Ağıl dişləri müdrikliyə necə təsir edir - ARAŞDIRMA
Alimlər ağıl dişlərinin varlığının insanın intellekt səviyyəsinə, yaddaşına və əqli qabiliyyətlərinə təsir edib-etmədiyini araşdırıblar.
Lent.az xarici mediaya istinadla məlumat verir ki, simvolik adına baxmayaraq, ağıl dişlərinin insanın intellekt səviyyəsi ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Onların çıxması əqli qabiliyyətlərin inkişafı ilə deyil, yalnız orqanizmin yaş və fizioloji dəyişiklikləri ilə bağlıdır.
Xalq arasında "ağıl dişləri" adlandırılan üçüncü molyarlar, adətən, 17 yaşdan etibarən çıxmağa başlayır və adətən 25 yaşa qədər tam formalaşır. Bu adın yaranma səbəbi də həmin dövrdə insanın artıq yetkin hesab olunmağı, həyat təcrübəsi və müstəqillik qazanmağı ilə bağlıdır ki, bu da müdrikliklə assosiasiya olunur.
Təkamül və müasir dövr
Əslində, bu dişlər əcdadlarımıza bərk və lifli qidaları - çiy kökləri, sərt toxumları və kobud bitki mənşəli qidaları çeynəmək üçün lazım idi. Lakin rasionun dəyişməsi və çənə quruluşunun təkamülü nəticəsində onlara ehtiyac artıq demək olar ki, yoxdur.
Müasir insanların çənəsi əcdadlarımıza nisbətən çox vaxt daha kiçik ölçüdə olur, buna görə də ağıl dişlərinin çıxması üçün kifayət qədər yer qalmır. Bu, iltihaba, ağrıya və qonşu dişlərə təzyiqə səbəb ola bilir. Buna görə stomatoloqlar bəzən onların çəkilməsini tövsiyə edirlər.
Mütəxəssislərin rəyi
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, ağıl dişlərinin olması və ya olmaması yaddaşa, məntiqə, öyrənmə qabiliyyətinə və ya digər koqnitiv funksiyalara heç bir təsir göstərmir. Bəzi insanlarda bu dişlərdən dördü də çıxa bilər, digərlərində isə bir, iki, üç ədəd çıxması və ya ümumiyyətlə heç birinin çıxmaması normal hal hesab olunur.
Üçüncü molyarların yoxluğu çox vaxt genetik xüsusiyyətlərlə bağlıdır və patologiya deyil. Əgər ağıl dişləri düzgün inkişaf edirsə, diskomfort yaratmırsa və digər dişlərin düzülüşünü pozmursa, onların çəkilməsinə ehtiyac yoxdur.
Sevda Rumi
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 585 Tarix: 23 aprel 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşSüni intellektdən istifadə kifayət etmir - Milli AI ekosistemi qurulmalıdır
"Bu gün Azərbaycanda süni intellekt (AI) sahəsində mühüm addımlar atılır və bu istiqamətdə müsbət inkişaf müşahidə olunur. Lakin etiraf etməliyik ki, hazırda biz daha çox süni intellektdən istifadə edən ölkələr sırasındayıq, onu inkişaf etdirən və qlobal bazara çıxaran ölkələr arasında isə həl
12:12 144 Mərkəzi Afrika Respublikasında faciə: Şəhər silahlıların nəzarətinə keçdi
Naməlum silahlı şəxslər Mərkəzi Afrika Respublikasının (MAR) Vakaqa prefekturasında yerləşən Am Dafok şəhərini ələ keçiriblər. xəbər verir ki, bu barədə Ndeke Luka radiosu yerli mənbələrə istinadən məlumat yayıb. Məlumata görə, hücum nəticəsində azı 28 nəfər həlak olub, daha 25 nəfər isə yaralanıb. Yerl
10:51 153 Sabah Azərbaycanda 36 dərəcə isti olacaq
Azərbaycanda iyulun 4-də 36 dərəcə isti gözlənilir. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Cənub-şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 20-2
13:52 129 Təbii fəlakətlərdən sonra eyni sual: Niyə evlər sığortasız qalır? - SIĞORTA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Azərbaycanda son vaxtlar müşahidə olunan güclü yağışlar və əlverişsiz hava şəraiti bir çox yaşayış evinə və fərdi təsərrüfatlara ciddi ziyan vurdu. Su basmış evlər, yararsız hala düşən əşyalar və yüksək maddi itkilər bir daha göstərdi ki, təbii fəlakətlər hər an gözlənilmədən baş verə bilər. Buna baxmayaraq
13:01 147 Qızıl və gümüş ucuzlaşdı
Nyu-York birjasında qızıl və gümüşün qiyməti azalıb. xəbər verir ki, COMEX əmtəə birjasında qızıl fyuçerslərinin dəyəri 0.29% azalaraq 4.070 ABŞ dollarına bərabər olub. COMEX-də gümüşün unsiya üzrə fyuçersləri isə 0.18% ucuzlaşaraq 60.40 ABŞ dolları təşkil edib
02.07.2026 261 Avstraliyanın sirri: Quru çölün ortasındakı yollarda niyə iki metrlik xətkeşlər var?
Avstraliya təbiəti, iqlimi və qeyri-adi infrastruktur həlləri ilə dünyanın ən maraqlı ölkələrindən biri hesab olunur. Bu ölkəyə ilk dəfə səfər edənlərin diqqətini çəkən qəribə obyektlərdən biri də səhralıq ərazilərdə yolların kənarında quraşdırılmış iki metrlik şaquli ölçü reykalarıdır. Qaynarinfo xəbə
02.07.2026 349 Fransa yeni nüvə sualtı qayığını istismara verdi - "Səssiz ovçu" adlandırılır
Fransa Hərbi Dəniz Qüvvələrinin donanmasına "Barracuda" sinfinə aid dördüncü nüvə hücum sualtı qayığı daxil edilib. "De Grasse" adlanan yeni gəmi ölkənin sualtı qüvvələrinin modernləşdirilməsi proqramının mühüm mərhələsi hesab olunur. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "India
02.07.2026 292 Ermənistan seçim qarşısında? Paşinyan həm Rusiyaya, həm Aİ-yə mesaj verdi
Ermənistan Rusiya ilə münasibətlərdə böhran yaratmaq niyyətində deyil. xəbər verir ki, bunu Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan bildirib. Paşinyan qeyd edib ki, Yerevan beynəlxalq tərəfdaşları ilə münasibətlər qurarkən ilk növbədə öz milli maraqlarını rəhbər tutur. Bununla yanaşı, Baş nazir vurğulayı
11:53 157 Ötən ildən qalan dondurmanı necə ayırd etmək olar?
"Yay mövsümündə dondurmaya tələbat əhəmiyyətli dərəcədə artır. Lakin istehlakçılar məhsul seçərkən yalnız dadına deyil, onun keyfiyyətinə və təhlükəsizliyinə də xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Satışda olan dondurmaların ötən ildən qalıb-qalmadığını və sağlamlıq üçün risk yaradıb-yaratmadığını müəyyə
15:17 0