Payız — göbələklərin həm bolluq, həm də təhlükə mövsümü

"Payız ayları təbiətin ən bol məhsullarından biri olan göbələklərin yetişdiyi dövrdür. Bu fəsildə bir çoxları meşələrdə, dağlarda və kənd ərazilərində yabanı göbələk yığmağa üstünlük verir. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, təbii şəraitdə bitən göbələklərin istifadəsi ciddi risk daşıyır. Onların düzgün tanınmaması və yanlış şəkildə hazırlanması ağır zəhərlənməyə, hətta ölümə səbəb ola bilər".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında Gənclərin Töhfəsi İctimai Birliyinin sədri və sağlam qida təbliğatçısı Asim Vəliyev bildirib.

O, qeyd edib ki, dünyada minlərlə göbələk növü mövcuddur, lakin onların yalnız az bir hissəsi yeməlidir. Çox sayda növ isə zəhərlidir və təcrübəli göbələk yığanlar belə, bəzən bu fərqi ayırd edə bilmirlər. Zəhərli göbələklərdə olan toksinlər yüksək temperaturda da məhv olmur — yəni qızartmaq və ya qaynatmaq onları zərərsizləşdirmir:

"Zəhərli göbələk yedikdən sonra əlamətlər bir neçə saatdan bir-iki günə qədər özünü göstərə bilər. Ən çox müşahidə olunan simptomlar ürəkbulanma, qusma, qarın ağrısı, güclü ishal, halsızlıq, başgicəllənmə, eləcə də qaraciyər və böyrək zədələnməsini göstərən sarılıq və sidik problemləridir. Əgər zəhərlənmiş şəxsə vaxtında tibbi yardım göstərilməzsə, nəticə həyati təhlükə ilə sonlana bilər.

Təhlükədən qorunmaq üçün göbələkləri yalnız etibarlı satış mənbələrindən — bazarlardan və nəzarət olunan ticarət nöqtələrindən almaq lazımdır. Küçə kənarında və ya tanımadığınız şəxslərdən alınan göbələklər sağlamlıq üçün böyük risk yaradır. Eyni zamanda, meşələrdə yabanı göbələk yığmaq da təhlükəlidir. Təcrübəli şəxslər belə bəzən zəhərli və yeməli növləri səhv salırlar.

Göbələkləri heç vaxt çiy halda yemək olmaz. Hətta yeməli növlər belə çiy halda mədə-bağırsaq problemləri yarada bilər. Onlar yaxşı bişirildikdə daha təhlükəsiz sayılır. Göbələklər ümumiyyətlə ağır həzm olunan qidadır, buna görə də uşaqlar, yaşlılar, hamilə qadınlar və xroniki xəstəliyi olan şəxslər üçün məsləhət görülmür.

Bəzən bir yeməli göbələyin arasında qarışan kiçik bir zəhərli növ bütün yeməyi təhlükəli hala sala bilər. Bu səbəbdən, göbələk yedikdən sonra yuxarıda sadalanan əlamətlərdən hər hansı biri müşahidə olunarsa, vaxt itirmədən təcili tibbi yardıma müraciət etmək vacibdir. Özbaşına müalicə isə vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər".

Telegramda izləyin