"Qazaxıstanın Azərbaycandan neft məhsullarının uzunmüddətli tədarükündə maraqlı olması müsbət siqnaldır" - İqtisadçı ekspert

Qazaxıstan nəqliyyat naziri Nurlan Sauranbayev Bakıda keçirilən Azərbaycan-Qazaxıstan arasında Hökumətlərarası Komissiyanın 21-ci iclasında bildirib ki, Qazaxıstan Azərbaycandan müxtəlif neft məhsullarının uzunmüddətli müqavilələrlə tədarükündə maraqlıdır.

İqtisadçı ekspert Cəlil Həsənov BiG.AZ-a bildirib ki, Azərbaycan üçün bu, ixrac bazarının genişləndirilməsi deməkdir. Tədarükün sabitliyi gəlirliliyi artırar və planlaşdırma imkanlarını genişləndirər:

"İki ölkə arasında enerji sahəsində strateji tərəfdaşlıq mövcuddur. Qazaxıstan neft‐məhsullarını uzunmüddətli müqavilə ilə təmin etməklə enerji təminatında stabilliyi artırmaq istəyir. Bu, ölkənin daxili bazarında qiymət volatilliyini azalda, ixracat asılılığından bəlli dərəcədə qorunma təmin edə bilər. Azərbaycandan tədarük Qazaxıstan üçün müxtəlif tədarük mənbələrinin artırılması deməkdir.
"Trans-Xəzər marşrutu" qeyd olunur ki, bu marşrut üzərindən nəql əməkdaşlığı SOCAR və "KazMunayQaz" vasitəsilə yüksək qiymətləndirilir.
Azərbaycan üçün bu, ixrac bazarının genişləndirilməsi deməkdir, tədarükün sabitliyi gəlirliliyi artırar və planlaşdırma imkanlarını genişləndirər.
Uzunmüddətli razılaşmalar tez-tez infrastrukturun artırılması, anbar tutumunun genişləndirilməsi, nəqliyyat şəbəkəsinin təkmilləşdirilməsi tələb edir ki, bu da yerli iqtisadiyyata investisiyalar deməkdir.

Energetika sahəsində bu cür müqavilələr ölkələr arasında qarşılıqlı asılılığı artırır, etibarı möhkəmləndirir. Regionda əməkdaşlıq, inteqrasiya imkanlarını artırır.

Müqavilə şərtlərinin diqqətlə razılaşdırılması qiymət indeksləri, valyuta dəyişkənliyi, keyfiyyət standartları, gecikmələr və məhkəmə yurisdiksiyası kimi aspektlər aydın və ədalətli olmalıdır.
Diversifikasiya yalnız tək bir mənbəyə deyil, həmçinin müxtəlif mənbələrə relyansın saxlanılması riski azalda bilər.
Logistik və nəqliyyat infrastrukturu layihələri ilə bağlı ətraflı qiymətləndirmə aparılması; gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi; rəqəmsallaşma və şəffaflığın təmin edilməsi faydalı olar.
Uzunmüddətli müqavilələr zamanı qiymət və tədarük riskləri həm tədarükçü, həm alıcı arasında paylaşdırıla bilirsə, tərəflərin razılığı daha dayanıqlı əlaqə yaradar.

Qazaxıstanın Azərbaycandan neft məhsullarının uzunmüddətli tədarükündə maraqlı olması regionun enerji təhlükəsizliyi və iqtisadi inteqrasiyası baxımından müsbət siqnaldır. Əgər müqavilə şərtləri balanslı şəkildə qurularsa, həm Azərbaycan, həm də Qazaxıstan üçün strateji və iqtisadi gəlir gətirə bilər. Lakin bu tip əməkdaşlığın davamlılığı üçün texniki, maliyyə və geostrateji risklərə daima nəzarət edilməlidir".

Telegramda izləyin