Süni intellekt əvəz etməkdən daha çox tamamlayıcı rol oynayacaq
"Süni intellekt və avtomatlaşdırma texnologiyaları ilk növbədə insanların işini tam əvəz etmək yox, onların işini yükünü azaltmaq, təkrarlanan, rutin, vaxt aparan tapşırıqları avtomatlaşdırmaq məqsədi ilə inkişaf etdirilib. Yəni süni intellekt "peşələri əvəz edəcək" ("əvəzləmə") məqsədi yox, "peşələrin fəaliyyətini dəstəkləyəcək", "insanı azad edəcək" desək daha uyğun olar".
Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında İnformasiya Texnologiyaları üzrə mühəndis-tədqiqatçı, Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyasının (AKTA) eksperti Bəhruz Əliyev bildirib.
O, qeyd edib ki, rutin, strukturlaşdırılmış tapşırıqlar, məsələn: məlumatların daxil edilməsi, standart hesabatların hazırlanması, müəyyən növ müştəri-çağrı xidməti süni intellekt və avtomatlaşdırma tərəfindən daha tez ələ keçirilə bilər. Məsələn, bir araşdırma göstərir ki, ABŞ-da işçilərin təxminən 19 %-i "ən yüksək səviyyədə" süni intellektin təsirinə məruz olan bilən peşələrdədir, yəni işi "əvəzlənə bilər" səviyyəsindədir. Dünya səviyyəsində isə bir hesabatda bildirilir ki, təxminən 40 %-ə qədər iş "təhlükə altında ola bilər" bu da "tam əvəzlənmə" deyil, "əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmə" anlamına gəlir. Məsələn, təxminlərinə görə 2030-cu illər təxminən 30 % işlər avtomatlaşdırıla biləcəkdir:
"Tam əvəzlənmə yəni insan olmadan işin eyni keyfiyyətdə və məsuliyyətlə aparılması, çətin və yalnız müəyyən sahələr üçün mümkündür. Məsələn, kompleks sosial qarşılıqlı əlaqə, yaradıcılıq, etik qərarvermə, qeyri-strukturlaşdırılmış mühitdə adaptasiya tələb edən işlər hələ də çox çətin əvəz olunur. Əksər araşdırmalar göstərir ki, süni intellekt əvəz etməkdən çox "tamamlayıcı" (complement) rol oynayacaq. Yəni insan + maşın birgə işləyəcək. Əgər cari məlumatlara baxsaq: Federal Reserve Bank of Dallas-ın araşdırmasında qeyd olunur ki, süni intellektin indiyə qədər böyük miqyasda iş yerlərini əvəz etdiyinə dair güclü sübut yoxdur. Həmçinin, iş bazarındakı dəyişikliklərin yalnız texnologiyadan deyil, qanunvericilikdən, sosial strukturlardan, təhsil sistemindən və biznes modellərindən də asılı olduğunu unutmamaq lazımdır.
Hansı peşələr daha çox riskdədir?
Strukturlu, təkrarlanan əməliyyatları olan peşələr daha yüksək riskə sahibdir. Eyni zamanda, məlumatların çox olduğu sahələr, Sİ-nın öyrənməsi üçün zəngin "data" olan hissələr daha tez avtomatlaşdırıla bilərlər. Amma "yüksək bacarıq tələb edən", "yaradıcılıq", "kritik qərar vermə" tələb edən sahələr hələ daha təhlükəsiz hesab olunur.
İşçilər və cəmiyyət üçün nəticələr və hazırlaşma
Texnologiyaya uyğun bacarıqları inkişaf etdirmək lazımdır. Məsələn: rəqəmsal savad, adaptasiya bacarığı, yaradıcılıq, kritik düşüncə. Çünkü süni intellektin onun qarşısını tam ala bilmədiyi "insana xas" bacarıqlar məhz bu sahələrdə olacaq. Dövlətlər və bizneslər üçün isə, təhsil-təlim sistemlərinin yenilənməsi, işçi qüvvəsinin yenidən təhsili (reskilling/upskilling) çox önəmlidir".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 694 Tarix: 05 noyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Putin azərbaycanlı alimi təltif etdi
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin azərbaycanlı alim, geologiya və minerologiya elmləri doktoru Vaqif Kərimovu təltif edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mətbuatı məlumat yayıb. Putinin imzaladığı Fərmanla Vaqif Yunus oğlu Kərimova "Rusiya Federasiyasının Əməkdar elm xadimi"
23.03.2026 177 Helikopter qəzası zamanı Qətərin dörd, Türkiyənin üç vətəndaşı həlak olub
Ölkənin ərazi sularında helikopterin düşməsi nəticəsində Qətər Silahlı Qüvvələrinin (SQ) dörd hərbi qulluqçusu, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin bir hərbçisi və Türkiyə şirkətinin iki əməkdaşı həlak olub. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb. "Martı
22.03.2026 400 Heydər Əliyev Mərkəzi Pakistan bayrağının rəngləri ilə işıqlandırıldı
Heydər Əliyev Mərkəzinin binası üzərinə Pakistan bayrağı proyeksiya olunub. Qaynarinfo xəbər verir ki, proyeksiya 23 mart - Pakistan Günü münasibətilə edilib
23.03.2026 165 Polkovnik-leytenant haqda - Yeni qərar
Siqaret qaçaqmalçılığında ittiham olunan polkovnik-leytenant Zaur Gülməmmədovun həbsdə saxlanılma müddəti uzadılıb. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, məhkəmə prokurorun təqdimatı əsasında belə qərar qəbul edib. Z.Gülməmmədovun həbs müddəti daha 3 ay artırılıb. Qeyd edək ki, polkovnik-leytenan
23.03.2026 419 GDU-nun tələbəsi vəfat etdi - Foto
Gəncə Dövlət Universitetinin tələbəsi vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, universitetdə təhsil alan 199-cu il təvəllüdlü Əlizadə Fərman Etibar oğlu dünyasını dəyişib. Onun hansı səbəbdən həyatını itirməsi bildirilməyib. Qeyd edək ki, F.Əlizadə Birinci Qarabağ müharibəsi qazisi, Cəbrayı
23.03.2026 545 İran Hörmüz boğazından keçid üçün iki milyon dollar ödəniş təyin etdi
"İran Hörmüz boğazından tankerlərin keçidi üçün ödəniş təyin edib". IRIB telekanalının "Telegram" kanalına istinadən xəbər verir ki, bu sözləri İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komissiyasının üzvü Aləddin Borucerdi bildirib. "47 ildən sonra Hörmüz boğazında yeni suvere
22.03.2026 415 Sosial şəbəkədə yayılan görüntülər gündəmi alt-üst etdi: "Novruzda qadın kimi geyinmək adəti yoxdur!" - VİDEO
Azərbaycanın ən qədim bayramlarından biri Novruz bayramıdır. Bu bayramın özünəməxsus adət-ənənələri var. Xalqımız bu adətləri hər il sevə-sevə yerinə yetirir. Keçəl, Kosa və Bahar qızı bu bayramın ayrılmaz hissəsidir. Baku TV-nin məlumatına görə, son illər bəzi fərqli Novruz ənənələrinə uyğun olmaya
23.03.2026 184 Bu şəxslər 300 manatdan çox müavinət ala bilər
Himayədar valideynlərlə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) arasında 0-18 yaş arası uşağın, o cümlədən 18 yaşınadək əlilliyi müəyyən edilmiş uşağın himayədar ailəyə verilməsinə dair müqavilə bağlanıldıqda onlara müavinət verilir. -ın məlumatına görə, himayədar ailəyə verilmi
22.03.2026 501 ABŞ-nin İranla müharibəyə çəkdiyi xərc bilindi
ABŞ-nin İrana qarşı əməliyyatının dəyəri 27 milyard dolları keçib. xəbər verir ki, "Iran War Cost Tracker" portalı bu iddia ilə çıxış edib. Portal personalın, gəmilərin təminatı, habelə digər əlaqədar xərclərin ödənilməsi üçün zəruri olan vəsaitləri real vaxt rejimində hesablayır. Hesablam
22.03.2026 312