Yer altında nəhəng oyanış: 500 min tərk edilmiş mədən batareyaya çevrilir

ABŞ üzrə sayı yüz minlərlə olan tərk edilmiş mədənlər ilk baxışda sənaye tarixinin unudulmuş izləri kimi görünsə də, əslində böyük potensiala malikdir. Vaxtilə fosil yanacaqlarla ətraf mühiti çirkləndirən bu dərin oyuqlar indi külək və günəş kimi təmiz enerji mənbələrindən əldə olunan enerjinin saxlanması üçün istifadə oluna bilər.

Valyuta.az xəbər verir ki, köhnə kömür mədənlərini nəhəng su əsaslı batareyalara çevirmək ideyası bərpa olunan enerjinin əsas probleminə - enerjinin daim istehsal olunmamasına - qarşı cazibə qüvvəsindən istifadə etməyi təklif edir.

Cazibə qüvvəsi ilə "yüklənən" nəhəng sistem

Sistemin iş prinsipi sadə fiziki qanuna əsaslanır. "Pompajlı hidroakkumulyasiya" adlanan bu üsulda günəşli və ya küləkli saatlarda istehsal olunan artıq elektrik enerjisi suyu mədən daxilində daha yüksək səviyyələrə vurmaq üçün istifadə olunur. Beləliklə, enerji potensial enerji kimi saxlanılır. Enerjiyə ehtiyac artdıqda - məsələn, gecə vaxtı və ya külək zəiflədikdə - yuxarıda toplanmış su buraxılır. Aşağı axan su turbinləri hərəkətə gətirərək saxlanmış enerjini yenidən elektrik enerjisinə çevirir.

Paslanma və çökmə riskinə qarşı ağıllı modellər

Bu ideya yeni olmasa da, tərk edilmiş mədənlərin struktur vəziyyəti və daxilindəki kimyəvi maddələr indiyədək əsas maneə olub. "Oak Ridge" Milli Laboratoriyasının tədqiqatçıları hansı mədənlərin bu məqsəd üçün uyğun olduğunu müəyyənləşdirən yeni modelləşdirmə alətləri hazırlayıblar. Bu alətlər vasitəsilə mədənlərdə qalan mineralların turbinlərdə korroziyaya səbəb olub-olmayacağı və köhnə tunellərin yüksək su təzyiqinə davam gətirib-gətirməyəcəyi əvvəlcədən müəyyən edilir. Beləliklə, hər bir mədənin enerji anbarına çevrilmə potensialı risk yaranmadan qiymətləndirilə bilir.

Litium-ion batareyalardan fərqli olaraq, bu cür su əsaslı sistemlər zaman keçdikcə enerji itirmir. Su yuxarıda qaldığı müddətdə enerji də saxlanmış olur. Bundan əlavə, yeni bəndlər tikmək əvəzinə mövcud yeraltı boşluqlardan istifadə edilməsi həm ətraf mühitə təsiri azaldır, həm də coğrafi məhdudiyyətləri aradan qaldırır.

Beləliklə, bir zamanlar iqlim böhranının əsas səbəblərindən biri olan mədənlər indi yaşıl enerji keçidinin mühüm dayaqlarından birinə çevrilmək potensialına malikdir.

Telegramda izləyin