İbtidai Siniflərdə Dərs Saatının Gec Başlaması: Sağlamlıq və Diqqət Üçün Yeni Yanaşma - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

İbtidai sinif şagirdlərinin dərsə başlaması məsələsində yeni yanaşmalar ortaya çıxır. Uşaqlar səhər saat 8:00-da deyil, daha gec - məsələn, saat 11:00-da və ya ikinci smenə daxil olsalar, həm yuxu rejimləri qorunar, həm də dərslərdə daha diqqətli olardılar. Erkən saatlarda yuxudan oyanan uşaqlar bəzən tam oyanmamış, enerjisi az və diqqəti dağınıq olur. Dərslərin bir qədər gec başlaması onlara səhər daha yaxşı istirahət etmək, dərslərə daha hazırlıqlı olmaq və öyrənməyə həvəsli yanaşmaq imkanı verir. Bu yanaşma uşaqların sağlamlığı və təhsil keyfiyyətini artırmaq baxımından böyük üstünlüklər yarada bilər.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, ibtidai sinif şagirdlərinin səhər saat 08:00-da, bəzən isə paytaxtın tıxaclarını nəzərə alsaq, yuxulu halda saat 06:30-da yola çıxması həqiqətən də ciddi bir pedaqoji və fizioloji problemdir. Valideynlərin "uşaqların uşaqlığı əllərindən alınır" fəryadı bir tərəfdən haqlı olsa da, məsələnin bir neçə tərəfi var:

1.Təbabət təsdiq edir ki, uşaq orqanizmi üçün səhər yuxusu inkişaf deməkdir. Saat 11:00-da dərslərin başlaması uşağın yuxusunu tam alması, daha gümrah oyanması və dərsi daha yaxşı qavraması deməkdir. Dünya təcrübəsində, xüsusən Skandinaviya ölkələrində dərslərin bir qədər gec başlaması praktikasının müsbət nəticələri var.

2. Məsələnin ən çətin tərəfi budur. Əgər uşaq saat 11:00-da məktəbə getməlidirsə, səhər saat 08:00-da və ya 09:00-da işə gedən valideyn övladını kimə əmanət etməlidir? Bu, ölkədə ümumi iş saatlarının və əmək qanunvericiliyinin də məktəbə uyğunlaşdırılmasını tələb edir ki, bu da hazırda iqtisadi baxımdan çox mürəkkəbdir.

3.Azərbaycanın, xüsusən Bakının bir çox məktəbi iki növbəli, hətta 3 növbəli rejimdə işləyir.. Əgər birinci növbə saat 11:00-da başlasa, ikinci və üçüncü növbənin dərsləri axşam saat 20:00-21:00-da bitməli olacaq. Bu isə uşaqlar üçün daha böyük təhlükə və yorğunluq deməkdir. Məktəb fondu genişlənmədən, hər kəs birnövbəli təhsilə keçmədən 11:00 saatı real görünmür.

Mənim təklifim:

Dərsləri 11:00-a çəkmək bəlkə də çətindir, amma ibtidai siniflər üçün saat 09:00 və ya 09:30 qızıl orta ola bilər. Saat 08:00 çox erkəndir. Həmçinin, ilk dərslərin ağır fənlər (riyaziyyat kimi) yox, daha yüngül, uşağı məktəbə isinişdirən məşğələlərlə başlaması pedaqoji cəhətdən daha doğrudur.
Uşaqların uşaqlığını qorumaq üçün təkcə dərsin saatını yox, həm də dərsliklərin ağırlığını, ev tapşırıqlarının həcmini azaltmaq, yaş və idrak səviyyəsini nəzərə almaq lazımdır. Yuxulu gözlərlə məktəbə gedən uşaqdan gələcəyin alimini yetişdirmək çətindir. Amma bu dəyişiklik üçün ilk növbədə məktəblərin maddi-texniki bazası birnövbəli sistemə tam hazır olmalıdır. O da ki hələ yoixdur.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin