Peyk yayımı niyə hamı üçün əlçatan deyil? - MEDİA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Azərbaycanın orbitdə iki telekommunikasiya peykinin olmasına baxmayaraq, ölkə daxilində fəaliyyət göstərən bir çox internet televiziyası və regional kanallar hələ də peyk üzərindən yayım imkanlarından kənarda qalır. Bu isə informasiya əlçatanlığı baxımından müəyyən suallar doğurur.

Texniki imkanların mövcud olduğu bir şəraitdə, bu kanalların peyk platformasına çıxış əldə edə bilməməsi daha çox maliyyə və inzibati baryerlərlə izah olunur. Nəticədə, peyk yayımı kimi geniş auditoriyaya çıxış imkanı məhdud sayda televiziya qurumlarının əlində cəmlənir.
Mövzu ilə bağlı media eksperti Nicat Abdullayev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycan televiziya məkanında aparılan islahatlar, xüsusilə də bayağı və aşağı keyfiyyətli verilişlərin efirdən çıxarılması, ümumi media mühitinin sağlamlaşdırılması baxımından olduqca müsbət və təqdirəlayiq bir prosesdir. Onun sözlərinə görə, bu addımlar efirin keyfiyyətini artırmağa, tamaşaçı zövqünü formalaşdırmağa və televiziya institutuna olan etimadı gücləndirməyə xidmət edir: "Lakin bölgə televiziyalarının ümumrespublika yayımına çıxmaması məsələsinə daha sistemli və peşəkar yanaşmaq lazımdır. Burada əsas məsələ sayın çoxluğu deyil, keyfiyyət faktorudur. Ümumrespublika və ya peyk yayımı (məsələn, Azərkosmos vasitəsilə) sadəcə texniki imkan deyil, eyni zamanda ciddi məsuliyyət tələb edən bir səviyyədir.

Hesab edirəm ki, bölgə televiziyaları ilk növbədə öz daxili inkişaf mərhələsini keçməlidir. Yəni peşəkar və yetərli yaradıcı heyət formalaşdırılmalı, müasir maddi-texniki baza qurulmalı, efir siyasəti və proqram şəbəkəsi (setka) keyfiyyət standartlarına uyğunlaşdırılmalıdır.
Əgər bu komponentlər yetərli deyilsə, həmin kanalların birbaşa ümumrespublika efirinə çıxarılması düzgün olmaz. Bu, əksinə, ümumi televiziya məkanında keyfiyyətin aşağı düşməsinə səbəb ola bilər.

Digər tərəfdən, televiziya fəaliyyəti yalnız ideoloji və ya informasiya missiyası ilə deyil, həm də iqtisadi model üzərində qurulmuş bir sahədir. Yəni istənilən televiziya kanalı - istər yerli, istərsə də bölgə səviyyəsində - ilk növbədə dayanıqlı maliyyə modelinə sahib olmalı, investisiya cəlb etməli və özünü kommersiya baxımından doğrultmalıdır. Peyk yayımı və ya ümumrespublika yayımı isə əlavə xərclər tələb edir və bu, ödənişli əsaslarla həyata keçirilir. Hətta dövlətə məxsus infrastruktur üzərindən yayımlanma belə tam pulsuz deyil.

Bəzi hallarda "niyə daha çox televiziya kanalı yoxdur?" sualı səsləndirilir və bu, qonşu ölkələrlə müqayisə olunur. Lakin burada da əsas meyar say deyil, məzmunun keyfiyyəti, təsir gücü və rəqabət qabiliyyətidir. Çoxsaylı, lakin zəif kontent istehsal edən kanalların olması media mühitinə töhfə vermir.

Bölgə televiziyalarına gəldikdə isə qeyd etməliyəm ki, müəyyən müsbət təşəbbüslər müşahidə olunsa da, onların böyük əksəriyyətinin fəaliyyəti hələ ki, ümumrespublika səviyyəsində rəqabət aparmaq üçün qənaətbəxş hesab oluna bilməz. Bu səbəbdən də onların peyk və ya ümumrespublika yayımına çıxışı mərhələli şəkildə, inkişaf göstəricilərinə uyğun olaraq təmin edilməlidir.

Hesab edirəm ki, dövlətin rolu bu sahədə daha çox təşviqedici mühit yaratmaq, şəffaf qaydalar formalaşdırmaq və keyfiyyətli inkişafı dəstəkləməkdən ibarət olmalıdır. Lakin hər bir televiziya qurumu da öz üzərinə düşən məsuliyyəti dərk etməli, peşəkarlıq və dayanıqlı inkişaf yolu ilə bu mərhələyə çatmalıdır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin