İlham Əliyev TDT-yə üzv ölkələr arasında birgə hərbi təlimləri təklif etdi

"Prezident İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Dövlət Başçıları Şurasının 12-ci Zirvə Görüşündə çıxışı zamanı üzv ölkələrin birgə hərbi təlimlərinin keçirilməsini təklif edib.

Prezident bildirib:

"Ölkələrimiz arasında hərbi, müdafiə və təhlükəsizlik sahələrində geniş əməkdaşlığı nəzərə alaraq, 2026-cı ildə Azərbaycanda Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin birgə hərbi təliminin keçirilməsini təklif edirik."

Bu təklif diqqətçəkəndir, çünki TDT hələ ortaq hərbi təlim keçirməyib. Lakin təşkilata üzv ölkələr – Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan və Qırğızıstan – ayrı-ayrı vaxtlarda ortaq hərbi təlimlər həyata keçiriblər. Buna görə də belə bir təklifin irəli sürülməsi gözlənilən idi. Hazırda isə bu təlimlərin keçirilməsinə böyük ehtiyac var".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib.

O, qeyd edib ki, TDT-yə tamhüquqlu və müşahidəçi üzv ölkələrin hərbi sistemləri fərqlidir. Məsələn, Macarıstan və Türkiyə NATO modelinə, Mərkəzi Asiya ölkələrinin çoxu isə keçmiş SSRİ hərbi sisteminə malikdir. Azərbaycan isə son illərdə aparılan islahatlarla NATO və Türkiyə modelinə uyğunlaşmışdır. Yəni təşkilat daxilində vahid ordu sistemi yoxdur:
"Prezidentin təklifi ilə keçiriləcək birgə hərbi təlimlər üzv və müşahidəçi ölkələrin orduları arasındakı fərqlərin müəyyənləşdirilməsinə imkan verəcək və gələcəkdə ortaq TDT ordusunun yaradılmasına hazırlıq rolunu oynaya bilər. Bu həm də potensial əskiklikləri üzə çıxarmaq baxımından mühümdür.

Belə təlimlər gələcəkdə "Türk NATO-su"nun yaradılması üçün vacib addım ola bilər. Tahlillərə görə, TDT-nin gələcəkdə NATO-ya bənzər təhlükəsizlik mexanizmlərinə və Avropa İttifaqına bənzər iqtisadi inteqrasiyaya sahib olması mümkündür. Bu prosesdə ABŞ və Böyük Britaniyanın marağı da nəzərə çarpır.

Qeyd edək ki, NATO əsasən Avropa xarakterli hərbi təşkilatdır. ABŞ isə digər strateji regionlarda NATO tipli alyansların formalaşmasına dəstək verir. Buna nümunə olaraq AUKUS (Avstraliya, Birləşmiş Krallıq, ABŞ), QUAD (ABŞ, Yaponiya, Hindistan, Avstraliya) və Abraham Accords göstərilə bilər. Bu baxımdan, TDT-nin gələcəkdə hərbi qanadının olması ehtimalı istisna deyil.

Mərkəzi qərargahın ehtimal olunan yeri Türkiyə olsa da, Azərbaycanda da qərargah yerləşməsi mümkündür, xüsusən Ağdam və Xocalı kimi strateji məntəqələrdə.

Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin TDT-yə üzv ölkələrin birgə hərbi təlimlərinin keçirilməsi təklifi indiki mərhələdə "Türk NATO-su"nun yaradılması mənasına gəlməsə də, bu ideyanın müzakirədə olduğunu və gələcəkdə reallaşa biləcək layihələrdən biri olduğunu göstərir".

Telegramda izləyin