Stiven Hokinq haqlı çıxdı: Alimlər qara dəliklər haqda məşhur teoremi təsdiqlədilər
Alimlər iki qara dəliyin birləşərək nəhəng bir obyektə çevrildiyini "eşidə" biliblər. Bu hadisə məşhur fizik Stiven Hokinqin yarım əsr əvvəl irəli sürdüyü, lakin onun həyatı boyu təsdiqlənməyən teoremin ən güclü sübutu hesab olunur.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Live Science" yazır.
Araşdırma Potsdamdakı Maks Plank Qravitasiya Fizikası İnstitutunun doktorantı Edrian Q. Abakın rəhbərliyi ilə aparılıb və 14 yanvarda Lazer İnterferometrik Qravitasiya Rəsədxanasının qeydlərinə əsaslanıb. Həmin gün müşahidə edilən qravitasiya dalğaları iki qara dəliyin birləşdiyini və nəticədə yaranan qara dəliyin əvvəlkindən daha böyük olduğunu göstərib.
Birləşmədən əvvəl iki qara dəliyin ümumi səth sahəsi təxminən 243 min kvadrat kilometr idi. Birləşmədən sonra yaranan vahid qara dəliyin səth sahəsi isə təqribən 400 min kvadrat kilometrə çatıb. Alimlərin sözlərinə görə, bu, Hokinqin 1971-ci ildə irəli sürdüyü hadisə üfüqü sahəsinin teoremini təsdiqləyir. O, qara dəliyin hadisə üfüqü səthinin zamanla heç vaxt kiçilməyəcəyini iddia edirdi.
"Sadə görünsə də, bu fikir çox böyük nəticələrə malikdir", – deyə araşdırmanın həmmüəllifi, Kolumbiya Universitetinin dosenti və Flatayron İnstitutunun elmi əməkdaşı Maksimiliano İsi bildirib.
Tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, bu kəşf qara dəliklərin mahiyyətini daha dərindən anlamağa imkan verir və onların termodinamik obyektlər kimi nəzərdən keçirilə biləcəyini təsdiqləyir. Bundan əlavə, göstərilir ki, qara dəliyin daxilindəki informasiya (və ya entropiya) onun səth sahəsi ilə birbaşa mütənasibdir.
Xatırladaq ki, bundan əvvəl alimlər Yer kürəsindən 1 milyard işıq ili uzaqda yerləşən bir qalaktikada iki fövqəlnəhəng qara dəliyin eyni qaz buludunu birlikdə udduğunu müşahidə ediblər. Onların ümumi kütləsi Günəşin kütləsindən 40 milyon dəfə çoxdur.
Bu iki qara dəlik bir-birinin ətrafında fırlanır və hər 130 gündən bir yaxınlaşırlar. Məhz bu orbital hərəkət belə nadir "ortaq ziyafətə" səbəb olub.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 797 Tarix: 11 sentyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş"Laçınla bağlı qərarı dəstəklədiklərinə görə minnətdarlığımı bildirirəm" - Yenilənib
"Bu il Müstəqil Dövlətlər Birliyi 35 illiyini qeyd edir". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev MDB Dövlət Başçıları Şurasının məhdud tərkibdə iclasında çıxışı zamanı bildirib. "Son illər ərzində MDB siyasi dialoqun aparılması, qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı
11:00 122 "Onlar xalqlar arasında möhkəm dostluq körpüsü rolunu oynayır"
"Üçüncü MDB Oyunlarının Azərbaycanda uğurla keçirilməsi bütün Birlik üçün əlamətdar idman hadisəsinə çevrildi". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev MDB Dövlət Başçıları Şurasının məhdud tərkibdə iclasında çıxışı zamanı bildirib. Dövlət başçısı qeyd edi
12:43 0 İsraildə yüksək kirayə qiymətləri rusiyalı ailəni çətin vəziyyətə saldı
Rusiyalı səyahət bloqçusu İsrailə köçdükdən sonra vətəninə qayıdan həmyerlisi ilə söhbət edib. Həmsöhbəti İsraildə yaşadığı müddətdə yerli həyat tərzinə tam uyğunlaşa bilmədiyini və qarşılaşdığı çətinlikləri bölüşüb. xəbər verir ki, müəllif müşahidələrini Zen platformasında "Like Travel Travel"
11:15 146 Prezident MDB Dövlət Başçıları Şurasının geniş tərkibdə iclasında iştirak edir
Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində MDB Dövlət Başçıları Şurasının geniş tərkibdə iclası keçirilir. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tədbirdə iştirak edir
12:28 58 Şəkərbura, paxlava bəzək verir Türkmənbaşına... - Fotolar
Oktyabrın 8-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkmənbaşı şəhərində keçirilən MDB Ölkələrinin Milli Kulinariya Festivalı ilə tanış olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, MDB Ölkələrinin Milli Kulinariya Festivalı Türkmənistanın 2026-cı ildə bu quruma sədrliyi ilə bağlı təşkil etdiyi tədbirlə
08.10.2026 279 İnsanların ömür uzunluğu azalıb - SƏBƏBLƏR
2011-ci ildən etibarən Avropada gözlənilən ömür uzunluğunun artım tempi nəzərəçarpacaq dərəcədə zəifləyib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, araşdırmalar bunun əsas səbəblərinin düzgün olmayan qidalanma, fiziki aktivliyin azlığı, piylənmə və COVID-19 pandemiyasının nəticələri ilə bağlı olduğun
08.10.2026 249 İlham Əliyev iclasda iştirak etmək üçün "Avaza" Kompleksinə getdi - Fotolar
Bu gün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkmənbaşı şəhərində keçirilən MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında iştirak etmək üçün "Avaza" Kompleksinə gedib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevi qarşılayıb
10:05 116 Can Yaman dəyişdi
Karyerasını bir müddətdir xaricdə davam etdirən türkiyəli aktyor Can Yaman görünüşündə dəyişiklik edib. Axşam.az xəbər verir ki, aktyor uzun saqqallarını kəsərək yeni görünüşünü paylaşıb. Qeyd edək ki, Can Türkiyədə son olaraq "Bay yanlış" serialında rol alıb. Ekran işinin çəkilişləri 2020-c
08.10.2026 351 Gündüz İsmayılov: Gənclərin milli-mənəvi dəyərlər ruhunda tərbiyəsi aktual məsələlərdəndir
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini Gündüz İsmayılov gənclərin milli-mənəvi dəyərlər ruhunda tərbiyəsinin, dini maarifləndirmənin və bu sahədə aidiyyəti qurumların fəaliyyətinin əlaqələndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. BİG.AZ xəbər verir ki, o, "Gənc nəslin milli-mənəvi dəyərlə
10:46 134