Kurs dövrü: Məktəb sinifdən çəkilir, təhsil bazara çıxır

"Repetitorluqdan kurs sisteminə keçid Azərbaycan təhsilində illərlə yığılan struktur problemlərin nəticəsidir. Son 5-7 ildə kurslara axının artması məktəb və müəllimin cəmiyyətdəki nüfuzunun azalması ilə bağlıdır. Təhsil Xidmətləri Araşdırma və Təhlil Mərkəzinin məlumatına görə, 2024-cü ildə imtahanlarda iştirak edən 132 min abituriyentin 70 faizi kurslarda hazırlaşıb. Bu isə məktəbin əsas təhsil funksiyasının kurslara ötürülməsi deməkdir".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib.

O, qeyd edib ki, Təhsil haqqında Qanunda özəl kursların fəaliyyəti nəzərdə tutulsa da, nəzarət mexanizmləri zəifdir. Hazırda fəaliyyət göstərən kursların cəmi 35-40 faizi rəsmi lisenziyaya malikdir. Qalanları fərdi şəkildə və ya qeydiyyatsız "tədris mərkəzləri" kimi işləyir. Bu vəziyyət təhsilin özəlləşməsindən çox, nəzarətsiz bazar modelinə bənzəyir:

"Kurslar şagirdlərə sınaq imtahanları, test bankları və nəticə hesabatı kimi imkanlar yaratsa da, bir çox hallarda məqsəd keyfiyyət deyil, gəlirdir. Qrup doluluğu və valideynin ödəmə qabiliyyəti dərs keyfiyyətindən daha vacib olur. Müəllimlərin seçimində də peşəkarlıqdan çox şəxsi nəticə və tanınırlıq önə çıxır.

Nəticədə, məktəb formal təhsil yeri kimi qalır, əsas tədris kurslarda aparılır. Bu, dövlət təhsil sisteminin zəifləməsi və sosial bərabərsizliyin artması ilə nəticələnir. Kurslara gedə bilməyən aztəminatlı ailələrin övladları təhsil yarışından kənarda qalır.

Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, Finlandiya, Estoniya kimi ölkələrdə məktəb təhsili elə formalaşdırılıb ki, əlavə hazırlığa ehtiyac yoxdur. Azərbaycanda isə bu balans tam əksinə işləyir. Əgər məktəb sistemi gücləndirilməsə və kurslar nəzarətə götürülməsə, yaxın illərdə məktəb sadəcə sertifikat verən yerə, kurslar isə real təhsil məkanına çevriləcək".

Telegramda izləyin