Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələri region üçün əhəmiyyətlidir

Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında əlaqələr ortaq tarixə, mədəni irsə, milli-etnik əsaslara söykənir. Bu əlaqələr Prezident İlham Əliyev və Prezident Şavkat Mirziyoyevin siyasəti ilə müasir dövrün çağırışlarına uyğunlaşdırılaraq inkişaf etdirilir. İndi Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında milli-mənəvi bağlar Türk Dövlətlər Təşkilatı, TÜRKSOY, TÜRKPA, Beynəlxalq Türk Akademiyası, Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu, Türk Biznes Şurası və digər platformalarda daha da möhkəmləndirilir.
Hazırki Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri təkcə milli-mənəvi, mədəni bağları ehtiva etmir. Mövcud münasibətlər modern trendlərə uyğun olaraq özündə həm də iqtisadi-siyasi çalarlar daşıyır. Əlaqələr iki dövlətin strateji müttəfiqliyi müstəvisinə qaldırılaraq, hər iki tərəfə fayda gətirir. Prezident İlham Əliyevin Daşkəndə dövlət səfərinin proqramına Özbəkistan-Azərbaycan strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin daha da möhkəmləndirilməsi, çoxşaxəli əlaqələrin genişləndirilməsi kimi məsələlər daxildir. Hər iki dövlətin rəhbəri ölkələrimiz arasında iqtisadi tərəfdaşlığın gücləndirilməsini prioritet mövzulardan sayırlar.
Avqustun 22-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Özbəkistan Respublikasına dövlət səfərinə gəlib. Daşkənddə hər iki dövlət başçıları və nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə çoxsaylı tədbirlər keçirilib. "Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə" və mühüm əhəmiyyət kəsb edən 11 müqavilə imzalanıb.
Səfər çərçivəsində, həmçinin Bakı (Azərbaycan) ilə Daşkənd (Özbəkistan), Beyləqan (Azərbaycan) ilə Şəhrisəbz (Özbəkistan), Quba (Azərbaycan) ilə Cizak (Özbəkistan) şəhərləri arasında regionlararası əməkdaşlıq haqqında sənədlər və "Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Şirkəti ilə "Uzbekneftegaz" SC arasında Əsas Şərtlər Sazişi" imzalanıb.
Dövlət başçılarının imzaladıqları müqavilələr, bu müqavilələr əsasında hazırlanmış proqramlar artıq effekt verir. Statistik məlumatlara görə, 2023-cü ildə Azərbaycanın Özbəkistanla ticarət dövriyyəsi 180 milyon ABŞ dolları civarında olub. Ötən illərlə müqayisədə 28 faiz artım qeydə alınıb. Növbəti illər üçün iqtisadi mübadilələrdə artım tendensiyasının davam etdirilməsi üçün planlar qurulur. Təhlillər göstərir ki, iki ölkə arasında ticari dövriyyəni yaxın illər ərzində 1 milyard dollara qədər artırmaq üçün potensial mövcuddur, indi bu potensialı reallaşdırmaq yönündə işlər aparılır. Bu gün Azərbaycanda sənaye, ticarət, nəqliyyat, tikinti, kənd təsərrüfatı və xidmət sahələri üzrə Özbəkistanın 90-dan çox şirkəti qeydiyyatdan keçib. Qarşılıqlı investisiya əməliyyatları hər iki ölkə üçün faydalılıq əmsalına söykənir.
Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələri özündə həm də regional aspektləri əks etdirir. Bu kontekstdə xüsusi olaraq nəqliyyat-tranzit marşrutları diqqət çəkir. İki ölkənin razılaşdırdığı layihələr paralel şəkildə həm Cənubi Qafqaz, həm də Mərkəzi Asiya regionu üçün geniş imkanlar açır.

Adil Hüseynov – Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinın dosentı, iqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru

Telegramda izləyin