Yeni geosiyasi blok: İsrailin strateji addımı və regional balans

Benyamin Netanyahu bildirib ki, Təl-Əviv təşəbbüsü ilə Aralıq dənizi və Yaxın Şərqdə strateji ittifaq formalaşdırılır. Bu ittifaqa India, bir sıra ərəb və Afrika ölkələri, Greece, Cyprus və bəzi açıqlanmayan Asiya dövlətləri daxildir. Məqsəd regiondakı təhlükələrə qarşı vahid mövqe sərgiləməkdir, ittifaq həm radikal şiə, həm də radikal sünni təsirlərə qarşı yönəlib.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, radikal şiə oxu İranın regiondakı proksi şəbəkələrini, o cümlədən Livandakı "Hizbullah", İraqdakı "Haşdi Şabi", Yəməndəki husilər və Suriyadakı İrana bağlı silahlı qrupları əhatə edir. Radikal sünni oxu isə İŞİD, Əl-Qaidə və onlara bağlı qruplarla yanaşı, İsrailin baxışında Türkiyəni də əhatə edir. Ankara NATO üzvü və Qərb təhlükəsizlik sistemi çərçivəsində olsa da, Fələstin məsələsi və Qüds mövzusunda sərt mövqeyi ilə regional təsirini artırır:

"İttifaqa qatılan ölkələr arasında BƏƏ, Bəhreyn, Səudiyyə, Misir və İordaniya kimi ərəb ölkələri, Yunanıstan , Kipr və Hindistan var. Aralıq dənizi xəttində İsrail, Yunanıstan və Kipr enerji və qaz layihələri ilə əməkdaşlıq edir. Afrika ölkələrinin daxil edilməsi isə Qırmızı dəniz və Şərqi Afrika ticarət marşrutlarını qorumağa yönəlib.

Zəifliklər arasında ərəb ölkələrində ictimai rəydə İsraillə açıq hərbi ittifaq məsələsinin həssaslığı, Türkiyə və İranın bloku öz maraqlarına zidd hesab etmə ehtimalı və ittifaqın formal və institusional dərəcəsinin qeyri-müəyyənliyi durur. Bu model əsasən çevik əməkdaşlıq, kəşfiyyat mübadiləsi, hava müdafiəsi inteqrasiyası, enerji layihələri və ticarət dəhlizlərinə əsaslanacaq.

Azərbaycan bu layihədə yer almayacaq, çünki Bakı uzun illər Türkiyə-İsrail və İran-İsrail xəttində balans siyasəti aparır və destruktiv layihələrdə iştirak etməyəcək".

Telegramda izləyin