Azərbaycan-Qırğızıstan iqtisadi əməkdaşlığı: yeni mərhələ, yeni imkanlar

"Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər son illərdə sürətlə inkişaf edərək strateji tərəfdaşlıq çərçivəsindən müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib. Bu proses yalnız siyasi və diplomatik münasibətlərlə məhdudlaşmır. Əksinə, iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, qarşılıqlı investisiyaların artırılması, nəqliyyat-logistika imkanlarının inkişaf etdirilməsi və yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsi istiqamətində də mühüm addımlar atılır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında iqtisadçı Asif İbrahimov bildirib.

O, qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin 2026-cı ilin iyulunda Qırğızıstana dövlət səfəri bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Səfər çərçivəsində iki ölkə arasında müxtəlif sahələri əhatə edən sənədlərin imzalanması iqtisadi əməkdaşlığın daha sistemli və uzunmüddətli əsaslara keçirildiyini göstərir. Enerji, nəqliyyat, investisiya, maliyyə bazarları, logistika və digər istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi qarşıdakı dövrdə yeni iqtisadi imkanların formalaşmasına şərait yarada bilər:

"Burada xüsusi diqqət çəkən məsələlərdən biri Azərbaycan-Qırğızıstan İnkişaf Fondunun fəaliyyətinin genişləndirilməsidir. Fondun kapitalının artırılması iki ölkənin biznes subyektləri arasında əlaqələrin dərinləşdirilməsi və birgə investisiya layihələrinin maliyyələşdirilməsi baxımından mühüm addımdır. Bu mexanizm vasitəsilə sənaye, kənd təsərrüfatı, logistika, turizm və istehsal kimi sahələrdə yeni layihələrin reallaşdırılması üçün daha əlverişli imkanlar yarana bilər.

Azərbaycan və Qırğızıstanın iqtisadi potensialı bir-birini tamamlayan xüsusiyyətlərə malikdir. Azərbaycanın nəqliyyat infrastrukturu, Xəzər üzərindən keçən marşrutlara çıxışı, enerji imkanları və beynəlxalq logistika təcrübəsi Qırğızıstan üçün yeni bazarlara çıxış baxımından əhəmiyyətli ola bilər. Qırğızıstanın isə Mərkəzi Asiyada yerləşməsi və regionun digər ölkələri ilə iqtisadi əlaqələri Azərbaycan üçün həmin bazarlara çıxış imkanlarını genişləndirir.

Bu baxımdan nəqliyyat və logistika əməkdaşlığı xüsusi perspektivə malikdir. Orta Dəhlizin inkişafı və Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında əlaqələrin gücləndirilməsi Azərbaycanı regionlararası ticarətdə mühüm tranzit mərkəzlərdən birinə çevirir. Qırğızıstanın da beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının inkişafında Azərbaycanla əməkdaşlığa maraq göstərməsi qarşılıqlı ticarətin və tranzit daşımalarının artması üçün əlavə imkanlar yaradır.

Digər mühüm istiqamət enerji sahəsidir. Azərbaycan enerji resursları və enerji infrastrukturu baxımından Cənubi Qafqazın aparıcı dövlətlərindən biridir. Qırğızıstan isə enerji, xüsusilə hidroenergetika sahəsində böyük potensiala malikdir. Bu iki istiqamətin bir araya gətirilməsi gələcəkdə həm dövlət, həm də özəl sektor səviyyəsində yeni investisiya layihələrinin meydana çıxmasına imkan verə bilər.

Əslində, Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərinin hazırkı inkişaf mərhələsini yalnız ikitərəfli əlaqələr kontekstində qiymətləndirmək düzgün olmazdı. Burada daha geniş regional mənzərə mövcuddur. Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin güclənməsi Xəzər hövzəsi ilə Mərkəzi Asiyanın vahid geoiqtisadi məkan kimi formalaşmasına xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan və Mərkəzi Asiya artıq daha sıx geosiyasi və geoiqtisadi əlaqələrə malik region kimi çıxış edir.

Bu proses Azərbaycanın iqtisadi diplomatiyasında Mərkəzi Asiyanın artan rolunu da göstərir. Bakı artıq yalnız regional enerji layihələrinin deyil, həm də Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat bağlantılarının mühüm iştirakçısıdır. Qırğızıstanla iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi isə bu strategiyanın Mərkəzi Asiya istiqamətində daha da möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan-Qırğızıstan iqtisadi münasibətlərində yeni mərhələ formalaşır. Bu mərhələnin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, tərəflər əməkdaşlığı yalnız ticarət dövriyyəsinin artırılması ilə məhdudlaşdırmır, investisiya, istehsal, nəqliyyat, enerji və maliyyə kimi strateji sahələrdə uzunmüddətli tərəfdaşlıq modelini qurmağa çalışırlar.

Əgər bu istiqamətdə imzalanmış razılaşmaların icrası ardıcıl şəkildə təmin olunarsa, Azərbaycan və Qırğızıstan arasında iqtisadi əlaqələr yaxın illərdə daha geniş miqyas alaraq iki ölkənin biznes dairələri üçün yeni bazarlar, yeni investisiya imkanları və yeni birgə layihələr formalaşdıra bilər. Bu isə öz növbəsində Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya arasında iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə və regionun tranzit, ticarət və investisiya potensialının daha səmərəli istifadəsinə xidmət edəcək".

Telegramda izləyin