Bakı-Daşkənd əməkdaşlığı: Cənubi Qafqazla Mərkəzi Asiyanı birləşdirən xətt

Geosiyasi konfiqurasiyanı təhlil etdikdə, əminliklə demək mümkündür ki, Azərbaycan və Özbəkistan arasında formalaşmış strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətləri bu gün Avrasiya coğrafiyasında geosiyasi sabitliyin, iqtisadi inteqrasiyanın və regional təhlükəsizlik arxitekturasının ən mühüm dayaqlarından birinə çevrilmişdir. İki qardaş dövlət arasındakı əlaqələr əsrlərdən bəri davam edən köklü tarixi, mədəni və mənəvi bağlara söykənməklə yanaşı, hazırda tamamilə yeni keyfiyyət mərhələsini yaşayır. Bu yüksək dinamikanın və strateji yüksəlişin arxasında isə, heç şübhəsiz ki, birinci növbədə Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin məqsədyönlü, uzaqgörən xarici siyasət kursu və qətiyyətli liderliyi dayanır. Dövlət başçısının Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev ilə qurduğu dərin etimada və səmimi dostluğa əsaslanan şəxsi münasibətləri dövlətlərarası diplomatiyaya mühüm hərəkətverici amil kimi çıxış edir və xüsusən Azərbaycan Liderinin strateji baxışı sayəsində iki ölkə arasında əlaqələr, sadəcə, ikitərəfli bəyanatlarla məhdudlaşmır, ardıcıl siyasi dialoq və konkret institusional mexanizmlərlə möhkəmləndirilir. Aydındır ki, Bakı və Daşkənd arasında münasibətlərin hüquqi-siyasi bünövrəsi beynəlxalq hüququn təməl prinsiplərinə - suverenlik, ərazi bütövlüyü, müstəqillik və bir-birinin milli maraqlarına hörmət prinsiplərinə əsaslanır. "Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə" iki suveren dövlət arasında təbii müttəfiqliyi rəsmiləşdirərək strateji tərəfdaşlığın hüquqi pasportunu formalaşdırmışdır. Bununla yanaşı, Ali Dövlətlərarası Şuranın fəaliyyəti ikitərəfli gündəliyin ən mühüm prioritetlərini müəyyən edən səmərəli idarəetmə platforması kimi çıxış edir. Bakı-Daşkənd, Şuşa-Xivə, Biləsuvar-Termez kimi şəhərlər arasında qurulmuş qardaşlaşma münasibətləri isə hüquqi və sosial-mədəni inteqrasiyanı cəmiyyət səviyyəsinə endirir. Geoiqtisadi müstəvidə isə Azərbaycan-Özbəkistan tərəfdaşlığı regional ticarət və logistika xəritəsini yenidən şəkilləndirir. Ticarət dövriyyəsinin sürətli artımı, Azərbaycan-Özbəkistan İnvestisiya Şirkətinin layihələri, sənaye kooperasiyaları və energetika sahəsində birgə təşəbbüslər isə iqtisadiyyatların bir-birini tamamlamasının bariz göstəricisidir. Xüsusilə Azərbaycan Prezidentinin fəal təşəbbüsü ilə Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyanın nəqliyyat-logistika imkanlarının sinerjisi təmin edilir. Çin-Qırğızıstan-Özbəkistan dəmir yolunun Orta Dəhlizə inteqrasiyası və Xəzər dənizinin dibi ilə "yaşıl enerji"nin nəqli layihələri hər iki ölkəni qlobal ticarət marşrutlarının mərkəzi qovşağına çevirir. Çoxtərəfli diplomatiya sahəsində də Bakı və Daşkənd vahid mövqedən çıxış edirlər. Türk Dövlətləri Təşkilatı, BMT, İƏT və Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində nümayiş etdirilən qarşılıqlı dəstək Türk dünyasının beynəlxalq aləmdəki nüfuzunu artırır. Prezident İlham Əliyevin diplomatik səyləri sayəsində Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Görüşlərinə tamhüquqlu üzv kimi qoşulması və "C5" formatının faktiki olaraq "C6" formatına çevrilməsi regionlararası inteqrasiyada tarixi dönüş nöqtəsidir. Yəni proseslərin gedişi fonunda əminlik ifadə etmək mümkündür ki, Azərbaycan-Özbəkistan müttəfiqliyi, sadəcə, iki ölkənin uğur hekayəsi deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionlarının dənizə çıxışı olan və olmayan coğrafiyalarını bir-birinə bağlayan, Avrasiya məkanında sülhə, sabitliyə və tərəqqiyə xidmət edən strateji xəttin təntənəsidir.

Milli Məclisin deputatı Bəhruz Məhərrəmov

Telegramda izləyin