Məktəblərdə əlavə iş dəftərləri: valideynlər bahalı yük altında qalıb - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son dövrlər məktəblərdə şagirdlərə əlavə iş dəftərləri və müxtəlif test vəsaitlərinin alınması məsələsi müzakirə mövzusuna çevrilib. Dərs proqramından kənar təqdim olunan bu materialların baha olması bir çox ailələr üçün ciddi maliyyə yükü yaradır. Xüsusilə bir neçə məktəbli övladı olan ailələr üçün əlavə vəsaitlərin alınması gündəlik xərcləri daha da artırır. Bəzi hallarda bu materialların dərs prosesində istifadə olunması onların faktiki məcburi xarakter daşıdığı barədə narahatlıqlar yaradır. Dövlət tərəfindən dərsliklər təmin olunduğu halda, əlavə vəsaitlərin zəruriliyi və tətbiq qaydası ətrafında suallar meydana çıxır. Mövcud vəziyyət məktəblərdə əlavə dərs materiallarının istifadəsinin nə dərəcədə əsaslı olduğu məsələsini yenidən gündəmə gətirir.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, müasir təhsil mühitində ən çox müzakirə olunan mövzulardan biri olan əlavə vəsait məsələsi, əslində təhsilin həm keyfiyyət tərəfinə, həm də ailə büdcəsinə birbaşa toxunan həssas bir nöqtədir. Onun sözlərinə görə, bir pedaqoq və ictimaiyyət nümayəndəsi kimi bu məsələyə həm reallıqlar, həm də ehtiyaclar prizmasından yanaşdıqda görürük ki, əlavə vəsaitlərə ehtiyac dərsliklərin məhdudiyyətlərindən və imtahan modellərinin tələblərindən doğur: "Müasir tədris proqramları və DİM-in keçirdiyi qəbul imtahanları təkcə nəzəri bilikləri deyil, həm də bu biliklərin tətbiqini, məntiqi təhlili və sürətli işləmə bacarığını tələb edir. Bir çox dərsliklərdə mövzu geniş izah olunsa da, həmin mövzunu möhkəmləndirmək üçün test bazası və ya müxtəlif səviyyəli tapşırıqlar kifayət qədər deyil, bu da müəllimi şagirdin mövzunu mənimsədiyindən əmin olmaq üçün müxtəlif tipologiyalı suallar axtarmağa sövq edir.

Lakin bu ehtiyacın qarşısında ciddi problemlər də dayanır ki, bunların başında maddi yük və məzmun təkrarı gəlir. Hər il yenilənən və qiyməti artan vəsaitlər valideynlər üçün ağır maliyyə çətinliyi yaradır, xüsusilə bir ailədə bir neçə məktəbli olduqda bu yük dözülməz hala gəlir. Üstəlik, bəzi nəşrlərin dərslikdəki eyni məlumatları sadəcə üz qabığını dəyişərək təqdim etməsi şagird üçün yeni bir bilik deyil, sadəcə vaxt itkisi və psixoloji gərginlik deməkdir. Çanta dolusu vəsaitlə məktəbə gedən, lakin onların heç yarısını belə tam bitirə bilməyən şagirdlərdə "çatdıra bilmirik" qorxusu yaranır ki, bu da təhsilin keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir.

Əgər müəllim peşəkardırsa və əlindəki resurslardan düzgün istifadə edirsə, əlavə vəsaitin olmaması "fəlakət" deyil, lakin bu zaman müəllimin üzərinə daha böyük yük düşür. O, hər dərs üçün fərdi tapşırıqlar hazırlamalı, onları texniki vasitələrlə çoxaltmalı və şagirdlərə fərqli sual tiplərini çatdırmalıdır. Düzgün yanaşma odur ki, müəllim hər hansı vəsaiti aldırmazdan əvvəl onun dərslikdə olmayan hansı yeni bacarığı qazandıracağını və il boyu ondan nə dərəcədə sistemli istifadə edəcəyini dəqiq müəyyənləşdirməlidir. Nəticə etibarilə, əlavə vəsait məcburi deyil, köməkçi bir vasitə olmalıdır; əsas məqsəd kitabın sayı və ya bahalığı deyil, biliyin keyfiyyəti və şagirdin o biliyi həyatda tətbiq etmə qabiliyyətidir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin