"Valideynlər övladlarına xala, bibi, dayı, əmi qızlarının onların bacısı olduğunu aşılamalıdırlar"-Sosioloqdan açıqlama

Qohumlar arasında nikah halları və bunun törətdiyi fəsadlar digər ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycan cəmiyyətində də narahatlıq doğuran aktual ailə məsələlə¬rindən biridir. Belə nikahların baş verməsi bir çox hallarda sağlamlıq imkanları məh¬dud uşaqların dünyaya gəlməsinə və nə¬ticədə sosial cəhətdən həssas qrupların sayının artmasına səbəb olur.
Elmi araşdırmalar göstərir ki, qan qohumları arasında bağlanan nikahlar nəticəsində doğulan uşaqlarda genetik xəstəliklərin olması riski olduqca yük¬səkdir və dünya əhalisinin bir qismi bu problemdən əziyyət çəkir. Təəssüf ki, Azərbaycanda da yaxın qohumlar ara¬sında bağlanan nikahlara rast gəlmək mümkündür.

Bəs bu hal qanunsuz evliliklərin sayını artıra bilərmi?

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a danışan sosioloq Elçin Bayramlı bildirib ki, Azərbaycanda qohum evliliyi min illərlə formalaşmış bir ənənədir. Belə prosesləri qısa müddətdə aradan qaldırmaq çox çətindir. Çalışmaq lazımdır ki, bu problem maarifləndirmə yolu ilə aradan qaldırılsın. Qanun da bu işdə köməklik edəcək. Amma yenə də əksəriyyət bununla razılaşmır və bu qanunu qəbul edə bilmir. Formalaşmış stereotiplər və ənənələr mövcuddur. Bu cür halın qəfildən dəyişməsi mümkün deyil. Bu qanunla razılaşmayanlar qeyri-rəsmi evlilik etmək qərarı verə bilərlər. Bundan başqa, xarici ölkəyə gedərək orada nigah bağlamaq imkanını əldə edəcəklər:

"Son dövrlərdə qohum evliliklərinin sayı artıb. Ailələr övladlarını tez bir zamanda toy edib evləndirməyə çalışırlar. Bu baxımdan problemlər olsa da, düşünürəm ki, tədricən bununla bağlı vəziyyətin tənzimlənəcəyini və minimum sayda qalacağını gözləyirəm.
Bu məsələ bir tərəfdən də insan hüquqları ilə toqquşaraq ziddiyyət təşkil edir. Digər tərəfdən isə mənəviyyat, bioloji və tibbi baxımdan fəsadlar törədir. Bu məsələni tənzimləmək çox çətindir. İstər maarifləndirmə, istərsə də inzibati qaydada çətinliklər yaradır. Davamlı şəkildə qohum evliliyinin mənfi cəhətləri qeyd edilməlidir.
Bir çox ailələrdə dayı, bibi, əmi qızları oğlanlar üçün bacı statusundadır. Bəzi xalqlar bu cür qohumları ikinci bacı adlandırır. Təəssüflər olsun ki, bizim kimi xalqlar bu cür adəti sıradan çıxara bilmirlər.
Bu adəti aradan qaldırmaq üçün valideynlər uşaqlarını ən kiçik yaşından tərbiyə etməlidirlər. Valideynlər uşaqlarına xala, bibi, dayı, əmi qızlarının onların bacısı olduğunu aşılamalıdırlar".

Telegramda izləyin