Yeraltından gələn təhlükə: Alyaskada donmuş mikroorqanizmlər aktivləşməyə başlayıb

Yeraltından gələn təhlükə: Alyaskada donmuş mikroorqanizmlər aktivləşməyə başlayıbTədqiqatçılar Alyaskadakı Permafrost Tuneli Tədqiqat Mərkəzindən götürdükləri mikroskopik orqanizm nümunələrini laboratoriyada araşdırıblar. Alimlər Con Karpenterin 1982-ci ildə çəkdiyi "The Thing" (Şey) adlı qorxu klassikasında olduğu kimi, planetin donmuş torpaqlarında (permafrostda) yaşayan qədim canlıları tədqiq edirlər.

Xoşbəxtlikdən, tapılan bu orqanizmlər filmdəki forma dəyişdirən canavar qədər təhlükəli deyil. Lakin onların daşıdığı potensial risk, qlobal istiləşmənin təhlükəli nəticələrindən biri ola bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, yeni nəşr olunan araşdırmaya görə, təxminən 40 min ildir donmuş vəziyyətdə qalan mikroorqanizmlər Arktika bölgələrində temperaturun artması nəticəsində yenidən aktivləşərsə, atmosferə karbon qazı (CO₂) və metan (CH₄) buraxaraq iqlim böhranını daha da dərinləşdirə bilər.

Yer səthindən 100 metr dərinlikdəki tunellər

Araşdırmanın əsas müəllifi Tristan Karo və komandası Alyaskanın mərkəzində yerləşən Permafrost Tuneli Tədqiqat Mərkəzində müşahidələr aparıblar. Yer səthindən təxminən 100 metr dərinliyə uzanan bu tunelin divarlarında hətta mamut və bizon sümükləri hələ də görünür.

Karo tüneldəki ilk təəssüratını "Popular Mechanics" jurnalına belə təsvir edib:

"İçəri girən kimi dərhal pis bir qoxu hiss edirsiniz. Uzun müddət bağlı qalmış, nəmli bir zirzəmi kimi. Amma bir mikrobioloq üçün bu çox həyəcanvericidir, çünki maraqlı qoxular adətən mikroblardan gəlir."

Mikroblar 6 ay ərzində aktivləşdi

Tədqiqatçılar son buzlaşma dövründən qalan mikrobların nümunələrini topladıqdan sonra onlara ağır su əlavə edib temperaturu təxminən 12 dərəcə səviyyəsinə qaldırıblar. Məqsəd — gələcək iqlim şəraitində Alyaska yayını təqlid edərək mikrobların necə reaksiya verəcəyini müşahidə etmək idi.

Əvvəlcə mikroblar çox yavaş hərəkət edirdi; hər 100 min hüceyrədən yalnız biri bir gün ərzində yenilənirdi. Lakin 6 ayın sonunda mikrob koloniyaları yenidən formalaşaraq gözlə görünən biofilm təbəqələri əmələ gətirdi. Bu qədim orqanizmlər müasir mikroblardan fərqli olsalar da, eyni dərəcədə aktiv idilər.

Bu nəticələr alimləri narahat edir. Çünki Arktika bölgəsi dünyanın digər hissələrindən dörd dəfə daha sürətlə isinməkdədir; yay mövsümü uzanır və istilik torpağın daha dərin qatlarına çatır. Bununla belə, araşdırma göstərir ki, mikrobların tam "oyanması" aylarla çəkir, yəni onların təsiri yalnız uzunmüddətli isti dövrlərdən sonra üzə çıxa bilər.

Karo gələcək üçün belə xəbərdarlıq edib:

"Alyaskada bir günlük istilik təhlükəli deyil. Əsl təhlükə odur ki, yay mövsümü uzanaraq istilik payız və yaz aylarına qədər davam etsin. Alyaska, Sibir və digər şimal bölgələrində çox geniş permafrost sahələri mövcuddur. Biz hələ onların çox kiçik bir hissəsini araşdıra bilmişik."


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 808   Tarix: 22 oktyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Gürcüstanda ilk dəfə Ana Südü Bankı fəaliyyətə başlayıb

Gürcüstanda ilk dəfə Ana Südü Bankı Batumidə, İaşvili adına Mərkəzi Ana və Uşaq Xəstəxanasında rəsmi olaraq fəaliyyətə başlayıb. "Report"un Gürcüstan bürosu xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Səhiyyə Nazirliyi məlumat yayıb. Açılış mərasimində Gürcüstanın işğal olunmuş ərazilərindən olan məcbur

11.07.2026 157
.

Qaradağda AĞIR QƏZA - Ölən və yaralananlar var

Qaradağ rayonunda ölümlə nəticələnən qəza olub. BİG.AZ "Qafqazinfo"ya istinadən xəbər verir ki, qəza hadisəsi rayonun Qobustan qəsəbəsi ərazisində baş verib. Belə ki, hərəkətdə olan "Mercedes" markalı minik maşını "VAZ 21015" markalı avtomobillə toqquşub. Nəticədə "VAZ"ı

11.07.2026 238
.

Masallıda atdan yıxılan kişi öldü

Masallı rayonunda atdan yıxılan 49 yaşlı kişi ölüb. BİG.AZ apa-ya istinadla xəbər verir ki, hadisə ötən gün rayonun Ninalov kəndinin ərazisində baş verib. Məlumata görə, kənd sakini 1977-ci il təvəllüdlü Mikayıl Əbilov ehtiyatsızlıqdan atdan yıxılıb və ölüb. Faktla bağlı araşdırma aparılır

11.07.2026 167
.

Pensiya almadan vəfat edənlərin pulu ailəsinə qaytarılır? - VACİB MƏLUMAT

Azərbaycanda pensiya sistemi ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirən statistika açıqlanıb. Rəsmi məlumatlara əsasən, son beş ildə 65 yaşına çatmadan vəfat edən kişilərin sayı 88 min 100 nəfər olub. Bu, həmin dövrdə vəfat edən kişilərin 48,5 faizini təşkil edir. Bəs pensiya yaşına çatmadan vəfa

11.07.2026 171
.

Zelenski: Rusiyanın hücumları nəticəsində Kiyevdə 11 nəfər xəsarət alıb

Kiyevdə Rusiya Silahlı Qüvvələrinin gecə saatlarında hücumları zamanı 11 nəfər, o cümlədən bir uşaq xəsarət alıb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski "X" sosial şəbəkəsindəki hesabında paylaşım edib. "Mülki infrastruktur hava həyəcanı ela

11.07.2026 117
.

Yazıçı-publisist Aydın Tağıyevin kitabının təqdimatı olub

Bu gün yazıçı-publisist Aydın Tağıyevin "Qələbənin Memarı: cənab Ali Baş Komandan - 100 illik imza! Bənzərsiz tarix" adlı kitabının təqdimat mərasimi keçirilib. AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbir Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlayıb. Ardınca Ümummilli Lider Heydə

11.07.2026 186
.

Məktəbli formalarının qiyməti bahalaşacaq? - Açıqlama

Yeni tədris ilinin başlamasına hələ iki aydan artıq vaxt qalsa da, valideynləri düşündürən əsas məsələlərdən biri məktəbli formalarının qiymətləridir. Bu il məktəbli formaların qiyməti bahalaşacaq? . xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı satıcı Günel Salmanovanın sözlərinə görə, hazırda qiymətlər ötən ill

00:13 0
.

Ət bazarında çalxalanma - QİYMƏT ARTACAQ?

2027-ci ildən etibarən heyvanların daşınması qaydalarında mühüm dəyişikliklər tətbiq olunacaq. Yeni tələblərə əsasən, satışa çıxarılacaq və ölkəyə idxal edilən heyvanlar yalnız xüsusi ixtisaslaşdırılmış nəqliyyat vasitələri ilə daşına biləcək. Qərarın əsas məqsədi heyvanların rifahını və daşınma zaman

00:07 0
.

İlham Əliyev Xocavənd rayonunun Quzeyxırman kəndində olub - FOTO

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iyulun 11-də Xocavənd rayonunun Quzeyxırman kəndində olub. BİG.AZ AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, dövlətimizin başçısına burada Quzeyxırman və Güneyxırman kəndlərində fərdi evlərin və infrastrukturun bərpası sahəsində görülən işlər barədə məluma

11.07.2026 158
.

TOP MP3