Alimlər insanların Ayı çirkləndirməyə başladığını aşkarlayıblar
Ayın kosmik gəmilərindən çıxan metan qazının yarıdan çoxu təbii peykin Yer kürəsində həyatın mənşəyinə dair ipucları saxlaya biləcək bölgələrini çirkləndirə bilər.
BiG.AZ-ın "Report"a istinadən məlumatına görə, Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) alimlər qrupu bu nəticəyə "Journal of Geophysical Research: Planets" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya nəticələrinə əsasən gəliblər.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, Ayın qütblərində daimi kölgədə qalan bölgələrin çirklənməsi xüsusi təhlükə yaradır, çünki milyardlarla il əvvəl kometlər və asteroidlər tərəfindən çatdırılan üzvi molekullar buzda donmuş ola bilər. Bu "prebiotik üzvi molekullar" həyatın mümkün "tikinti blokları"dır və izləri Yer kürəsində çoxdan silinib.
Alimlər tərəfindən qarşıdan gələn ESA "Arqonavt" missiyasından nümunə olaraq aparılan simulyasiyalar göstərib ki, metan molekulları - qazın əsas üzvi birləşmələri - Cənub qütbündəki eniş yerindən Şimal qütbünə iki ay günündən az müddətdə çata bilər. Yeddi ay günü (təxminən yeddi Yer ayı) ərzində metan tullantılarının yarısından çoxu qütblərdə "soyuqda qalır": cənub qütbündə 42 % və şimal qütbündə 12 %.
"Biz elmi və kosmosa qoyulan investisiyalarımızı qorumağa çalışırıq", - Avropa Kosmik Agentliyinin planetlərin qorunması üzrə məsul şəxsi Silvio Sinibaldi bildirib. "Paradoksal olaraq, fəaliyyətlərimiz əslində elmi tədqiqatlara mane ola bilər", - o vurğulayıb.
Atmosferin demək olar ki, olmaması səbəbindən Aydakı molekullar ballistik trayektoriyaları izləyir, səthdə sıçrayır, soyuqda yavaşlayır və Günəş işığında sürətlənir. Bu o deməkdir ki, çirklənmədən etibarlı şəkildə qorunan eniş yerləri mövcud olmaya bilər. Tədqiqatın müəllifləri bu modelləri Aydakı real dünya ölçmələri ilə təsdiqləməyin və Ay mühitinin unikal elmi dəyərini qorumaq üçün planetlərin qorunması strategiyaları hazırlamağın vacibliyini vurğulayırlar.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 612 Tarix: 08 yanvar 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Sabahın havası meteohəssas insanlar üçün əlverişlidir
Tibbi-meteoroloji proqnoz açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən BİG.AZ-a verilən xəbərə görə, martın 21-də Abşeron yarımadasında meteoroloji amillərin mülayim tərəddüdü gözlənilir ki, bu da meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir
17:08 152 Şuşada da bayram namazı qılındı - Fotolar
Şuşanın Yuxarı Gövhər Ağa məscidində bayram namazı qılınıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, namazda yerli sakinlər və qonaqlar iştirak edib. Tədbir zamanı dini mərasimlər keçirilib və bayram əhval-ruhiyyəsi ilə dolu anlar yaşanıb. Qeyd edək ki, bayram namazında iştirak edənlər birlik, həmrəyli
13:15 199 Qızıl ucuzlaşdı
Əmtəə bazarlarında qızılın bir troya unsiyası (31,1 qram) üzrə fyuçerslərin qiyməti azalıb. Bizim.Media birja məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyası üzrə 2026-cı ilin aprel fyuçerslərinin qiyməti 0,93% azalaraq 4 850.80 ABŞ dollarına bərabə
19.03.2026 315 Qəzaya uğrayan AZAL təyyarəsi ilə bağlı yeni məlumat
"Qazaxıstan AZAL təyyarəsinin qəzasının səbəblərinin texniki araşdırılması üçün zəruri olan müayinələrin nəticələrini avadanlıq istehsalçılarından alıb. Hazırda komissiya üzvləri, o cümlədən Rusiya ilə birlikdə nəticələri yekunlaşdırırıq". -ın TASS-a istinadən verdiyi məlumata görə, bunu Qazaxıstanı
13:00 283 QMİ sədri: "Raketlər sussun, qələmlər danışsın"
Allahşükür Paşazadə Yaxın Şərqdə və regionda baş verən gərginliyə münasibət bildirib. xəbər verir ki, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri şeyxülislam Allahşükür Paşazadə bayram namazından sonra jurnalistlərə açıqlama verib. O bildirib ki, duaları tərəflərin razılığa gəlməsi yönündədir:. "Raketlər
12:01 208 Yollarda görünüş məhdudlaşacaq
Avtomobil yollarında gözlənilən vəziyyət açıqlanıb. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, martın 21-də gecə və səhər saatlarında bəzi rayonlarda yağıntılı və dumanlı hava şəraiti müşahidə olunacaq. Gözlənilən hava şəraiti ilə əlaqədar magistra
15:00 174 Nazirə müavin təyin edildi
Rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri Rəşad Nəbiyevə yeni müavin təyin olunub. -ın əldə etdiyi məlumata görə, Rəşad Həsənov rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat nazirinin müavini təyin edilib. O, bu təyinatadək nazir müşaviri olub. Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi APA-Economics-ə təyinatı təsdiqləyib
16:43 196 ABŞ vətəndaşlarına xəbərdarlıq etdi - Səudiyyə Ərəbistanını tərk edin
ABŞ-nin Ər-Riyaddəki səfirliyi Səudiyyə Ərəbistanında yaşayan vətəndaşlarına müraciət edib. xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, səfirliyin yaydığı açıqlamada qeyd olunub ki, vətəndaşlara təhlükəsiz şəraitdə səyahət etmək imkanları varsa, ölkəni kommersiya reysləri vasitəsilə tərk etmələri tövsiy
19.03.2026 318 Verilişlərinin yerinə bunlar yayımlandı - Fotolar
Xəbər verdiyimiz kimi, ARB TV-də yayımlanan Xoşqədəm Hidayətqızının "Səni axtarıram", Zaur Kamalın "Həmin Zaur", ATV-də isə Zaur Baxşəliyevin "Bizimləsən" proqramlarının yayımı dayandırılıb. Axşam.az-ın məlumatına görə, artıq ötən gün proqramlar yayımlanmayıb. ARB TV-d
19.03.2026 535