Fici sahillərində yüksələn gizli quru parçasının sirri açıldı

Ficinin şimalında, Vanua Levu adası yaxınlığında aşkar edilən təxminən 3 min kvadratmetrlik kiçik quru parçası elmi ictimaiyyətdə böyük maraq doğurub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, ilk baxışda adi ada kimi görünən bu formasiya, aparılan detallı araşdırmalar nəticəsində qədim dövrdə yaşamış insanların ətraf mühiti necə dəyişdirdiyinə dair təəccüblü ipucları verib.

Tədqiqatçılar mangrov meşələri ilə əhatələnmiş bu ərazinin təbii hadisə nəticəsində deyil, təxminən 1200 il əvvəl yaşamış icmaların fəaliyyəti ilə formalaşdığını üzə çıxarıblar. 2017-ci ildə həyata keçirilən geoarxeoloji çöl tədqiqatları zamanı təsadüfən aşkarlanan bölgə, milyonlarla dəniz qabığı ilə örtülü quruluşu ilə diqqət çəkib. Təkcə səthdə deyil, torpağın dərin qatlarında da eyni materialın tapılması bu ərazinin sadə qum yığılması olmadığını göstərib. İlk mərhələdə nəhəng sunaminin dəniz dibindəki qabıqları bura gətirmiş ola biləcəyi ehtimalı irəli sürülsə də, karbon analizləri və tapıntılar fərqli nəticələr ortaya çıxarıb.

Alimləri ən çox təəccübləndirən məqam adanı təşkil edən qabıqların demək olar ki, hamısının yeyilə bilən dəniz canlılarına aid olması olub. Bu isə təsadüfi dalğa yığılması deyil, insan fəaliyyəti ehtimalını gücləndirib. Arxeoloqlar bölgədə məskunlaşmış ilk icmaların böyük miqdarda dəniz məhsulu istehlak etdiyini və bu tullantıları əsrlər boyu eyni yerdə topladığını düşünürlər. "Midden" adlanan bu tip tullantı təpələri Cənubi Sakit okeanda nadir hallarda bu qədər aydın formada rast gəlinən nümunələrdəndir.

Nəzəriyyəyə görə, qədim icmalar dayaz riflər üzərində platformalar quraraq su üzərində yaşam tərzi formalaşdırıblar. İstehlak olunan qidaların qalıqları suyun dibində toplanıb və dəniz səviyyəsi zamanla çəkildikcə üzərində hərəkət edilə bilən bərk quru sahəsi formalaşıb. Adada tapılan saxsı parçaları "insan tərəfindən yaradılmış ada" fikrini dəstəkləsə də, daş alətlərin azlığı tədqiqatçıları fərqli texnikaların da istifadə olunmuş ola biləcəyi qənaətinə gətirir.

Əgər bu ərazinin tamamilə qədim dəniz məhsulu tullantılarından formalaşdığı təsdiqlənərsə, Papua Yeni Qvineyanın şərqində bu tip ilk struktur kimi tarixə düşəcək. Bu kəşf qədim insanların öz ətraf mühitini necə fiziki şəkildə dəyişdirdiyini anlamaq baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Telegramda izləyin