Pekinin səssiz ekspansiyası: limanlar, kreditlər və qlobal təsir
"ABŞ Prezidenti Donald Trumpın "dünyada yalnız iki supergüc var - ABŞ və Çin" açıqlaması sadəcə diplomatik ifadə deyil. Bu, Vaşinqtonun SSRİ-nin dağılmasından sonra ilk dəfə olaraq Pekinin qlobal güc statusunu açıq şəkildə qəbul etməsi kimi qiymətləndirilə bilər".
Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib.
O, qeyd edib ki, Trampın bu etirafının arxasında isə Çinin son illərdə həyata keçirdiyi sistemli iqtisadi və geosiyasi strategiya dayanır. Pekin tələsmədən, uzunmüddətli plan əsasında hərəkət edir. Son 20 ildə Çin bankları Afrika, Asiya, Latın Amerikası və Şərqi Avropadakı ölkələrə yüz milyardlarla dollar kredit ayırıb. Bu vəsait əsasən limanların, dəmir yollarının və digər strateji infrastruktur layihələrinin maliyyələşdirilməsinə yönəlib:
"Lakin zaman keçdikcə Çin sadəcə investor deyil, həm də təsir sahibi kimi çıxış etməyə başladı. Xüsusilə COVID-19 pandemiyasından sonra bir çox ölkə borc böhranı ilə üzləşdi və kreditləri qaytarmaqda çətinlik çəkdi. Nəticədə Pekin bəzi ölkələrdə limanlar, logistika şəbəkələri və strateji layihələr üzərində uzunmüddətli nəzarət imkanları əldə etdi.
Bu strategiyanın əsas fərqi ondadır ki, Çin bunu hərbi müdaxilə ilə deyil, iqtisadi əməkdaşlıq və investisiya modeli ilə həyata keçirir. Pekin həm limanları maliyyələşdirir, həm də həmin limanların əməliyyat, logistika və rəqəmsal idarəetmə sistemlərini nəzarətdə saxlayır. Bu isə Çinə yalnız iqtisadi deyil, həm də böyük məlumat və geosiyasi üstünlük qazandırır.
Artıq Çin "liman-park-şəhər" modelindən "liman-dəmir yolu-mədən" modelinə keçir. Məqsəd dənizə çıxışı olmayan, mineral ehtiyatlarla zəngin bölgələri Çin nəzarətində olan logistika marşrutlarına bağlamaqdır.
Bu proses fonunda ABŞ vəziyyətin miqyasını yeni anlamağa başlayır. Vaşinqton Pekinin qurduğu iqtisadi şəbəkədən kənarda qalmaq istəmir, lakin görünən odur ki, Çin artıq növbəti mərhələyə keçib.
Ən diqqətçəkən məqam isə budur: Pekin gələcəyin yeni qlobal qütbünü ideologiya üzərində deyil, iqtisadiyyat, logistika, texnologiya və maliyyə asılılığı üzərində qurur. Bu model XX əsrdə ABŞ-ın qurduğu qlobal sistemə bənzəsə də, daha az hərbi, daha çox iqtisadi xarakter daşıyır.
Əgər ABŞ Çinlə rəqabətdə yeni və fərqli strategiyalar formalaşdıra bilməsə, yaxın onilliklərdə Pekin təkcə qlobal ticarətdə deyil, dolların beynəlxalq hegemonluğunun zəifləməsində də əsas gücə çevrilə bilər".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 112 Tarix: 15 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşDüzgün şampun seçimi: saç sağlamlığında vacib məqamlar - DERMATOLOQDAN AÇIQLAMA
Saç baxımı gündəlik gigiyenanın vacib hissələrindən biri hesab olunur və burada istifadə edilən şampunun seçimi birbaşa saçın sağlamlığına təsir edir. Düzgün şampun seçilmədikdə saç tökülməsi, quruluq, kəpək və baş dərisində qıcıqlanma kimi problemlər daha da arta bilər. Bu səbəbdən şampunun tərkibi
13:43 151 Çin İrana Dəstək Verməyəcəyini ABŞ-la Görüşdə Açıq Bildirdi - POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA
ABŞ və Çin arasında keçirilən son yüksək səviyyəli görüşdə İran məsələsi əsas müzakirə mövzularından biri olub. ABŞ Prezidenti Donald Trampla Çin lideri Si Cinpin arasında baş tutan görüşdən sonra Vaşinqton tərəfi Pekinin İrana hərbi dəstək verməyəcəyinə dair mesajlar aldığını açıqlayıb. Bu açıqlam
10:08 176 "Zaur ilk dəfə evlilik təklifi edəndə bizdə alınmamışdı"
Aparıcı cütlük Zaur və Günay Baxşəliyeva "ASAN TV"nin qonağı olublar. Axşam.az xəbər verir ki, artıq 14 ildir evli olan cütlük ailə qala bilməyin sirrlərindən danışıblar. Günay Zaurla tanış olmasından söhbət açıb:. "O vaxt xəstəxanaya getmişdim. Mənə yaxınlaşıb dedilər ki, Zaurla evlənsəniz
14:26 184 Ermənistandan Rusiya ilə bağlı mühüm qərar
Ermənistan Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq etməyəcək. xəbər verir ki, bu barədə Nikol Paşinyan jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən bildirib. Siyasətçi qeyd edib ki, Ermənistan sanksiya rejiminə qoşulmayacaq. O, eyni zamanda ölkəsinin həmin məhdudiyyətlərdən yayınmaq üçün də addımlar atmayacağın
10:48 158 Rusiya Ukraynanı müharibə başlayandan bəri ən böyük dron hücumuna məruz qoyub
Ukrayna hakimiyyətinin məlumatına görə, gecə ərzində Rusiya tərəfindən Ukraynanın paytaxtı Kiyevə endirilən böyük zərbələr nəticəsində ən azı 17 nəfər həlak olub, onlarla insan yaralanıb. BİG.AZ CNN-ə istinadən xəbər verir ki, Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski bildirib ki, Rusiya çərşənbə axşamını
10:34 167 Latviya baş naziri istefa verdi
Latviyanın Baş naziri Evika Silinya istefa verib. xəbər verir ki, bu barədə ölkənin LSM dövlət teleradio portalı məlumat yayıb. Məlumata görə, baş nazirin parlament qarşısında çıxışı gözlənilirdi, lakin o, Nazirlər Kabinetində mətbuat konfransı keçirib və istefasını elan edib. Hökumət böhranı 7 mayd
14.05.2026 246 Ermənistan Rusiyanın hərbi bazası ilə bağlı iddialara cavab verdi
Ermənistan rəhbərliyinin Rusiyanın Gümrüdə yerləşən 102-ci Hərbi Bazadan vətəndaşlarını qorumaq məqsədilə istifadə etməsi ilə bağlı heç bir narahatlığı yoxdur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə saytı məlumat yayıb. Nikol Paşinyan brifinq zamanı bildirib ki, bununla bağlı heç bir narahatlı
10:53 168 Prezident həmkarları ilə Türküstanı gəzdi - Fotolar
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev mayın 15-də Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət başçılarının qeyri-rəsmi Zirvə görüşündə iştirak edən digər prezidentlərlə birlikdə Türküstan şəhərindəki "Həzrət Sultan" Muzey-Qoruğu ilə tanış olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, dövlət başçıların
15:20 99 Pekinin səssiz ekspansiyası: limanlar, kreditlər və qlobal təsir
"ABŞ Prezidenti Donald Trumpın "dünyada yalnız iki supergüc var - ABŞ və Çin" açıqlaması sadəcə diplomatik ifadə deyil. Bu, Vaşinqtonun SSRİ-nin dağılmasından sonra ilk dəfə olaraq Pekinin qlobal güc statusunu açıq şəkildə qəbul etməsi kimi qiymətləndirilə bilər". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasınd
15:01 112 
