Alimlər süni intellektin sürətli inkişafından narahatdır
Süni intellekt və neyrotexnologiyanın sürətli inkişafı şüurun necə yarandığını anlamaq ehtiyacını əvvəlkindən daha təcili edir. Bu, beynəlxalq alimlər qrupunun gəldiyi nəticədir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Frontiers in Science" jurnalında dərc edilib.
Şüur, bir orqanizmin özünü və ətraf aləmi dərk etdiyi bir vəziyyətdir. Onilliklər ərzində aparılan tədqiqatlara baxmayaraq, elm hələ də subyektiv təcrübənin bioloji proseslərdən necə yarandığını izah edə bilmir.
"Şüur artıq fəlsəfi bir kateqoriya deyil. Bu, tibbə, qanuna, etikaya və insan varlığının özünün anlayışına birbaşa təsir edən bir sualdır", deyə tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Brüssel Azad Universitetinin professoru Aksel Kliremans bildirib.
Alimlər müxtəlif fərziyyələri araşdırırlar. Bunlara qlobal iş sahəsi nəzəriyyəsi də daxildir. Bu nəzəriyyə şüurun müxtəlif beyin bölgələrindən məlumatların inteqrasiyasından yarandığını göstərir. Bu nəzəriyyəyə əsasən, sistem hissələri sıx bağlı olduqda və qarşılıqlı təsir göstərdikdə şüurlu olur.
Yeni bir araşdırmada tədqiqatçılar şüur elminin mövcud vəziyyətini və bəşəriyyətin yalnız anlamaqda deyil, həm də şüur yaratmaqda - məsələn, süni intellektdə və ya laboratoriyada istehsal olunan beyin orqanoidlərində - uğur qazanması halında yarana biləcək potensial nəticələri təhlil ediblər.
Müəlliflərin fikrincə, bir sistemin - istər insan, istər heyvan, istər embrion, istər orqanoid, istərsə də süni intellekt olsun - şüurun xüsusiyyətlərinə malik olub-olmadığını müəyyən etmək üçün etibarlı şüur testləri lazımdır. Bu, ağır beyin zədələnməsi və ya demensiyası olan xəstələrdə şüurun diaqnozuna, eləcə də onun döllərdə və ya heyvanlarda nə vaxt ortaya çıxdığını anlamağa kömək edəcək.
Lakin, bu cür kəşflərin dərin etik və hüquqi nəticələri də olacaq: əgər bir sistem şüurlu kimi tanınırsa, cəmiyyət onu necə müalicə etmək sualına cavab verməli olacaq.
Susseks Universitetinin professoru Anil Set bildirib: "Şüurun öyrənilməsindəki irəliləyişlər özümüz, süni intellekt və təbiətdəki yerimiz haqqında anlayışımızı dəyişdirəcək".
Müəlliflər xəbərdarlıq edirlər ki, süni intellekt və beyin interfeysləri ilə əlaqəli texnologiyalar şüur elmindən daha sürətli inkişaf edir və bu, ciddi etik nəticələrə səbəb ola bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 807 Tarix: 31 oktyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşABŞ İrandan Hörmüzdəki hücumları dayandıracağını açıq şəkildə tələb edir və rüsum tətbiq etməyəcəyini bildirir
ABŞ-ın yüksək vəzifəli rəsmiləri bildiriblər ki, ABŞ İrandan Hörmüz boğazında gəmilərə hücumları dayandıracağını və boğazdakı bütün zolaqların rüsumsuz gəmiçilik üçün açıq olacağını açıq şəkildə bildirməsini tələb edir. BİG.AZ The Times of İsrael-ə istinadən xəbər verir ki, İran dünya neft tədarükünü
11:12 192 Pensiyalar nə vaxt veriləcək? - TARİX AÇIQLANDI
Bakı, Sumqayıt şəhərləri və Abşeron rayonu üzrə əmək pensiyalarının bu ayın 14-dən, rayonlarda qeydiyyatda olan pensiyaçıların və güzəştli şərtlərlə pensiya hüququna malik şəxslərin pensiyalarının bu ayın 22-dən gec olmayaraq ödənilməsi nəzərdə tutulub. Bu barədə "AzPolitika"ya Dövlət Sosia
14:46 139 Tramp ABŞ və İranın danışıqları davam etdirmək barədə razılığa gəldiyini, lakin atəşkəsin bitdiyini bildirib
ABŞ prezidenti Donald Tramp ABŞ və İranın bu həftə hərbi əməliyyatların artmasına baxmayaraq danışıqları davam etdirmək barədə razılığa gəldiyini, lakin ötən ay iki tərəf arasında əldə edilən atəşkəsin bitdiyini bildirib. BİG.AZ Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, ABŞ həmçinin cümə günü İranın Hörmü
09:48 178 Erlinq Haaland "TikTok"da "əkiz bacısını" tapdı
Saç hörmə dərsləri sayəsində şöhrət qazanan gözəllik bloqçusu Emma Keyt Uillman dünyanın hər yerindəki futbol azarkeşlərinin diqqət mərkəzinə düşüb. -ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, Dünya çempionatı başlayandan bəri, onun sosial mediasında minlərlə şərhçi Norveçin ulduz hücumçusu Erlinq Haalan
10.07.2026 282 Bu gülü qoparana 700 minlik CƏRİMƏ
Türkiyənin Ordu vilayətinin Akkuş rayonunda bitən və dünyada yalnız bu bölgədə rast gəlinən endemik Akkuş zanbağını qoparan şəxslər 699 min türk lirəsi (30 min manata yaxın) məbləğində inzibati cərimə ilə üzləşəcəklər. Türkiyə KİV-ə istinadən xəbər verir ki, Ordu təxminən 700 qeydiyyata alınmış bitk
10.07.2026 268 Xəzərin potensialı böyükdür, bəs niyə tam istifadə olunmur? - ARAŞDIRMA
Yayın ən isti günləri ilə birlikdə Xəzər sahillərində də canlanma hiss olunur. Həftəsonları Abşeron çimərliklərinə üz tutanların sayı xeyli artır, istirahət zonalarında isə sıxlıq müşahidə edilir. Lakin dəniz mövsümünə marağın yüksəlməsi ilə yanaşı, çimərlik turizminin uzun illərdir həllini gözləyə
15:50 81 Tayvanda "Bavi" qasırğası nəticəsində 87 nəfər yaralanıb
Tayvanda "Bavi" tayfunu nəticəsində 87 nəfər xəsarət alıb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Tayvanın Mərkəzi Xəbər Agentliyi məlumat yayıb. Qeyd olunub ki, xəsarət alanların çoxu artıq xəstəxanalardan buraxılıb, ölüm və ya ciddi xəsarət halları qeydə alınmayıb. Ada üzrə 14,2 mi
16:20 2 Bavi tayfunu Çinə doğru irəlilədikcə yüz minlərlə insan təxliyə edildi
Çin şənbə günü Yaponiyanın cənub Sakişima adaları silsiləsini güclü yağış və şiddətli küləklər nəticəsində vuran və Tayvanın şimalını bürüyən Bavi tayfunu ilə bağlı 600 mindən çox insanı təxliyə edib. BİG.AZ Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, Bavi soyuq dənizlər üzərində şimal-qərb istiqamətində yavaşlamağ
10:12 166 Paytaxtda növbəti daxili iməclik keçirilib
Ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uğurlu siyasət, paytaxtımız Bakı şəhərinə olan diqqət və qayğının artması nəticəsində bu ğün Bakı şəhəri inkişaf edir, günü-gündən gözəlləşir. Bunu şəhər sakinləri və paytaxtımıza gələn çoxsaylı xarici qonaqlar xüsusi qeyd edirlər. Onlar həmçinin şəhəri
12:49 160