200 əsgərin həyatını xilas edən göyərçin

Müharibələr insanların və heyvanların birlikdə qırıldığı, bəşər tarixin ən böyük qara ləkəsidir. Heyvanlar insan həyatının yaxın yoldaşı, müharibə zamanı onlarla insanın həyatını xilas edən qəhrəmanlardır. "Şer Ami" birinci dünya müharibəsi zamanı ABŞ ordusunun Siqnal Korpusuna kömək üçün təlim keçilən 600 göyərçindən biri idi. Göyərçinlər müharibə illərində bir çox sahədə fəallıq göstəriblər. Günümüzdə təyyarələrlə rəqabət aparan dronlar şəkil çəkmək üçün kameralarla təchiz olunub. Göyərçinlər üzərində müharibə zamanı bu tip təlimlər keçirilirdi. Amma onların bacara bildiyi ən uğurlu iş xəbərçilik idi. Qarşı tərəfdəki batalyonlara kağıza yazılan mühüm qeydlər göyərçinlər ilə çatdırılırdı. Bəlkə də bu göyərçinlər arasında ən məşhuru fransızca adının məması "əziz dost" olan Şer Ami idi.

Şer Ami adlı göyərçin 1918-ci ilin payızında bir neçə ay cəbhə xəttində saxlanılıb. Müharibə ərəfəsində 12 mühüm tapşırığı yerinə yetirirdi. Amma ən önəmlisi 1918-ci ilin oktyabrın 4-də çatdırdığı mesaj idi. Müharibə ərəfəsində kommunikasiya texnologiyaları inkişaf etsə də, göyərçinlər əvəzolunmaz idi. Radiolar göyərçinlər qədər etibarlı deyildi. Kommunikasiya qurğuları həssas naqillər ilə bağlandığından problemlər yaşanırdı. 3 oktyabr 1918-ci ildə ordu mayoru və 500-dən çox adam təpənin kənarındakı kiçik bir çökəklikdə qapalı qalır. İlk gün düşmən əsgərlərinin əhatəsində olan ərazidə çoxlu sayda insan həlak olub yaxud yaralanıb. İkinci gün ordu da təxminən 200-ə yaxın əsgər sağ qalır. Okytabrın 4-də Amerikanın ağır artilleriyası təsadüfən "itirilən batalyon"un mövqeyini bombalamağa başlayır. Nəticədə cəbhə xəttində olan 30 nəfər həyatını itirir. Ordu mayoru komandirlərinə harda olduqlarını və qurulan tələnin vəziyyəti ilə bağlı xəbər vermək üçün bir neçə göyərçin göndərir. Lakin, heç bir göyərçin xəbəri çatdıra bilmir. Növbəti günortadan sonra, yalnız Şer Ami adlı göyərçin qalır.

Mayor ümidsizcəsinə son göyərçini sadə mesajla cəbhə xəttinə göndərir. Şer Ami uçmağa çalışan zaman almanlar onun kolların arasından çıxdığını görərək atəş açmağa başlayıblar. Bir neçə dəqiqə ərzində güllələr göyərçinin ətrafında dolanmağa başlayıb. Almanlar göyərçinin yaralandığını zənn ediblər. Amma, o birtəhər qanadlarını açmağa müvəffəq olub. Düşmən silahlarının əhatəsindən uzaqlaşıb yenidən uçmağa başlayır. Balaca quş 25 dəqiqə ərzində 25 mil uçub. Atəş səsləri kəsilir. Şer Ami mesajı qoşunlara çatdırır. Beləliklə, balaca quş 200-dən çox Amerika əsgərinin həyatını xilas edir.

Sevda Səfərova

Telegramda izləyin