Meksikada etirazlar və zorakılıq dalğası: ölkə yeni təhlükəsizlik sınağı qarşısında - POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA

Latın Amerikasının ən böyük dövlətlərindən biri olan Meksika yenidən ciddi təhlükəsizlik və ictimai narazılıq dalğası ilə üz-üzə qalıb. Son günlər ölkənin müxtəlif bölgələrində baş verən etirazlar və zorakılıq hadisələri təkcə kriminal qruplarla hökumət arasındakı qarşıdurmanın deyil, həm də cəmiyyətdə yığılan sosial gərginliyin açıq təzahürü kimi qiymətləndirilir. Xüsusilə narkotik şəbəkələrinə qarşı keçirilən əməliyyatlardan sonra vəziyyət sürətlə nəzarətdən çıxaraq küçə toqquşmaları, yol bağlanmaları və kütləvi aksiyalarla müşayiət olunmağa başlayıb. Baş verən hadisələr ölkədə təhlükəsizlik məsələsini yenidən gündəmin əsas mövzusuna çevirib və dövlətin kriminal qruplarla mübarizə siyasəsi ətrafında müzakirələri daha da gücləndirib. Mövcud vəziyyət Meksikada sabitliyin nə qədər həssas olduğunu göstərməklə yanaşı, qarşıdakı dövrdə vəziyyətin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi sualını da aktuallaşdırır.
Mövzu ilə bağlı politoloq Turan Rzayev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, ümumiyyətlə başda Meksika olmaqla, Latın Amerikası ölkələrində kartellər olduqca güclü və böyük nüfuza sahibdirlər. Beləki, bir çox hallarda siyasiləri belə hakimiyyətə gətirib, hakimiyyətdən endirəcək qədər gücdə olurlar. Lakin son illərdə Amerika qitəsində kartellərə qarşı mübarizələr intensivləşibki, bunlardan da ən önəmlisi Meksikadadır. Onun sözlərinə görə, Meksikada kartellərlə mübarizə fonunda artıq yüzlərlə şəxs saxlanılıb və sonuncu kartel liderinin həbs edilməsi fonunda da iğtişaşlar dahada genişlənib: "Kartellərin əlində ciddi maliyyə resursu var. Xüsusilə, narkotik, silah qaçaqmalçılığı və qadın ticarətindən əldə edilən pullardır ki, bu pullar milyardlarla ölçülür. Həttda bir çox dövlətin dövlət büdcəsindən belə daha çox kartellərin əlində maliyyə dövriyyəsi var. Kartellərlə bağlı məsələ təkcə Meksikanın problemi deyil, Latın Amerikasında və Amerikanın özündə belə ciddi şəkildə bununla bağlı planlar var. Amerikanın əslində Meksika ilə bağlı problemləri var və bu problemlər fonunda hadislərin qızışmasında Amerika faktorunun olduğu iddiaları yayılır.

Amma indiki məqamda Vaşinqtonun kartellər üzərindən Meksikaya nə isə edəcəyini düşünmürəm. Bunun ən sadə izahı ondan ibarətdir ki, həmin kartellər Amerikada da var və bun gün onlara dəstək gələcəkdə də elə Meksika və digər ölkələrində, həttda Rusiya və Çin kimi ölkələrində Amerikadakı kartellərə dəstək verməsi deməkdir ki, mən bunun olacağını düşünmürəm. Yəni Vaşinqtonun bunu gözə alacağını düşünmürəm. Vəziyyət kifayət qədər ciddidir və artıq üç ştatda ciddi şəkildə atışmalar gedir. Həttda polisləri vuracaqları təqdirdə 1200 dollar və daha çox məbləğdə pul alacaqlarına dair məlumatlar var.

Bunlar təbii olaraq Amerika qitəsində tez-tez baş verən hadisələr olsada, Meksikada baş verən olay uzun illər sonra ilk belə hadisədir. Hər halda Meksika kiçik bir ölkə deyil və hesab edirəm ki, kartellərlə bağlı məsələ qısa müddətdə olmasada öz həllini tapacaq. Ən pis halda onlar hakimiyyəti devirib və özlərinin dəstəklədiyi birini hakimiyyətə gətirə bilərlər. Amma mövcud iqtidarda kartellərlə mübarizəni dövlət proqramına salıb və çətinki bu məsələdən geri addım atsın".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin