Vaşinqtondakı Ermənistan–Azərbaycan Danışıqları:Yeni Diplomatik Dövr

ABŞ Prezidenti Donald Trampın vasitəçiliyi ilə Vaşinqtonda baş tutan Ermənistan–Azərbaycan danışıqları region və dünya ictimaiyyətinin diqqət mərkəzində oldu. Avropa Şurasının rəhbər strukturları prosesi "ortaq tarixdə yeni səhifə" kimi qiymətləndirdi. Baş katib Alain Berset qurumun üzv dövlətlərin yanında olmağa hazır olduğunu bildirdi. Avropa Şurası Parlament Assambleyasının prezidenti Theodoros Rousopoulos isə sülh sazişinin parlament diplomatiyasının uğuru olduğunu vurğuladı və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsinin vacibliyini qeyd etdi.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, Avropa Şurasının bəyanatları soyuq olan münasibətləri normallaşdıra bilər. Bakı isə beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıqda həmişə maraqlıdır, şərt isə konstruktiv mövqedir. NATO da Vaşinqton görüşünü yaxından izləyib. Alyansın sözçüsü Allison Hart regionun təhlükəsizliyinə töhfə verən irəliləyişdən danışıb. ABŞ rəhbərliyinə təşəkkür ifadə olunması Vaşinqtonun vasitəçilik rolunun legitimliyini gücləndirir:

"Türk Dövlətləri Təşkilatı imzalanan sənədi "tarixi inkişaf" adlandırıb və Minsk Prosesinin bağlanmasını dəstəkləyib. Təşkilat Cənubi Qafqazda davamlı sülhün təmin olunmasında bu razılaşmanın mühüm mərhələ olduğunu vurğulayıb. TDT Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləməklə yanaşı, regional sülhün qlobal diplomatik gündəlikdə qalmasına töhfə vermək niyyətindədir.

Vaşinqton görüşünün nəticələri Türk Dövlətləri Təşkilatının gələcəyi üçün də önəmlidir. Bu görüş TDT-nin regionda yeni güc olaraq, xüsusilə Rusiyaya alternativ NATO rolunu oynaya biləcəyinə işarədir. Təşkilatın inkişafı Mərkəzi Asiyanın Rusiyanın təsirindən çıxmasını sürətləndirə və Yaxın Şərq ilə Rusiya arasında sədd rolunu gücləndirə bilər.

ATƏT Baş katibi Feridun H. Sinirlioğlu və Parlament Assambleyası rəhbərliyi bəyannaməni tarixi nailiyyət kimi qiymətləndirib, gələcəkdə inklüziv və davamlı əməkdaşlıq mexanizmlərinin qurulmasının vacibliyini vurğulayıblar. Minsk Prosesinin ləğvi ilə bağlı çağırışlar da nəzərə alınaraq, yaxın zamanda prosesin həllinin mümkün olduğu ehtimal edilir.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş katibi Antonio Quterreş imzalanan Bəyannaməni Ermənistan və Azərbaycan arasında münasibətlərin normallaşması yolunda mühüm mərhələ kimi qiymətləndirib, ABŞ Prezidentinin vasitəçilik rolunu tanıyıb. Bu, BMT-nin regionda birbaşa vasitəçi olmamasına baxmayaraq sülh prosesini dəstəkləməkdə qlobal mandatını göstərir.

Digər beynəlxalq fiqurlar da Vaşinqton razılaşmasını dəstəkləyib. NATO tərəfdarı analitik Gunther Fehlinger iki ölkəni quruma üzv olmağa dəvət edərək, bunun sülh üçün təminat olduğunu bildirib. Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri David Lammy isə razılaşmanı cəsarətli addım adlandıraraq Londondan dəstəyi açıqlayıb.

Ümumilikdə, Vaşinqton görüşü regiondakı siyasi nizamın yenidən formatlanması və çoxtərəfli diplomatik əlaqələrin güclənməsi üçün start nöqtəsi kimi qəbul edilir. Beynəlxalq təşkilatların dəstəyi sülh prosesini sürətləndirə, ABŞ-ın vasitəçilik rolu isə Vaşinqtonun diplomatik nüfuzunu artıraraq geosiyasi balansları dəyişə bilər. Minsk Prosesinin dayandırılması isə münaqişənin beynəlxalq hüquq müstəvisində yeni mərhələyə keçdiyini göstərir".

Telegramda izləyin