Okeanlarda milyon illər əvvəl baş vermiş hadisə təkrarlana bilər?
Okeanlar bir zamanlar nəhəng vulkan püskürməsi nəticəsində demək olar ki, bütün oksigenini itirmişdi. Bu balansın bərpası minlərlə il çəkmişdi. Bu gün isə elmi müşahidələrə əsasən, dəniz və okeanlarda yenidən oksigen çatışmazlığı təhlükəsi yaranır.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Earth.com saytının məlumatına görə, milyonlarla il əvvəl yeraltı vulkanların güclü püskürməsi nəticəsində Yerin su və hava atmosferinə bir anda 20 giqatonndan artıq karbon qazı daxil olmuşdu. Bu hadisə müasir Cənubi Afrikanın sahillərində baş verib.
Planetin temperaturu yüksəlmiş, okean sularının qarışması ləngimiş və kimyəvi tərkibi dəyişərək oksigen səviyyəsi kəskin azalmışdı. Həmin dövrdə okeanlarda yaşıl yosunlar sürətlə artmış, vulkanik külü emal etsələr də, eyni zamanda oksigen çatışmazlığını dərinləşdirmişdilər.
Oksigen çatışmazlığı təxminən 500 min il davam etmiş və yalnız vulkanik fəallıq azaldıqdan sonra karbon və oksigen dövranı bərpa olunmuşdu. Həmin dövrdən xatirə olaraq dəniz dibində çoxlu əhəngdaşı çökmələri qalıb. Bu çöküntülər xüsusilə Qara dənizin dibi kimi bölgələrdə geniş yayılıb.
Kaliforniya Texnologiya İnstitutunun professoru Fransua Tisso hesab edir ki, o dövrlə müqayisə edilə biləcək kimyəvi dəyişikliklər müasir okeanlarda da baş verə bilər. Dəniz ekoloqu Deniz Breytburqun sözlərinə görə, suyun tərkibində həll olmuş oksigen ehtiyatları 1960-cı ildən bəri 2 faiz azalıb.
2024-cü ildə aparılmış tədqiqatlar göstərir ki, iqlim dəyişikliyi nəticəsində suyun oksigensizləşməsi prosesi sürətlənib. Bu templə davam edərsə, 2100-cü ilə qədər orta dərinlikdəki su qatlarında oksigen səviyyəsi 20 faizədək azala bilər. Bu isə bir çox dəniz canlısı və bitkiləri üçün ciddi təhlükə yaradır. Hazırda dünyada müxtəlif bölgələrdə "ölü zonalar" aşkarlanır. Belə zonalar əsasən 400-dən artıq estuari (çayla dənizin qovuşduğu bölgələr) ərazilərində qeydə alınıb və bu da açıq dənizlərdə də genişmiqyaslı dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir.
Alimlər bu prosesi dayandırmaq üçün istixana qazlarının emissiyasını azaltmağa, iqlim dəyişikliyini yavaşlatmağa çağırırlar. Onların fikrincə, müasir texnologiyalar – peyklər, avtonom suüstü qurğular və dəniz dibi sensorları artıq okeanlardakı oksigen səviyyəsini real vaxta yaxın dəqiqliklə izləyir. Bu baxımdan, oksigen itkisinin qarşısını almaq üçün əsas tədbirlər kimi, fosil yanacaqların istifadəsinin azaldılması, karbon toplayan ekosistemlərin qorunması və qida maddələrinin dənizə axınının məhdudlaşdırılması təklif olunur.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 685 Tarix: 04 iyul 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Azərbaycanda duru bitki yağları istehsalı artıb, marqarin istehsalı isə azalıb
Bu ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycanda 9 min 391,4 ton duru bitki yağları istehsal edilib. "Report" Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 30,2 % çoxdur. Hesabat dövründə Azərbaycanda həmçinin 5 min 816,4 ton marqarin istehsa
14:50 178 Ötən gün Azərbaycanda 21 kiloqramdan çox narkotik aşkarlanıb
Polis əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat tədbirləri ilə martın 28-də ümumi çəkisi 21.6 kiloqramdan artıq narkotik vasitə aşkar olunaraq götürülüb. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) məlumat yayıb. Məlumata görə, polis əməkdaşları paytaxt və respublikanın ayrı-ayrı rayonlarınd
18:30 127 Şəhərin kommunal xidmətləri gücləndirilmiş iş rejimində fəaliyyət göstərir - FOTO
Ardıcıl iki gündür yağan intensiv yağışlar nəticəsində bəzi ərazilərdə suyun kollektorlar vasitəsilə axıdılmasında çətinliklər müşahidə olunur. BİG.AZ xəbər verir ki, 27 mart səhər saatlarından başlayaraq Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti, paytaxtın rayon icra qurumları və digər kommunal xidmətlər gücləndirilmi
28.03.2026 408 Pezeşkiandan region ölkələrinə XƏBƏRDARLIQ
İran prezidenti Məsud Pezeşkian region ölkələrinə xəbərdarlıq edib. xəbər verir ki, o, bu barədə "X"da yazıb. "Biz dəfələrlə demişik ki, İran qabaqlayıcı zərbələr endirmir, amma infrastrukturumuza və ya iqtisadi mərkəzlərimizə hücum edilərsə, qəti cavab verəcəyik. Region ölkələrinə müraciə
11:00 250 Dağıstanda əlverişsiz hava səbəbindən 12 yaşayış məntəqəsi qazsız qalıb
Dağıstanın əlverişsiz hava şəraitindən zərər çəkmiş 12 yaşayış məntəqəsində qaz təchizatının bərpası üzrə işlər aparılır. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Qazprom mejregionqaz Mahaçqala"nın mətbuat xidmətindən məlumat verilib. "Qurumun baş direktoru Rizvan Muradov Axtı, Dokuzpar
18:00 131 Azərbaycan toyunda bu məşhur adət də DƏYİŞDİ - VİDEO
Sosial şəbəkələrdə yayılan maraqlı bir toy görüntüsü qısa zamanda gündəm olub. Videoda ənənəvi olaraq gəlinin gül atması mərasiminə fərqli yanaşma sərgilənib və bu, izləyicilərin diqqətindən yayınmayıb. Belə ki, adətə uyğun olaraq gəlin gülü subay qızlara atmaq əvəzinə, bu dəfə subay oğlanlar xüsus
00:07 565 Azərbaycan Türkiyədən maşın hissələri və komponentləri idxalına çəkdiyi xərci 10 %-ə yaxın azaldıb
Bu ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycan Türkiyədən 30,043 milyon ABŞ dolları dəyərində maşın hissələri və komponentləri idxal edib. "Report" Türkiyə İxracatçılar Məclisinə istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9,8 % azdır. Təkcə fevralda Türkiyə Azərbaycan
10:30 197 Azərbaycanda meyvə şirəsi istehsalı 15 %-dən çox azalıb
Bu ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycanda 589,1 min dekalitr meyvə şirəsi istehsal edilib. "Report" Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 15,2 % azdır. Bundan başqa, hesabat dövründə Azərbaycanda 23 min 410,8 ton meyvə-tərəvəz konservlər
13:00 179 Britaniya Hörmüz boğazının minalardan təmizlənməsi üçün baza hazırlayıb
Böyük Britaniya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin "RFA Lyme Bay" böyük desant gəmisi Hörmüz boğazının minalardan təmizlənməsinə hazırlıq çərçivəsində minaaxtaran pilotsuz aparatların üzən buraxılış bazasına çevrilib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "The Sunday Times" nəşri hərb
17:00 196 
