Yeraltı sivilizasiya tapıldı: Yüzillərlə dünyadan təcrid olunmuş şəkildə yaşayıblar
İspaniyanın şimalında arxeoloqlar əsrlər boyu yerin altında yaşayaraq xarici dünya ilə demək olar ki, əlaqə saxlamayan orta əsr cəmiyyətinin qalıqlarını aşkar ediblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "DailyGalaxy" nəşri məlumat yayıb.
Tədqiqatçıların sözlərinə görə, VII-XI əsrlər arasında bu cəmiyyət üçün sığınacaq rolunu İspaniyanın şimalındakı Las-Gobas adlı təbii qaya mağaraları oynayıb.
"Science Advances" jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, Las-Gobas ərazisində aparılan qazıntılar zamanı 33 nəfərə aid insan qalıqları tapılıb. Genetik nümunələrin təxminən 63 faizində inbriding - yəni yaxın qohumlar arasında evlilik - əlamətləri aşkar edilib. Bu isə bir neçə nəsil ərzində qohum evliliklərinin geniş yayılmış olduğunu göstərir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu icma çox təcrid olunmuş vəziyyətdə yaşayıb və xarici dünya ilə az əlaqə saxlayıb. Nəticədə genetik müxtəliflik azalıb və zamanla sağlamlıq problemləri artıb.
Paleogenetika və molekulyar arxeologiya üzrə tədqiqatçı Rikardo Rodrigez Varela bildirib: "Əldə etdiyimiz məlumatlar göstərir ki, bu icma ən azı beş əsr ərzində nisbətən təcrid olunmuş vəziyyətdə qalıb".
Araşdırma zamanı bəzi skeletlərdə sınıqlar və ehtimal ki, qılınc zərbələrindən yaranmış deşici yaralar da aşkar edilib. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu fakt yeraltı icmada daxili münaqişələrin tez-tez baş verdiyini göstərir.
Las-Gobas qalıqlarında həmçinin çiçək xəstəliyinin izlərinə də rast gəlinib. Alimlərin fikrincə, icma bu xəstəliyə yoluxmuş donuz əti vasitəsilə yoluxmuş ola bilər. Çünki donuz əti mağara sakinlərinin əsas qida mənbələrindən biri olub.
Böyük şəhərlərdən uzaqda yaşayan Las-Gobas sakinləri çiçək kimi xəstəliklərə qarşı xüsusilə həssas olub. Xarici yardım və dərmanlara çıxış olmadığı üçün xəstəliklər əhalinin böyük hissəsini məhv edə bilib.
Yüzillərlə mövcud olduqdan sonra Las-Gobasdakı mağara icması XI əsrin sonlarına doğru tərk edilib. Bunun dəqiq səbəbi tam məlum deyil. Lakin tədqiqatçılar hesab edirlər ki, resurs çatışmazlığı, xəstəliklərin yayılması və o dövrdə İspaniyada baş verən siyasi dəyişikliklər və ya hücumlar kimi xarici təzyiqlər bu cəmiyyətin tənəzzülünə səbəb ola bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 149 Tarix: 12 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Xəlil Köçərli 100 yaşında vəfat etdi
Tarix elmləri doktoru Xəlil Köçərli 100 yaşında vəfat edib. Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə "Ali və Nino" kitab mağazaları şəbəkəsinin rəhbəri Nigar Köçərli paylaşım edib. "Əmilərimin ən böyüyü, sevimli əmim, tarix elmləri doktoru, professor Xəlil Köçərli dünyasını dəyişdi. Bu il onu
12.03.2026 257 İsrail ordusuna Livan əməliyyatlarını genişləndirməyə hazırlaşmaq tapşırığı verib
İsrailin müdafiə naziri İsrael Katz, İranın dəstəklədiyi Hizbullah qruplaşmasının İsrailə raket atmasından sonra Livanda əməliyyatları genişləndirməyə hazırlaşmaq üçün orduya təlimat verib. BİG.AZ CNN-ə istinadən xəbər verir ki, Katz bu gün yayımlanan video müraciətində bildirib ki, "Hizbullah dünə
12.03.2026 206 Pul güvəni sevir: İş adamları üçün ən etibarlı ölkə - Azərbaycan
"Pul güvəni sevir, və bu gün hər bir iş adamı üçün etibar ən vacib amildir. Dünyada hazırda milyonlarla dollar yatırımı olan bir çox sahibkar müharibə və regional gərginliklərlə üz-üzədir. Bu vəziyyət isə investisiyaları riskli edir və onların Dubay, Qətər və digər regionlarda sərmayə qoymaq istəklərin
12.03.2026 281 AFP müxbiri İran paytaxtında bir neçə partlayış baş verdiyini bildirib
AFP jurnalistinin verdiyi məlumata görə, İsrail və ABŞ-a qarşı müharibənin 13-cü günündə İran paytaxtında bir sıra güclü partlayışlar baş verib. BİG.AZ France 24-ə istinadən xəbər verir ki, jurnalistin sözlərinə görə, Tehranın qərbindən tüstü qalxır, lakin hədəfin nə olduğu dərhal məlum deyil. Müəllif
12.03.2026 219 Özbək "həkim"lə bağlı "Bİ ES VİP" klinikasından açıqlama - "Bizə aidiyyəti yoxdur"
"Bİ ES VİP" estetik klinikası Bakıda saxlanılan özbək "həkim" İqbol Soliyevlə bağlı açıqlama yayıb. Klinikanın vəkili Əsəd Əhmədli "Qafqazinfo"ya açıqlamada bildirib ki, klinikanın həmin şəxslə hər hansı əlaqəsi yoxdur:. "Baş verən hadisə bizə və fəaliyyət göstərdiyimi
12.03.2026 296 XIII Qlobal Bakı Forumu - Qlobal müzakirə platformasıdır
Azərbaycan dünyada nüfuzlu ölkə və etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Bu səbəbdəndir ki, mötəbər beynəlxalq tədbirlərin əsas ünvanı da elə ölkəmizdir. Dünyada yaranan müasir çağırışlar, mövcud problemlər Azərbaycanın təşəbbüs və iştirakı ilə müzakirə olunur, həlli yolları axtarılır. Bu baxımdan ölkəmizd
12.03.2026 256 Bunu edənlər 200 manatadək cərimə ediləcək
Dilənçiliklə məşğul olma əməli artıq avaralıq sayılmayacaq və yeni cərimələr tətbiq ediləcək. Bu, Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu, İnsan hüquqları komitələrinin bugünkü videokonfrans formatında birgə iclasında müzakirə olunan İnzibati Xətalar Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi barəd
12.03.2026 324 Süni intellektlə bunu edənlər - 7 ilədək həbs olunacaq
Süni intellektlə seksual xarakterli material hazırlayanlar yeddi ilədək həbs olunacaq. xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu və İnsan hüquqları komitələrinin bu gün keçirilən birgə iclasında müzakirəyə çıxarılan Cinayət Məcəlləsinə təklif olunan dəyişiklikdə öz əksin
12.03.2026 357 Ankarada zəlzələ oldu
Ankaranın Haymana rayonunda 4.2 bal gücündə zəlzələ baş verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə AFAD məlumat yayıb. Yeraltı təkanlar ətraf ərazilərdə də hiss olunub. Zəlzələnin ocağı 7,7 km dərinliyində yerləşib
12.03.2026 196