Albaniya modeli Azərbaycanda tətbiq oluna bilərmi?

Prezident İlham Əliyev bir neçə gün əvvəl "Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası" adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə mühüm tapşırıq verib. Dövlət başçısı bildirib ki, hər bir dövlət qurumunda və nazirlikdə rəqəmsallaşma, süni intellekt və kibertəhlükəsizlik üzrə məsul şəxs müəyyən edilməlidir - ya yeni müavin təyin olunmalı, ya ayrıca ştat vahidi yaradılmalı, ya da bu istiqamət mövcud müavinlərdən birinə həvalə edilməlidir.

"Beləliklə, Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin əməkdaşları və rəhbərliyi bilsinlər ki, onların təmasda olacaqları şəxslər kimdir və hər bir dövlət qurumunda bu sahə prioritet hesab edilməlidir", - deyə Prezident vurğulayıb.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, bu tapşırıq faktiki olaraq Azərbaycan dövlət idarəetməsində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. İlk dəfə rəqəmsallaşma və süni intellektin institusional səviyyədə tətbiqi praktik model kimi gündəmə gəlir:

"Mövzu beynəlxalq təcrübəni də yada salır. 2025-ci ildə Albaniyada Baş nazir Edi Rama süni intellekt əsaslı rəqəmsal hökumət təşəbbüsü çərçivəsində "Diella" adlı rəqəmsal köməkçi sistemini tətbiq etmişdi. Tirana bu addımı ilə idarəetmədə innovativ model təqdim edən ilk ölkələrdən biri kimi diqqət çəkmişdi.

Bu kontekstdə sual yaranır: Azərbaycanda da gələcəkdə nazirliklərdə ayrıca "süni intellekt müavinləri", hətta "süni intellekt naziri" kimi struktur yaradıla bilərmi?
Hazırkı mərhələdə belə bir dəyişiklik real görünmür. Bunun əsas səbəbi dövlət idarəetməsində süni intellekt texnologiyalarının hələ geniş miqyasda tətbiq olunmaması, zəruri infrastruktur və kadr potensialının tam formalaşmamasıdır.

Lakin uzunmüddətli perspektivdə bu ehtimalı istisna etmək olmaz. İlkin mərhələdə təyin ediləcək məsul şəxslər vasitəsilə süni intellekt əsaslı analitik sistemlərin tətbiqi, iş proseslərinin optimallaşdırılması və qərarqəbuletmə mexanizmlərinin sınaqdan keçirilməsi planlaşdırıla bilər. Pilot layihələr effektiv nəticə verərsə, gələcəkdə süni intellektin dövlət idarəetməsində rolu daha da genişlənə və ayrıca institusional strukturun yaradılması gündəmə gələ bilər.

Yekun olaraq demək olar ki, bu gün "süni intellekt naziri" ideyası hələ erkən mərhələdədir. Ancaq texnologiyanın inkişaf tempi və dövlət siyasətində prioritetləşdirilməsi fonunda bu konsepsiyanın gələcəkdə reallığa çevrilməsi mümkündür".

Telegramda izləyin