"Simonyanın açıqlaması Ermənistanın gələcəyə yönəlik təhlükəsizlik və inteqrasiya düşüncəsinin olduğunu göstərir" - Politoloq

Ermənistan parlamentinin spikeri Alen Simonyan Azərbaycanın gələcəkdə hər hansı təhlükənin qarşısını almaq səylərini haqlı hesab edir.

"Aydındır ki, Azərbaycan üçün gələcəkdə hər hansı təhlükənin qarşısını almaq və onun, deyək ki, 50 və ya 100 il sonra baş verməsinə imkan verməmək vacibdir... Hər şey ola bilər", - Simonyan jurnalistlərə bildirib.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a danışan politoloq Rauf Əkbərov bildirib ki, Alen Simonyanın açıqlaması Ermənistanın gələcəyə yönəlik təhlükəsizlik və inteqrasiya düşüncəsinin olduğunu göstərir. Bu, regionda daha sabit və proqnozlaşdırıla bilən mühitin formalaşmasına imkan yarada bilər:

"Bu açıqlama bir neçə mühüm məqamı gündəmə gətirir və həm regionda siyasətin, həm də təhlükəsizlik siyasətinin istiqamətlərini düşünmək üçün faydalı diskussiyalar yaradır.
Simonyanın "hər hansı təhlükənin qarşısını almaq" istəyi, Azərbaycanın təhlükəsizlik narahatlıqlarını tanımaq deməkdir və bu, ikitərəfli münasibətlərdə etimadın artırılması üçün mümkün zəmindir. Lakin burda sual yaranır: hansı mexanizmlərlə bu təhlükələrin qarşısı alınacaq? Diplomatik kanallar, beynəlxalq təşkilatların iştirakı, anlaşmalar varmı? Əks halda, "rəqibin gələcək planlarından ehtiyatlanmaq" bəhanəsi bəzi hallarda gərginliyin artırılmasına, ya da biri tərəfin müdafiə mövqeyini gücləndirməsinə səbəb ola bilər.

Simonyan kommunikasiya və nəqliyyat şəbəkələrinin açılmasının vacibliyini vurğulayır. Bu, təkcə iqtisadi fayda deyil, həm də siyasi və mədəni bağların bərpası üçün önəmli addımdır. Dəmir yolu və enerji infrastrukturu layihələrinin həyata keçirilməsi Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində qarşılıqlı marağın olduğunu göstərir. Əgər bu layihələr şəffaflıqla, beynəlxalq normlara uyğun olaraq aparılsa, gərginliyin azaldılmasına töhfə verə bilər.

Simonyanın "50 və ya 100 il sonra baş verə biləcək" təhlükələrdən bəhs etməsi onu göstərir ki, Ermənistan gələcəklə bağlı plan qurur. Bu, regionda davamlı sülh və sabitliyin təmin olunması baxımından müsbət siqnaldır. Lakin real təhlükələr tez-tez daha yaxın dövrlərdə meydana gəlir — sərhəd hadisələri, etnik münaqişələr, su resursları problemi və s. Buna görə də, "uzunmüddətli təhlükəsizliyi" təmin etməyə yönəlmiş siyasət axına keçməli, qapalı qalan suallar açılmalı, qarşılıqlı güvən mühitinin yaradılması üçün addımlar atılmalıdır.
Partlayıcı nöqtə keçmiş təcrübədən gələn şübhələrdir. Hansısa razılaşmanın imzalanması və icrası məsələlərində tərəflərin anlaşılmazlıqları olub.
Regionda üçüncü ölkələrin maraqları, beynəlxalq təşkilatların rolu bu tip təşəbbüslərin uğurunu həm də xarici təsirlərin hansı istiqamətdə olmasından asılı edir.
Kommunikasiya və infrastruktur layihələri maliyyə və texniki baxımdan böyük tələb edir, korrupsiya riskləri, logistika çətinlikləri, sərhəd mübahisələri kimi problemlər ola bilər.

Yalnız bir tərəfin təhlükəsizlik istəkləri və təşəbbüsləri bəzən yetərli olmaz. Bu kimi hallar üçün tərəflərin öz arasında dialoq, aşağı səviyyədən yüksək səviyyəyə qədər etimad qurucu tədbirlər görməsi vacibdir. Məsələn, sərhəd qüvvələrinin davranışı, insidentlərin qarşısının alınması mexanizmlərinin yaradılması, müharibə sonrası mina problemlərinin həlli, iaşə, su və elektrik kimi sahələrdə əməkdaşlıq kimi daha kiçik, gündəlik həyatı təsirləndirən məsələlərdə əməkdaşlıq fayda verə bilər.

Alen Simonyanın açıqlaması Ermənistanın gələcəyə yönəlik təhlükəsizlik və inteqrasiya düşüncəsinin olduğunu göstərir. Bu, regionda daha sabit və proqnozlaşdırıla bilən mühitin formalaşmasına imkan yarada bilər. Lakin bu istiqamətdə uğur əldə etmək üçün etimad, qarşılıqlı anlaşma, üçüncü tərəf-arbitraj, maliyyə və texniki dəstək kimi faktorlar kritik rol oynayacaq. Azərbaycanın da bu prosesdə iştirak etmək, konkret addımlar atmaq və səmimi dialoq aparmaq imkan və məsuliyyətini daşıdığı görünür".

Telegramda izləyin