50 yaşdan aşağı insanlarda xərçəngə səbəb olan üç amil: bunu hamı bilməlidir
Dünyada 50 yaşına qədər olan insanlar arasında xərçəng halları sürətlə artır.
Lent.az-ın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, alimlərin fikrincə, bununla bağlı üç əsas risk amili mövcuddur ki, onlar gənc yaşda onkoloji xəstəliklərin yaranma ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Xərçəngin yaranmasını sürətləndirən amillər
ABŞ-ın Milli Səhiyyə Xidməti (NHS) tərəfindən aparılan araşdırma göstərib ki, 20–49 yaş arası qrupda xərçəng hallarının sayı 1990-cı illərdən bəri 23 faiz artıb. Alimlər bununla bağlı əsas üç risk faktorunu müəyyən ediblər:
Piylənmə (artıq çəki)
Yanlış qidalanma
Az fiziki aktivlik
Xüsusilə gənclər arasında yoğun bağırsaq xərçəngi ilə bağlı araşdırmada iştirakçıların üçdə birindən çoxunun piylənmədən əziyyət çəkdiyi müəyyən olunub.
Nyu-Yorkdakı Sloan Kettering adına Onkoloji Mərkəzin professoru Neil Ayengar bildirib ki, qida rasionu gənclərdə xərçəngin inkişafında mühüm rol oynaya bilər:
"Bizim mikrobiom (bağırsaq florası) yediyimiz qidalara çox həssasdır. Mikroplastik və ya kimyəvi maddələr mikrobiomu dəyişə bilər və bu, risk amilinə çevrilə bilər. Sağlam qidalanmağa və idmana heç vaxt tez deyil başlamaq".
Həmçinin o, şəkərli içkilər və çox emal olunmuş məhsulların potensial risklər daşıdığını qeyd edib. Bununla yanaşı, mütəxəssislər siqaretlə bağlı xərçəng hallarının demək olar ki, bütün yaş qruplarında azaldığını da müşahidə ediblər.
Xərçəngdən necə qorunmaq olar?
Müntəzəm tibbi müayinələr (skrininq)
Xərçəngi vaxtında aşkar etmək və xəstəliyin riskini azaltmaq üçün profilaktik tədbirlər, davamlı tibbi yoxlamalar və bədənin siqnallarına diqqət vacibdir. Bir çox xərçəng növü ilk mərhələdə aşkar olunduqda daha effektiv müalicə olunur.
İrsi faktorları öyrənin
Əgər yaxın qohumlarınızdan kimsə gənc yaşda (50-dən əvvəl) xərçəngə tutulubsa, genetik məsləhət almağınız tövsiyə olunur. Bəzi genlər – BRCA1, BRCA2, APC, TP53 – süd vəzisi, yumurtalıq, yoğun bağırsaq və digər xərçəng növlərinə meyilliliyi artırır.
Simptomlara diqqət yetirin
Aşağıdakı əlamətlər 2 həftədən çox davam edirsə, onları mütləq araşdırın:
İzahsız çəki itkisi
Sidikdə, nəcisdə və ya öskürəkdə qan
Daimi yorğunluq
Sərtlik və ya şişkinlik hissi (şiş)
Bəniz və xalların formasında dəyişiklik
Nəcis və ya sidik ifrazında dəyişiklik
Uzunmüddətli və səbəbsiz ağrılar
Stressi azaldın və psixi sağlamlığınıza fikir verin
Xroniki stress immun sistemini zəiflədir. Gündəlik aşağıdakı vərdişlərə əməl edin:
Gecə 7–8 saat yuxu
Təmiz havada gəzintilər
Meditasiya və nəfəs məşqləri
Sosial əlaqələrin qorunması, dostlarla ünsiyyət
Bu məlumatlar cəmiyyətin hər bir üzvü üçün vacibdir, çünki xərçəngin qarşısını almaq çox hallarda bizim həyat tərzimizdən asılıdır. Sağlam qidalanma, aktiv həyat, vaxtında tibbi müayinələr və psixoloji rifah bu yolda ən güclü silahlarınızdır.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 804 Tarix: 19 iyun 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşPutin də Çinə gedir
Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin Çinə səfəri ən yaxın vaxtlarda baş tutacaq və səfərin tarixləri yaxın günlərdə açıqlanacaq. xəbər verir ki, bu barədə Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov brifinqdə bildirib. "Yaxın vaxtlarda tarixləri elan edəcəyik. Bu səfər hazırlanır. Demək olar ki, hazırlıq artı
14.05.2026 132 ABŞ və Çin arasında təhlükəsizlik gərginliyi
ABŞ Prezidenti Donald Trampın mətbuat konfransı Məxfi Xidmət əməkdaşının silahı ilə bağlı yaranan mübahisə səbəbindən gecikib. xəbər verir ki, bu barədə "The New York Times" qəzeti məlumat yayıb. Nəşrin yazdığına görə, Çin təhlükəsizlik qüvvələri jurnalistləri Pekindəki Cənnət Məbədi ərazisin
14.05.2026 200 Dünyanın ən maraqlı velosiped yolu: suyun ortasından keçir
Təbiətlə iç-içə dizaynı və suyun tam ortasından keçən möhtəşəm quruluşu ilə diqqət çəkən bu velosiped marşrutu adi parkurlardan tamamilə fərqlənir. Gölün içindən keçirmiş kimi hissi yaradan yol həm mənzərəsi, həm də memarlıq həlli ilə ziyarətçilərin böyük marağına səbəb olur. xarici mediaya istinadə
14.05.2026 178 Toyda kilolarla qızıl taxılmışdı, BOŞANDILAR - Məşhur müğənni səbəbi açıqladı
Türkiyəli müğənnilər Burak Bulut və Eda Sakız 9 aydan sonra boşandılar. xəbər verir ki, cütlüyün boşanması maqazin gündəminin ən çox müzakirə olunan mövzularından birinə çevrilib. Türkiyə mətbuatının məlumatına görə, tərəflər qarşılıqlı razılıq əsasında bir iclasdaca boşanıblar. Bir müddətdir cütlüyü
14.05.2026 276 Vəhşi heyvanların vurduğu ziyana görə kompensasiya qaydası
Havaların istiləşməsi ilə birgə rayon və kəndlərə vəhşi heyvanların hücumu çoxalıb. Bəzən onlarla mübarizə də çətinləşir. Bəs bu halda qanun nə deyir? . Mövzu ilə bağlı BİG.AZ-a açıqlama verən Vəkillər Kollegiyasının üzvü Rəşad Əliyev bildirib ki, vəhşi heyvanların hücumu nəticəsində dəymiş ziyana gör
14.05.2026 240 BƏƏ Netanyahunun İran müharibəsi zamanı BƏƏ-də BƏƏ prezidenti ilə gizli görüş keçirdiyini təkzib etdi
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Xarici İşlər Nazirliyi çərşənbə günü İsrail Baş naziri Binyamin Netanyahunun ofisinin onun ölkəyə səfər etdiyi və prezidenti ilə gizli görüş keçirdiyinə dair açıqlamasını təkzib edib. BİG.AZ Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, İsrail Baş Nazirinin Ofisi bildirib ki, o, İranl
14.05.2026 197 Sabahdan bu zolaqlara girsəniz - Cərimə olunacaqsınız
Paytaxtda təşkil edilən müvəqqəti xüsusi hərəkət zolaqları mayın 15-dən qüvvəyə minir. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA) məlumat yayıb. Bildirilib ki, Ümumdünya Şəhərsalma Forumu - WUF13-ün nəqliyyat təminatı çərçivəsində paytaxtın bir sıra küçə və prospektind
14.05.2026 210 Vado Korovinin kürəkəni də işdən çıxarıldı
"Space" televiziyasının vəzifədən azad edilən baş direktoru Vado Korovinin kürəkəni, icraçı direktor Nəriman Əbdüləliyev işdən çıxarılıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Nəriman Əbdüləliyev sosial şəbəkə hesabında məlumat paylaşıb. "Bu gün mənim üçün önəmli bir mərhəl
14.05.2026 118 Şəhid baş leytenant Vüsal Babayevin xatirəsinə həsr olunan kitabının təqdimatı keçirildi
13 may 2026-cı ildə Mədəniyyət Nazirliyinin Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyası "Bakı-Xəbər" qəzeti ilə birgə layihə çərçivəsində "Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz!" silsiləsindən nəşr olunan növbəti kitabın təqdimat mərasimini keçirib. "Baku Book Center" - Bakı Kitab Mərkəzind
14.05.2026 209