Azərbaycan təhsili "köməkçi model"də ilişib qalıb

"Repetitorluqdan kurs sisteminə keçid Azərbaycan təhsilində illərdir yığılan struktur problemlərin nəticəsidir. Son 5-7 ildə kurslara axının artması məktəbin və müəllimin nüfuzunun azalması ilə bağlıdır. Artıq abituriyentlərin 70 faizdən çoxu kurslarda hazırlaşır. Bu, məktəbin əsas funksiyalarını öz üzərinə götürən qeyri-formal təhsil sisteminin formalaşdığını göstərir".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib.

O, qeyd edib ki, hazırda fəaliyyət göstərən kursların yalnız 35-40 faizi rəsmi lisenziyaya malikdir. Qalanları isə qeydiyyatsız fəaliyyət göstərir və təhsil bazarını kommersiyalaşdırır. Kurslar müəyyən üstünlüklər – sistemli testlər, sınaq imtahanları və qrup mühiti – yaratsa da, əsas məqsəd çox vaxt keyfiyyət deyil, gəlir olur. Nəticədə təhsil məzmundan çox say üzərində qurulur:

"Kurs modelinin yayılması məktəblərin legitimliyini zəiflədir. Şagirdlər formal olaraq məktəbə getsələr də, əsas tədrisi kurslarda alırlar. Bəzi kurslarda pedaqoji ixtisası olmayan şəxslər dərs deyir, bu isə təhsil keyfiyyətinə ciddi zərbə vurur. Həmçinin, uzunmüddətli kurs saatları şagirdlərin psixoloji və fiziki yüklənməsinə səbəb olur.

Dünya təcrübəsi göstərir ki, effektiv təhsil sistemi olan ölkələrdə kurslara ehtiyac qalmır. Məsələn, Finlandiya və Estoniyada məktəb təkbaşına abituriyenti imtahana hazırlayır. Azərbaycanda isə bu funksiya kursların üzərinə keçib və bu da sosial bərabərsizliyi dərinləşdirir – aztəminatlı ailələrin övladları yarışdan kənarda qalır.

Təhsildə balansın bərpası üçün məktəb sistemi gücləndirilməli, müəllim hazırlığı təkmilləşdirilməli və kursların fəaliyyəti ciddi nəzarətə götürülməlidir. Əks halda, məktəb sadəcə formal diplom yeri, kurslar isə real təhsil məkanı kimi qəbul ediləcək. Bu isə maarifçilik ideyasının məğlubiyyəti deməkdir".

Telegramda izləyin