Milli Özünüdərkin Zirvəsi: Dirçəliş Gününün Siyasi Mənası

"17 noyabr – Dirçəliş Günü Azərbaycanın siyasi tarixində milli özünüdərk prosesinin yeni mərhələyə keçidini göstərən dönüş nöqtəsidir. Bu hadisə əslində uzun illər boyu cəmiyyətin dərin qatlarında yığılan kimlik böhranı, milli hüquqların məhdudlaşdırılması və sosial-siyasi tələblərin repressiya olunması kimi faktorların bir nöqtədə toplanmasının təbii nəticəsi idi".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib.

O, qeyd edib ki, prosesi daha dolğun anlamaq üçün 1980-ci illərin sonlarında SSRİ-də yaranmış vəziyyətə nəzər salmaq lazımdır. Həmin dövrdə ittifaq artıq çat vermiş bina təsiri bağışlayırdı. Mərkəzi hakimiyyətin qərarları ilə respublikaların real sosial-siyasi həyatı arasında böyük uçurum yaranmışdı. Moskvada tamam başqa ideoloji xətt aparılır, yerli əhalinin üzləşdiyi problemlər isə nəzərə alınmırdı. Bu parçalanmanın Azərbaycanda ən kəskin hiss olunduğu məsələ isə Qarabağ idi. Erməni separatizminə göstərilən açıq və gizli dəstək, mərkəzin susqun mövqeyi həm siyasi, həm də psixoloji baxımdan Azərbaycan cəmiyyətini sıxırdı. İnsanlar anlayırdı ki, mövcud sistem artıq onların taleyini qorumaq gücündə deyil:

"Məhz buna görə 1988-ci ilin noyabrında Bakıda başlayan kütləvi mitinqlər sovet dövlətinin çökməkdə olduğu bir vaxtda Azərbaycan xalqının öz siyasi iradəsini formalaşdırmaq bacarığını nümayiş etdirdi. Bu proses təkcə siyasi dəyişiklik tələbi ilə deyil, həm də milli yaddaşın, tarixi ədalət duyğusunun bərpası ideyası ilə xalqı birləşdirirdi. Qarabağ məsələsinin qızışması, yerli əhalinin hüquqlarının pozulması və mərkəzi hakimiyyətin ikili standartlarla çıxış etməsi milli həmrəylik hissini daha da gücləndirdi.

Dövlət aparatında isə əks ab-hava hökm sürürdü: mərkəz təzyiq göstərir, yerli strukturlar isə vəziyyəti nəzarətdə saxlamaqda aciz qalırdı. SSRİ-nin ideoloji dayaqları həmin günlərdə səssiz şəkildə dağılırdı. Azərbaycan cəmiyyəti ilk dəfə olaraq mərkəzdən asılılığın nə qədər təhlükəli olduğunu praktiki təcrübə ilə dərk etdi. Bu isə sonrakı dövlətçilik mərhələlərinin ideoloji əsasını formalaşdırdı.

Dirçəliş Gününün dəyəri bu gün daha aydın görünür. Hadisənin müasir dövrdəki əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, milli maraqların müdafiəsində xalqın təşkilatlanma qabiliyyəti, siyasi iradəsi və dövlətçilik idealına bağlılığı həlledici rola malikdir. Bunun ən bariz nümunəsini 44 günlük Vətən müharibəsində gördük. Xalq yenidən həmrəylik nümayiş etdirərək torpaqların işğaldan azad olunmasına nail oldu. Dövlət və millət birləşdikdə nəyə qadir olduğumuzu bir daha sübut etdik".

Telegramda izləyin