İran böhranı regionu silkələyir: tarixi torpaqlar məsələsi yenidən gündəmdə? - POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA

İranda 28 dekabrdan müşahidə olunan etiraz aksiyaları və daxili gərginlik regionda ciddi geosiyasi suallar doğurur. Əgər proseslər İraq və Suriya nümunələrində olduğu kimi dərin siyasi xaosa, təhlükəsizlik boşluqlarına və mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsinə gətirib çıxararsa, bu, təkcə İranın daxili işi olaraq qalmaz. Belə bir ssenari Cənubi Qafqazda mövcud güc balansını dəyişdirə və yeni reallıqlar yarada bilər. Bu kontekstdə ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri də Azərbaycanın mümkün regional dəyişikliklər fonunda öz tarixi torpaqlarını geri qaytarmaq imkanının olub-olmamasıdır. İranın zəiflədiyi bir şəraitdə bu ehtimal real siyasi gündəmə çevrilə bilərmi, yoxsa bu, yalnız nəzəri müzakirə olaraq qalır?
Mövzu ilə bağlı politoloq Aytən Qurbanova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, müasir Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas istiqamətləri ondan ibarətdir ki, biz bütün dövlətlərin ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə hörmət edirik. Onun sözlərinə görə, bəli həmin torpaqlar bizim tarixi torpaqlarımızdır amma bizim heç kimin tanıdılmış torpaqlarında hərbi hədəflərimiz, yada onların geri qaytarılması ilə bağlı iddialarımız heç zaman olmayıb və bu istiqamətdə real addımlarımızda yoxdur: "Çox təssüflər olsun ki, İran tərəfindən bununla bağlı qorxu hər zaman olub və bu istiqamətdə də Azərbaycana qarşı qeyri-konstruktiv yanaşmalar və qərəzli mövqe fərqli dövrlərdə, o cümlədən ikinci Qarabağ müharibəsində və sonrasında da müşahidə olunub. Ancaq cənab prezident dəfələrlə çıxışlarında aydın şəkildə vurğulayıb ki, bizim İranla olan münasibətlərimiz dinc qonşuluq prinspi, dostluq prinsipləri əsasında formalaşdırılıb.

Həttda Xəzərin hüquqi statusunun müəyyənləşdirilməsi məsələsində belə Azərbaycan ən konstruktiv yanaşmadan çıxış eliyən dövlətlərdən biri olub. Ona görədə belə bir ssenarilər, bədbin ssenarilərin olması onsuzda Azərbaycan üçün heç bir halda arzuolunan deyil. Çünki biz regionda sülh və sabitliyin tərəfdarıyıq. Hər hansısa bir formada iğtişaş və gərginliyin yaranması, dövlətlərin parçalanması bizim üçün maraqlı olan istiqamətlər deyil. Azərbaycanın ortaya qoyduğu layihələrə diqqət yetirsəz, onlar daha çox birləşdirici, konstruktiv və dövlətlər arasındakı gərginliyin dioloq yolu ilə həll olunmasını hədəfləyir.

Təbiiki ehtimallar dünyada kifayət qədər çoxdur. Dünya kifayət qədər təlatümlü bir mərhələdən keçir və ənənəvi yanaşmalardan fərqli olaraq dövlətlərin bir-birinə qarşı iddiaları fərqli formalarda təzahür edir ki, biz bunu ABŞ və Venesuela müharibəsində də aydın şəkildə gördük".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin