Müasir uşaqların artan tələbləri: valideynlər çətin seçim qarşısında - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA
Son illərdə texnologiyanın və sosial şəbəkələrin təsiri ilə uşaqların istək və tələbləri əvvəlki nəsillərlə müqayisədə xeyli dəyişib. Artıq bir çox ailədə övladların valideynlərdən ən son model telefonlar - məsələn, iPhone 17 Pro Max - və ya bahalı brend geyimlər tələb etməsi adi hala çevrilib. Bu isə təkcə maddi məsələ deyil, daha dərin psixoloji və sosial səbəblərlə bağlıdır.
Valideynlər çox vaxt övladlarını narazı salmamaq və ya onları cəmiyyətdə geri qalmış hiss etdirməmək üçün bu istəklərə boyun əymək məcburiyyətində qalırlar. Lakin bu tendensiya həm ailə büdcəsinə, həm də uşaqların psixoloji inkişafına ciddi təsir göstərə bilər. Sual yaranır: bu, sadəcə müasir dövrün tələbidirmi, yoxsa gələcəkdə daha böyük problemlərə yol aça biləcək təhlükəli bir vərdişin başlanğıcıdır?
Mövzu ilə bağlı psixoloq Samirə Bağırova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, buna sosial müqayisə deyilir. Özünü başqaları ilə ölçmək. Uşaq ətrafına baxır, bahalı model telefon, geyim o da geri qalmaq istəmir və nəticədə qəbul olunmaq istəyi yaranır. Bu hal yalnız uşaqlar arasında deyil, böyüklər arasında da baş verir. Bahalı şeylər "status" simvoluna çevrildikcə, çevrənin qrupuna aid olmaq ehtiyacı hissi böyüyür. Onun sözlərinə görə, insan daxilən özünü kifayət qədər dəyərli hiss etmirsə, bunu xarici şeylərlə (telefon, geyim) kompensasiya etməyə çalışır: "Valideyn-övlad münasibətlərində uşaqlar maddi şeyləri sevgi ilə qarışdırırlar. Əslində valideyn tərbiyə təməlini elə qoyur ki, uşağa bahalı şey alırsa deməli onu çox istəyir kimi mesaj ötürür və uşaqda da sevgi kodu bu şəkildə formalaşır. Dəyər sistemini yaratmaq üçün təhsildə təhsil proqramı sıfırlanmalı, yenidən dəyər sistemi, yeni beyin kodlaşdırılması qurulmalıdır.
Yaponiyada, Çində, Almaniya kimi ölkələrdə təhsil təsadüfi qurulmayıb, cəmiyyətin dəyərlərini əks etdirir. Bizim cəmiyyətin digər ölkələr ilə psixoloji fərqi beıədir; Asiya ölkələrində (Çin, Yaponiya) təhsil daha çox - "sənin dəyərin sənin nəticəndir" üzərində qurulub. Avropada (Almaniya kimi) isə daha çox - "sənin dəyərin sənin bacarığın və həyat balansındır". Azərbaycanda isə təhsil sistemi var, amma keçmişdən qalma sistemdir. Oturuşmuş və sabit bir dəyər modeli hələ formalaşmayıb. "Yaxşı oxu ki, universitetə düşəsən".
Diplom uğur kimi bilinir. Bəzən bilikdən çox diplomun özü önəmli sayılır. Təhsil sisteminin dəyişməsi yeni beyinlərin kodlaşması, yeni struktur deməkdir. Təhsil yenilənmədikcə kollektiv şüur həmişə köhnə düşüncəli qalacaq. Azərbaycan cəmiyyətinin şüur səviyyəsi 150 ildir dəyişməz olaraq davam edir. Bu inkişaf deyil. Cəmiyyətin ümumi düşüncə forması əsasən təhsil, mədəniyyət və tərbiyə ilə formalaşır".
Müəllif: İlkin Məmmədkərimov
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 226 Tarix: 09 aprel 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Şairdən Üzeyir Hacıbəyliyə qəribə təbrik: "Bunu sənə bağışlamaq olmur..."
"Xöşbəxt adamsan ki, Azərbaycan musiqisinin bu gününü görmədin". Qaynarinfo xəbər verir ki, bunu nəğməkar şair, Əməkdar İncəsənət Xadimi Baba Vəziroğlu dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylini ad günü ilə əlaqədar təbrikdə yazıb. Şair bildirib ki, Üzeyir bəyin vaxtsız ölümü ilə Azərbaycan musiqis
18.09.2021 3544 "Məni bağışla, gözəl anam" - anasına və dostlarına məktub yazıb intihar etdi
Şırnakın Uludere mahalının Andaç kəndində anasına və dostlarına iki vida mesajı göndərdikdən sonra 20 yaşlı bir gənc 35 metr yüksəklikdəki uçurumdan tullanaraq intihar edib. Anasına göndərdiyi mesajda gəncin "Məni bağışla, gözəl anam. Qardaşlarıma və dostlarıma vaxt ayırmadan köçüb getdim"
18.09.2021 3137 Hulusi Akar: "Azərbaycanla hərbi təlimlər fasiləsiz olaraq davam edir"
Türkiyə milli müdafiə naziri Hulusi Akar Qazilər Günü münasibətilə təşkil edilən mərasimdə Azərbaycana dəstək çıxışı edib. Bu barədə məlumat Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyinin rəsmi saytında yerləşdirilib. Qəhrəman Türkiyə ordusunun sivilizasiyanın və tarixin yüklədiyi məsuliyyət hissi ilə dost və qarda
18.09.2021 233 Bakıda intiharın qarşısı alındı
Bakı şəhərinin Sabunçu rayonunda 1 nəfər tikilməkdə olan binanın 3-cü mərtəbəsinə çıxaraq intihar etmək istəyini nümayiş etdirib. xəbər verir ki, bu barədə Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) məlumat yayıb. FHN-nin Xüsusi Riskli Xilasetmə Xidmətinin müvafiq xilasetmə qüvvələri dərhal hadisə yerinə cəl
17.09.2021 1997 Soğan şirəsinin unikal müalicəvi xüsusiyyətləri - Damarları təmizləyir, xərçəngdən qoruyur
Soğan şirəsi qədim zamanlardan xalq təbabətində bir çox xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunur. Soğanı və soğan şirəsini "təbii antibiotik" adlandırırlar. Qədimdə irinli yaralar və müxtəlif bakterial infeksiyaların müalicəsində soğan şirəsi çox geniş istifadə olunurdu. Bu haqda məlumatla
17.09.2021 1447 Türkiyəli professor: "Yoluxma azalmasa, qapanmaya getməli olacağıq"
"Tam qapanma yoluxma sayındakı artımdan sonra yenidən gündəmə gələ bilər". "Report" "Posta"ya istinadən xəbər verir ki, bunu türkiyəli professor Faruk Aydın deyib. "Qış çox ağır keçəcək. Qapanmaya getməmək üçün mübarizə aparırıq. Amma yoluxma sayını azalda bilməsək
18.09.2021 1281 Azərbaycanda BƏDBƏXT HADİSƏ: Uşaq əlini yuyarkən su kanalında batıb
Şəmkir rayonunda əlini yuyarkən su kanalına düşüb. -ın məlumatına görə, hadisə rayonun Qılıncbəyli kəndində qeydə alınıb. 2012-ci il təvəllüdlü Nihat Tağıyev kənd ərazisində yerləşən kanalda əlini yuyarkən ayağı sürüşüb və batıb. Onun meyiti sudan çıxarılaraq aidiyyəti üzrə təhvil verilib. Faktla bağl
18.09.2021 914 BMT-dən xəbərdarlıq: "Dünya fəlakətə doğru gedən bir yoldadır"
BMT İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasına dair yeni hesabatını təqdim edib. Sənəddə dünya ölkələrinin Paris anlaşmalarına uyğun olaraq, qlobal istiləşməni 2 dərəcədən aşağı səviyyədə saxlamaqdan çox uzaq olduğu bildirilib. Hesabatın açıqlanmasından sonra çıxış edən BMT sədri Antoniu Qutyerre
18.09.2021 672 Köçəryan Moskvaya gedə bilməyəcək - QADAĞAN EDİLDİ
Məhkəmə Ermənistanın keçmiş prezidenti, "Hayastan" blokunun rəhbəri Robert Köçəryanı ölkədən çıxmasını qadağan edib. APA-nın məlumatına görə, bu barədə "Hayastan" blokunun mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, təxminən bir həftə əvvəl Rusiyanın hakim "Vahid Rusiya"
17.09.2021 999