Trampın bu bəyanatı xüsusilə İsrail Parlamentində simvolik əhəmiyyət daşıyır" - Politoloq

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu gün İsrail parlamentində (Knesset) çıxış edərkən yenidən Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh nizamlanmasından bəhs edib.

Tramp ABŞ-nin əməkdaşlıq, dostluq və ticarət əlaqələrinə əsaslanan gələcək və irs qurmağa çalışacağını vurğulayıb.

"Təl-Əvivdən Dubaya, Hayfadan Beyruta, Qüdsdən Dəməşqə və Ermənistandan Azərbaycana - daha bir müharibəni dayandırdım", - D.Tramp bildirib.

Politoloq Rəcəb Həsənov BiG.AZ-a bildirib ki, Trampın bu bəyanatı xüsusilə İsrail Parlamentində simvolik əhəmiyyət daşıyır və regionda sülhə dair ümidləri gücləndirə bilər. Lakin reallıq odur ki, sözlərdən daha çox, davamlı diplomatiya, infrastrukturların açılması, qarşılıqlı etimadın inşası və beynəlxalq hüquq çərçivəsində həyata keçirilən praktik addımlar tələb olunur:

"Donald Tramplın İsrail Parlamentində etdiyi "Ermənistandan Azərbaycana daha bir müharibəni dayandırdım" bəyanatı region və beynəlxalq siyasət kontekstində bir neçə mühüm məqamı üzə çıxarır. Bu ifadə həm simvolik, həm də strateji mənada danışılması vacib olan mesajları ehtiva edir.

Trampın bu cür açıqlamaları beynəlxalq ictimaiyyətə yönəlik simvolik jestdir. O, özünü sülh təşəbbüskarı kimi təqdim etməklə, ABŞ-nin regiondakı və ümumilikdə dünyadakı rolunu yenidən formalaşdırmaq, "barış gətirən" obrazını gücləndirmək istəyir. Bu tip çıxışlar Trampın daxili siyasətində də rezonans doğura bilər.
"Daha bir müharibəni dayandırdım" demək, sülh proseslərini təşviq edən ölkələr qarşısında psixoloji üstünlüyü artıran bir formuldur. Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində belə bir açıqlama davamlı danışıqların, gərginliyin azaldılması və qarşılıqlı etimadın qurulması istəyinin göstəricisi kimi qəbul edilə bilər. Lakin bu, konkret addımlar olmadan yalnız söz olaraq qalarsa, səmərəsi məhdud ola bilər.

Sülhə gedən yol anlaşmalar, sərhədlərin delimitasiyası, bütün maraqlı tərəflərin (həm dövlət, həm də beynəlxalq institutlar) rolu, regional təhlükəsizlik məsələləri və nəzarət mexanizmləri, həmçinin münaqişə nəticələrinin praktiki olaraq həyata keçirilməsi deməkdir. "Müharibəni dayandırdım" demək əgər arxasında konstruktiv diplomatik proseslər, öhdəliklər və konkret addımlar varsa, güclüdür, amma əks halda sadəcə retorika kimi qalma riski var.

Ermənistan, Azərbaycan və dövlətlərarası vasitəçilər bu kimi açıqlamalara ciddi yanaşmalı, ancaq özü-özlüyündə yetərli olmadığını dərk etməlidirlər. Sülh müqaviləsi, sərhəd məsələlərinin həlli, təhlükəsizlik məsələləri, bunların hər biri müstəqil olaraq danışıqlarda əhəmiyyət kəsb edir. Həmçinin Rusiya, Türkiyə, İran kimi region ölkələrinin rolu və maraqları da nəzərdən keçirilməlidir.
Aydın məsələdir ki, belə açıqlamalar gələcəkdə sülh prosesinin irəliləməsinə stimul ola bilər. Əgər beynəlxalq vasitəçilərlə birlikdə konkret yollar (məsələn, sərhəd nəzarəti, minalardan təmizləmə, kommunikasiyaların açılması, iqtisadi əməkdaşlıq) yaradılarsa, bu təşəbbüslər münasibətləri normallaşdırmaqda mühüm rol oynayar. Əks halda, "dayandırdım" iddiası gözlənilənlərə cavab vermədikdə davamlı şübhə və gərginliklər doğura bilər.

Trampın bu bəyanatı xüsusilə İsrail Parlamentində simvolik əhəmiyyət daşıyır və regionda sülhə dair ümidləri gücləndirə bilər. Lakin reallıq odur ki, sözlərdən daha çox, davamlı diplomatiya, infrastrukturların açılması, qarşılıqlı etimadın inşası və beynəlxalq hüquq çərçivəsində həyata keçirilən praktik addımlar tələb olunur.
Azərbaycan və Ermənistan üçün bu, qarşılıqlı sədaqət, kompromis və uzunmüddətli strategiyanın tərkib hissəsi olmalıdır".

Telegramda izləyin