Bir link bütün məlumatlarınızı təhlükəyə ata bilər - Kiberdələduzlardan qorunmağın yolları

"Bir çox insanı maraqlandıran suallardan biri də budur: kiberdələduzları avtomatik aşkarlayan proqram varmı?"

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında İKT üzrə ekspert Elvin Həsənov bildirib.

O, qeyd edib ki, bunun cavabı qismən bəlidir. Belə texnologiyalar mövcuddur. Banklar, mobil operatorlar və kibertəhlükəsizlik mərkəzləri süni intellekt və xüsusi təhlükəsizlik sistemləri vasitəsilə şübhəli əməliyyatları, saxta saytları, fişinq hücumlarını və dələduzluq cəhdlərini müəyyən etməyə çalışırlar:

"Lakin reallıq ondan ibarətdir ki, heç bir proqram bütün dələduzluq hallarını 100 faiz aşkarlaya bilmir. Çünki kiberdələduzlar da texnologiyanın imkanlarından istifadə edir və tətbiq etdikləri üsulları daim dəyişirlər. Bu gün bloklanan metod sabah başqa formada ortaya çıxa bilər.

Xüsusilə süni intellektin inkişafı ilə saxta mesajlar, səslər və videolar daha peşəkar şəkildə hazırlanmağa başlayıb. Bu isə kiberdələduzluqla mübarizədə insan amilinin əhəmiyyətini daha da artırır.

Əslində kibertəhlükəsizlikdə ən güclü müdafiə vasitələrindən biri insanın öz diqqətidir. Dələduzlar adətən insanların qorxu, maraq və ya tələskənlik hisslərindən istifadə edirlər. "Kartınız bloklanıb", "hesabınıza giriş edilib", "bağlamanız gəlib", "təcili pul göndərin" kimi mesajlar məhz insanı düşünmədən hərəkət etməyə sövq etmək üçün hazırlanır.

Özümüzü qorumağın ən sadə və effektiv yollarından biri naməlum linklərə daxil olmamaq, SMS vasitəsilə göndərilən təsdiq kodlarını heç kimlə paylaşmamaq, bank məlumatlarını üçüncü şəxslərə verməmək və iki mərhələli təsdiqləməni aktiv saxlamaqdır. Həmçinin tətbiqləri yalnız rəsmi mənbələrdən yükləmək, telefon və kompüterlərdə təhlükəsizlik yeniləmələrini vaxtında quraşdırmaq da vacibdir".

Telegramda izləyin