"Səmadan düşən tabut"un sirri 127 il sonra açıldı: Həqiqi yaşı nə qədərdir?
1899-cu ildə Baltik dənizi sahilində uçurumun aşınması nəticəsində təsadüfən üzə çıxan taxta tabut yüz ildən çox müddət ərzində alimləri çaş-baş qoymuşdu. Palıd ağacından yonulmuş boş gövdə formasında tabutun içində Velbar mədəniyyətinə aid gənc qadının skeleti və bürünc bilərziklər, həmçinin şüşə və kəhrəba muncuqlardan hazırlanmış boyunbağı tapılmışdı.
Qaynarinfo "Indian Defence Review"ə istinadən xəbər verir ki, qəbir avadanlıqları onun Roma dəmir dövrünə (eramızın II əsri) aid olduğunu göstərirdi. Lakin 2018-ci ildə aparılan diş analizi tamamilə başqa nəticə verdi: radiokarbon testinə görə, qadın guya dəfnindən 100 ildən də çox əvvəl ölmüşdü.
Bu ziddiyyət alimləri çaşdırdı və iki ehtimal irəli sürüldü: ya məzar yenidən açılıb istifadə olunub, ya da tarixləmə səhvdir. Nəhayət, cavab skeletdə deyil, onu qoruyan ağacın özündə gizlənmişdi.
Polşanın Baqiç kəndi yaxınlığında yerləşən qayalıq məzar sahili eroziya nəticəsində çökəndə üzə çıxmışdı. Yerli əhali zəngin bəzək əşyalarına görə burada "yerli şahzadə" dəfn edildiyini düşünmüşdü. İllərlə bu romantik təsəvvür davam etmiş, skelet isə muzeydə saxlanılmışdı.
"Archaeometry" jurnalında dərc olunan dendroxronoloji analiz göstərib ki, tabut təxminən eramızın 112-128-ci illəri arasında kəsilmiş palıd ağacından hazırlanıb. Ağacın halqalarının analizi göstərir ki, o, qadının ölüm dövrünə tam uyğun gəlir. Bu isə onun həqiqətən II əsrin əvvəllərində dəfn edildiyini təsdiqləyir və diş analizindəki ziddiyyəti izah edir.
Tabutun bu günə qədər qalmasının səbəbi ətraf mühitdə oksigensiz şəraitin yaranmasıdır. Su səviyyəsinin qalxması ilə ərazi su altında qalıb və çürüməni dayandırıb. Bu proses Qara dənizdəki qədim gəmi qalıqlarının qorunmasına bənzəyir.
Alimlər diş analizindəki səhvin səbəbini qadının qidalanması ilə izah edirlər. Onun yüksək azot göstəriciləri çoxlu heyvan zülalı, xüsusilə də balıq istehlakına işarə edir.
Dəniz və şirin su balıqları radiokarbon tarixləməsində "rezervuar effekti" yaradır və bu, yaşın süni şəkildə daha qədim görünməsinə səbəb olur.
Əvvəlki ehtimallara görə qadın elit təbəqəyə aid "şahzadə" sayılırdı. Lakin skeletdə aşkar olunan osteoartrit onun ağır fiziki əmək şəraitində yaşadığını göstərir. Velbar mədəniyyəti (I-V əsrlər) indiki Şimali Polşa ərazisində mövcud olub və ticarət yolları ilə tanınıb. Bu tip tabutlar nadir tapıntı hesab olunur.
Hazırda skelet üzərində DNT analizi aparılır və bu, onun mənşəyi və Avropa əhalisi ilə əlaqələri barədə yeni məlumatlar verə bilər. Alimlərin fikrincə, bu hadisə bir daha göstərir ki, yanlış tarixləmə bəzən arxeologiyada daha dərin və maraqlı həqiqətləri üzə çıxara bilir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 796 Tarix: 23 aprel 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşMərkəzi Afrika Respublikasında faciə: Şəhər silahlıların nəzarətinə keçdi
Naməlum silahlı şəxslər Mərkəzi Afrika Respublikasının (MAR) Vakaqa prefekturasında yerləşən Am Dafok şəhərini ələ keçiriblər. xəbər verir ki, bu barədə Ndeke Luka radiosu yerli mənbələrə istinadən məlumat yayıb. Məlumata görə, hücum nəticəsində azı 28 nəfər həlak olub, daha 25 nəfər isə yaralanıb. Yerl
10:51 153 Yenilənmiş 100 manatlıqlar bu tarixdə tədavülə buraxılacaq
Cari ilin 15 iyul tarixində yenilənmiş 100 manatlıq pul nişanının tədavülə buraxılması nəzərdə tutulub. Bunu Trend-ə müsahibəsində Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) baş direktoru Rəşad Məmmədov deyib. O bildirib ki, Mərkəzi Bank tərəfindən yenilənmiş pul nişanları və ya mövcud pul nişanlarında hər hans
10:10 193 Sabah Azərbaycanda 36 dərəcə isti olacaq
Azərbaycanda iyulun 4-də 36 dərəcə isti gözlənilir. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Cənub-şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 20-2
13:52 129 Qızıl və gümüş ucuzlaşdı
Nyu-York birjasında qızıl və gümüşün qiyməti azalıb. xəbər verir ki, COMEX əmtəə birjasında qızıl fyuçerslərinin dəyəri 0.29% azalaraq 4.070 ABŞ dollarına bərabər olub. COMEX-də gümüşün unsiya üzrə fyuçersləri isə 0.18% ucuzlaşaraq 60.40 ABŞ dolları təşkil edib
02.07.2026 261 Tramp: ABŞ NATO-ya hamıdan çox pul xərcləyir, amma heç bir fayda əldə etmir
ABŞ NATO-nun maliyyələşdirilməsində ən böyük paya malikdir. APA xəbər verir ki, bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp "Truth Social"da yazıb. "ABŞ NATO-ya hamıdan qat-qat çox pul xərcləyir ki, onları qorusun, amma bunun qarşılığında heç bir fayda əldə etmir. 2014-2015-ci illər arası ABŞ 9
02.07.2026 311 Çinin addımı dünyaya nümunə olacaq? Azərbaycanda da süni intellekt məktəblərdə məcburi tədris oluna bilər - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Çində orta məktəblərdə süni intellektin tədrisinin məcburi hala gətirilməsi dünyada təhsil sahəsində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Ölkə rəhbərliyi hesab edir ki, gələcəyin əmək bazarında uğur qazanmaq üçün şagirdlər hələ məktəb illərindən süni intellekt texnologiyalarını öyrənməl
12:21 164 Ukraynada Rusiyanın hücumları nəticəsində 4 nəfər ölüb, 10 nəfər yaralanıb
Rəsmilər cümə günü səhər saatlarında Telegram-da bildiriblər ki, Rusiyanın Ukraynaya gecə hücumları nəticəsində dörd nəfər ölüb, daha 10 nəfər yaralanıb. BİG.AZ Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, regional hərbi administrasiyanın rəhbəri Oleq Qrixorov bildirib ki, sərhədyanı Sumı bölgəsində Rusiya pilotsu
14:46 82 Fransa yeni nüvə sualtı qayığını istismara verdi - "Səssiz ovçu" adlandırılır
Fransa Hərbi Dəniz Qüvvələrinin donanmasına "Barracuda" sinfinə aid dördüncü nüvə hücum sualtı qayığı daxil edilib. "De Grasse" adlanan yeni gəmi ölkənin sualtı qüvvələrinin modernləşdirilməsi proqramının mühüm mərhələsi hesab olunur. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "India
02.07.2026 292 Ödənişli yolda ağır qəza - 33 yaşlı qadın öldü - Foto
Bakı-Quba-Rusiya dövlət sərhədi ödənişli avtomobil yolunda ağır qəza baş verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Hyundai" markalı avtomobil idarəetmədən çıxaraq aşıb. Nəticədə avtomobildə olan 33 yaşlı Səma Əliyeva aldığı xəsarətlərdən həlak olub. O, Şəmkir Rayon Mərkəzi Xəstəxanasınd
11:35 267