Payızda səhərlər yuxudan oyanmaq niyə çətin olur?
Soyuq havaların başlaması ilə səhərlər oyanmaq çətinləşir. Gün işığının azalması həqiqətən də orqanizmin daxili bioloji ritmlərinə təsir göstərə bilər. Neyrobioloq və yuxu üzrə mütəxəssis Ellison Breyqer bildirib ki, qışda orqanizmin fizioloji olaraq daha çox yuxuya ehtiyacı yarana bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Real Simple" nəşrinin yazdığına görə, bunun səbəblərindən biri gün işığının azalmasıdır. Bundan əlavə, soyuq havalarda bədən temperaturunun qorunması orqanizmdən əlavə enerji sərfiyyatı tələb edir.
Həkimlərin sözlərinə görə, payız və qış aylarında orqanizm sirkadiyalı ritmlərdəki dəyişikliklərə də uyğunlaşmalı olur. Onlar izah ediblər ki, işıq daxili bioloji saatın tənzimlənməsində mühüm rol oynayır: səhər işığı beyinə günün başladığı barədə siqnal verir, işığın az olması isə oyanmağı çətinləşdirə bilər.
Mütəxəssislər daha asan oyanmağa kömək edən bir neçə üsul açıqlayıblar:
1. Səhərlər daha çox işıq qəbul edin
Günəş işığı oyaqlığın əsas tənzimləyicilərindən biridir. Lakin payız və qış aylarında səhərlər hava çox vaxt hələ qaranlıq olur. Buna görə də mütəxəssislər parlaq işıq mənbəyindən istifadə etməyi məsləhət görürlər.
Xüsusilə işıq terapiyası üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi lampadan istifadə etmək olar.
2. Yatmazdan əvvəl ekranlardan uzaq durun
Smartfonlar, planşetlər, noutbuklar və televizorlar orqanizmin yuxuya hazırlanmasına mane ola bilər. Buna görə axşam saatlarında, xüsusilə ekran qarşısında vaxt keçirmək yuxuya getməyi gecikdirirsə, bu müddəti azaltmaq məsləhətdir.
Mütəxəssislər telefonla məşğul olmaq əvəzinə kağız kitab oxumağı və ya başqa sakit fəaliyyət seçməyi tövsiyə edirlər. Yataq otağında isə yuxuya şərait yaradan mühit formalaşdırmaq, otağı sərin, qaranlıq və sakit saxlamaq məsləhətdir.
3. Axşam nə yeyib-içdiyinizə diqqət edin
Kofein və alkoqol yuxunun keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə mütəxəssislər onları yatmazdan bir neçə saat əvvəl qəbul etməməyi tövsiyə edirlər.
Həmçinin yatmazdan dərhal əvvəl çox ağır yeməklərdən uzaq durmaq lazımdır.
4. Özünüzü yataqdan qalxmağa məcbur edin
Səhərlər daim zəngli saatı təxirə salmaq istəyirsinizsə, bunu özünüz üçün çətinləşdirə bilərsiniz. Məsələn, telefonu və ya zəngli saatı yataqdan uzaqda saxlamaq olar.
Belə olduqda siqnal çaldıqdan sonra onu söndürmək üçün fiziki olaraq yataqdan qalxmalı olacaqsınız. Bu, daha tez ayılmağa kömək edə bilər.
5. Daimi yuxu rejiminə əməl edin
Mövsümi dəyişikliklərə uyğunlaşmağın ən vacib yollarından biri hər gün təxminən eyni vaxtda yatmaq və oyanmaqdır.
Belə rejim sirkadiyalı ritmlərin qorunmasına kömək edir. Buna görə mütəxəssislər yuxu vaxtını əvvəlcədən müəyyənləşdirməyi və hətta gecə istirahətinə hazırlaşmağa başlamaq üçün xatırlatma qurmağı məsləhət görürlər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq Baxılıb: 115 Tarix: 02 oktyabr 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşPayızda oynaq ağrıları niyə artır? - Həkimdən vacib xəbərdarlıq
Havaların soyuması və temperaturun tez-tez dəyişməsi bəzi insanlarda oynaq ağrılarının daha qabarıq hiss olunmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə artrit, artroz və digər dayaq-hərəkət sistemi problemləri olan şəxslər payız aylarında ağrı, sərtlik və hərəkət məhdudiyyətindən daha çox şikayət edə bilərlər
21.09.2026 367 Üzümün faydaları: Kimlər onu böyük porsiyalarla yeməməlidir?
Payızda üzüm demək olar ki, hər süfrədə olur. Onu olduğu kimi yeyir, salat və desertlərə əlavə edir, mürəbbə hazırlayır, şirəsini çəkir və kişmişə çevirirlər. Lakin çox az insan şirin giləmeyvələrlə birlikdə orqanizmin nələr qəbul etdiyini və üzümün nə qədər yeyilməli olduğunu düşünür. Qaynarinfo xəbə
24.09.2026 407 Şirin və faydalı: Alimlər sağlamlıq üçün ən yaxşı mürəbbəni açıqladı
Mürəbbənin faydası onu alarkən və ya hazırlayarkən nadir hallarda nəzərə alınır. Çünki mürəbbə adətən çay yanında sadəcə şirin desert hesab edilir. Lakin əslində mürəbbə sağlam qidalanmaya müəyyən qədər faydalı əlavə ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Antioxidants" jurnalının tədqiqat qrupunda
14.09.2026 464 Gözləriniz əsl yaşınızı göstərə bilər
Yeni araşdırma süni intellektlə aparılan göz müayinələrinin insanların bioloji yaşlanma sürətini və bəzi gizli sistem xəstəlikləri erkən mərhələdə müəyyən edə biləcəyini ortaya qoyub. BİG.AZ xəbər verir ki, Cənubi Koreyanın Seul milli universitetinin alimləri gözün arxa hissəsində yerləşən tor qişan
30.09.2026 285 Bu qidaları yedikdən sonra yuxunuz gələ bilər
Bəzi qidalar qəbul edildikdən sonra insanda yorğunluq və yuxululuq yarada bilər. Bu, xüsusilə ağır və çox kalorili yeməklərdən sonra daha çox müşahidə olunur. xəbər verir ki, qida tərkibi və porsiyanın həcmi yeməkdən sonra yaranan yuxululuğa təsir edən əsas amillərdəndir. Karbohidratla zəngin qidala
14.09.2026 405 Boyadan istifadə etmədən ağ saçları necə daha az nəzərəçarpan etmək olar?
Ağ saçların yaranması, digər amillərlə yanaşı, saç rənginə cavabdeh piqment olan melaninin istehsalının tədricən azalması ilə bağlı təbii prosesdir. Bəzi insanlarda ilk ağ saçlar daha erkən, digərlərində isə daha gec görünür. Ayrı-ayrı ağ tellər uzun müddət ciddi problem yaratmaya bilər. Adətən ağ saçla
18.09.2026 406 Alimlər orqanizmdə həll olan "yeməli batareya" hazırladı
ABŞ-da alimlər udula bilən tibbi cihazları enerji ilə təmin edə bilən, istifadə müddəti başa çatdıqdan sonra isə orqanizmdə parçalanan yeni tip batareya hazırlayıblar. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Nature" jurnalının məlumatına görə, tədqiqatçılar düyü kağızını xatırladan materialla örtülmü
23.09.2026 304 Qadınlarda "supergörmə" geni ola bilər, amma adətən "yatmış vəziyyətdə" qalır
Qadınların 12 faizə qədəri potensial olaraq əlavə rəng reseptoru verən genlərin daşıyıcısı ola bilər. Bu isə onlara digər insanların görə bilmədiyi rəngləri ayırd etmək imkanı verə bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Popular Mechanics" məlumat yayıb. İnsanların adi görmə qabiliyyət
22.09.2026 301 İnsan beyninin sirri açıldı
Stanford Universitetinin alimlərinin apardığı araşdırma insan beyninin inkişafı ilə bağlı yeni nəticə ortaya qoyub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, tədqiqatçılar beynin ön və arxa hissələrinin embrional inkişafın çox erkən mərhələsində fərqli progenitor hüceyrə qruplarından əmələ gəldiyini müəyyə
22.09.2026 318