Azərbaycan-Ermənistan dialoqu vasitəçisiz formatda yeni mərhələyə keçdi-POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı Əbu-Dabidə görüş keçirilib. Bu görüş Ermənistan–Azərbaycan sülh gündəliyinin irəliləməsi baxımından əhəmiyyətli mərhələ hesab olunur.

Görüşdə heç bir vasitəçi və ya xarici aktorun iştirakı olmayıb. Tərəflər həm təkbətək, həm də geniş tərkibdə danışıqlar aparıb. Bu format danışıqların keyfiyyətinə və dərinliyinə müsbət təsir göstərib. Təxminən beş saat davam edən müzakirələrdən sonra Azərbaycan və Ermənistan XİN-lərinin verdiyi pozitiv açıqlamalar danışıqların konstruktiv atmosferdə keçdiyini təsdiqləyib. Bu isə bir daha göstərir ki, tərəflər arasında birbaşa təmaslar vasitəçilərsiz formatda daha məhsuldar və nəticəyönümlü ola bilər.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, Brüssel, Moskva və Vaşinqton platformalarında keçirilən görüşlərdə müşahidə edilən kənar təsirlərin olmaması Əbu-Dabi görüşünü siyasi baxımdan daha rasional və kompromisə açıq edib:

"Azərbaycan uzun müddətdir bildirirdi ki, yalnız ikitərəfli formatda aparılan danışıqlar real nəticə verə bilər. Əbu-Dabi görüşü də bu yanaşmanın praktiki təsdiqi oldu. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə qeyd edib ki, iki ölkə liderinin birbaşa dialoqu səmərəli və konstruktiv qərarların əldə olunmasına daha çox şərait yaradır. Əvvəllər keçirilən üçtərəfli görüşlərdə bəzi xarici aktorların prosesə selektiv müdaxiləsi və təzyiqləri danışıqları süni şəkildə gərginləşdirirdi."
Politoloqun sözlərinə görə, Əbu-Dabi görüşü, həmçinin Azərbaycanın danışıqların yalnız formatını deyil, gündəliyini də regional reallıqlar əsasında müəyyənləşdirdiyini göstərdi. Müzakirələrin əsas mövzuları sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası, kommunikasiya xətlərinin açılması, qarşılıqlı suverenliyin tanınması və gələcək münasibətlərin hüquqi çərçivəyə salınması olub.

"Danışıqlar nəticəsində hər hansı sənədin imzalanmaması neqativ məqam kimi görünsə də, əslində razılaşdırılmış mexanizmlərin və qarşılıqlı anlayışın mövcudluğu özü müsbət siqnaldır. Bu cür yüksək səviyyəli dialoqlarda əsas məqsəd hər addımı sənədə çevirmək yox, qarşılıqlı etimadın formalaşdırılmasıdır."

Rzayev qeyd edib ki, Əbu-Dabi danışıqları bir daha ATƏT-in Minsk Qrupunun tarixi olaraq artıq öz funksiyasını itirdiyini nümayiş etdirdi. Tərəflər yaxın zamanda bu qrupun hüquqi olaraq tam ləğv edilməsi ilə bağlı razılığa gələ bilərlər. Bu da postmünaqişə dövründə yeni regional hüquqi arxitekturanın formalaşmasına təkan verə bilər.

"Azərbaycanın mövqeyi aydındır: Bakı həm diplomatik təşəbbüsləri ələ alır, həm də prosesin institusional əsaslarla irəliləməsinə çalışır. Azərbaycanın yanaşması budur ki, regionda davamlı sülh yalnız beynəlxalq vasitəçilər deyil, birbaşa tərəflərin siyasi iradəsi ilə təmin oluna bilər."

Sonda politoloq vurğulayıb ki, prosesin gələcək dinamikası Ermənistanın daxili siyasi sabitliyindən və beynəlxalq güc mərkəzlərinin mövqeyindən də asılı olacaq:

"Ən önəmlisi odur ki, Əbu-Dabi görüşü Cənubi Qafqazda sülhün mümkün olduğunu göstərdi. Yetər ki, prosesə müdaxilə olunmasın və qərarları tərəflər özləri versin. Yaxın zamanlarda bu formatda növbəti görüşlərin keçirilməsi də istisna olunmur".

Telegramda izləyin