İrandakı etirazlarda ölənlərin sayı 160 mini keçib

İranda etiraz dalğası davam edir və rəsmi qurumların təhlükəsizlik tədbirlərini sərtləşdirməsi fonunda gərginlik daha da artır. Son günlər ölkənin müxtəlif şəhərlərində sosial-iqtisadi problemlər, siyasi azadlıqların məhdudlaşdırılması və hökumətin idarəetmə siyasətinə qarşı narazılıqlar yenidən küçə aksiyalarına səbəb olub.

Məlumatlara görə, etirazların fonunda İran hakimiyyəti müxalif fəallar, jurnalistlər və islahatçı siyasətçilərə qarşı həbsləri genişləndirib. Xüsusilə prezidentə yaxın olduğu bildirilən bir neçə islahatçı fiqurun saxlanılması ölkə daxilində və beynəlxalq aləmdə diqqət çəkib. Hakimiyyət bu addımları "dövlət təhlükəsizliyinin qorunması" ilə əsaslandırır.

BiG.AZ NBC News-a istinadən xəbər verir ki, son günlər insan hüquqları sahəsində tanınmış fəal, Nobel Sülh Mükafatı laureatı Nərgiz Məhəmmədiyə qarşı yeni məhkəmə hökmünün çıxarılması da etirazlarla bağlı vəziyyəti daha da gərginləşdirib. Ona əlavə uzunmüddətli həbs, daxili sürgün və səyahət qadağası tətbiq edilib. Bu qərar İran daxilində narazılıqla qarşılanıb və sosial şəbəkələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub.

Etirazlara tələbə gənclərin, o cümlədən tibb universitetlərinin tələbələrinin də fəal şəkildə qoşulduğu bildirilir. Bir sıra şəhərlərdə tələbə aksiyaları təhlükəsizlik qüvvələrinin müdaxiləsi ilə dağıdılıb, onlarla insan saxlanılıb. Yerli mənbələr bəzi bölgələrdə toqquşmaların yaşandığını qeyd edir.

İran hökuməti etirazların yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə internetə və sosial şəbəkələrə məhdudiyyətlər tətbiq edir. Bu səbəbdən ölkə daxilində baş verən hadisələrlə bağlı məlumatların yayılması çətinləşib. Hüquq müdafiəçiləri bildirirlər ki, real vəziyyət rəsmi açıqlamalardan daha ağır ola bilər. İran International telekanalı etirazlarda 160 mindən çox etirazçının öldürüldüyünü, 400 mindən çox insanın isə həbs edildiyini xəbər verir.

Xatırladaq ki, İranda son etiraz dalğası uzunmüddətli iqtisadi çətinliklər, yüksək inflyasiya, milli valyutanın dəyər itirməsi və siyasi narazılıqlar fonunda başlayıb. Aksiyalar zaman-zaman səngisə də, tam dayanmayıb və vaxtaşırı yenidən alovlanır.

Hazırda ölkədə vəziyyət gərgin olaraq qalır və təhlükəsizlik qüvvələri yüksək hazırlıq rejimində fəaliyyət göstərir. Etirazların yaxın günlərdə hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi isə hələlik qeyri-müəyyən olaraq qalır.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin