. Bununla bağlı dövlət bir tədbir görməlidir. Çünki Azərbaycan əhalisinin sayı onsuzda azdır. Uşaq pulunun verilməsi dövlət tərəfindən bu istiqamətdə mühüm bir addım ola bilər. Yaxudda dünyaya gələn 3-cü uşaq üçün xüsusi təşviq, mükafat artım üçün dəstək ola bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin