Azərbaycanda 40 saatlıq iş norması sadəcə kağız üzərində qalır - HÜQUQŞÜNASDAN AÇIQLAMA

Azərbaycanda əmək qanunvericiliyinə əsasən həftəlik 40 saatlıq iş norması müəyyən edilsə də, reallıqda bu norma işləmir. İşçilər gündə 10-12 saat, həftə ərzində isə 60-70 saat çalışır və bu artıq ənənə halını alıb. Əmək müqaviləsində nəzərdə tutulmayan əlavə işlərin işçilərə gördürülməsi də geniş yayılıb və bu hal açıq şəkildə əmək münasibətlərində balansın pozulduğunu göstərir.

Mövcud vəziyyət göstərir ki, problem təkcə qanunun kağız üzərində qalması deyil, həm də onun tətbiq olunmamasıdır. İş vaxtının normadan artıq olması, əlavə əməyin qarşılıqsız qalması və nəzarət mexanizmlərinin zəifliyi əmək bazarında sistemli problemə çevrilib. Bu şəraitdə əmək məcəlləsinin yenidən nəzərdən keçirilməsi və real vəziyyətə uyğunlaşdırılması məsələsi artıq qaçılmaz müzakirə mövzusudur.
Mövzu ilə bağlı hüquqşünas Əkrəm Həsənov BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, əmək məcəlləsində ümumiyyətlə dəyişikliyə ehtiyac olan çoxlu maddələr var. Mən həttda deyərdim ki, bizdə problemin çoxu ondan doğurki Əmək Məcəlləsi SSRİ dövründən qalıb. Onun sözlərinə görə, Əmək Müffətişliyi müəssisələrdə yoxlamalar keçirsə belə işçilərin hüquqlarını qorumaqdan daha çox sadəcə işəgötürənlərdən rüşvət almağa başlayacaq və sahibkarların fəaliyyətinədə mane olacaq: "Onsuzda gedib müəssisədə işçilərin hüquqlarının pozulmasını müəyyən edə bilməyəcək axı. İşçilər guyaki faktları deyəcək? İş saatından əlavə çalışdırılma halını Əmək Müffətişliyi necə yoxlayacaq? Bu baxımdanda vətəndaş özü əgər yəni şikayət etmirsə Əmək Müffətişliyi onsuzda bu faktları müəyyən edə bilmir.

Əmək Məcəlləsində belə bir maddə varki işçi pul tələbini yalnzı bir il ərzində irəli sürə bilər. Məsələn, işçi illərlə işləyir və onu əlavə işlədirlər, faktlarıda var. Amma qanun deyir ki, bir il ərzində tələb edə bilər. Tutaq ki, 10 ildir işçi orda işləyir və işdən çıxanda yalnız son bir ilin həmin o maaşında fərqi tələb edə bilir. Belə olmamalıdır. İşçi istənilən vaxt işdən çıxdıqdan sonra bir il ona vaxt vermək lazımdır. Bu halda işçi işdən çıxanda 10 il ərzində əlavə işlədiyi işə görə pulunu müəssisədən tələb edə bilər. Baxın bu maddəni Əmək Məcəlləsində dəyişməyə ehtiyac var".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin