"Azərbaycanda minimum əmək haqqı 660 AZN olmalıdır" - Asif İbrahimov

Ölkədə son illər müşahidə olunan davamlı bahalaşma fonunda əhalinin əsas gözləntilərindən biri maaş və pensiyaların eyni templə artırılmasıdır. Gündəlik tələbat mallarından tutmuş kommunal xidmətlərə, nəqliyyat xərclərindən dərman qiymətlərinə qədər demək olar ki, bütün sahələrdə qiymətlər durmadan artır. Lakin bu artım əhalinin gəlirlərində adekvat şəkildə əksini tapmır. Nəticədə vətəndaşların alıcılıq qabiliyyəti getdikcə zəifləyir, sosial rifah səviyyəsi isə real olaraq aşağı düşür. Bəs qiymət artımı fonunda maaş və pensiyalarda artım gözlənilirmi?
Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Asif İbrahimov BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, bu sahədə ciddi bir paradoks yaranıb. Engel qanunu prizmasından baxsaq, Engel qanununda deyilir ki, orta statistik vətəndaş qazancının təqribən 15-20%-ni qidaya və öz ehtiyac xərclərinə ödəməlidir. Onun sözlərinə görə, əgər bu göstərici 20-30%-dən yüksəkdirsə, burda artıq hökümət tərəfindən əsaslandırma həyata keçirilməlidir: "Əgər bu göstərici daha yüksəkdirsə, bu o deməkdir ki, burda artıq sosial bərabərsizlik mövcuddur. Azərbaycanda da rəsmi olaraq orta statistik Azərbaycan vətəndaşı qazancının 42-47%-ni qida və kommunal xidmətlərə xərcləyir. Bu hələ rəsmi rəqəmlərdir.

Rəsmi olmayan rəqəmlər daha kapastravdır. Nisbətən regionlara baxdıqda vəziyyət daha qabarıq görsənir. Yəni regionlarda insanlar aldıqlarını qidaya və kommunala xərcləyirlər. Buda o deməkdir ki, artıq burda sosial bərabərsizlik problemi var. Digər bir prizmadan, Avropa Sosial Xartiyasının prizmasından baxdıqda minimum əmək haqqı orta aylıq əmək haqqının ən pis halda 60%-ni təşkil etməlidir. Azərbaycanda isə 400 AZN, orta aylıq əmək haqqının yəni 1090 AZN-nin 36-37%-ni təşkil edir. Bu prizmadan da düzgün deyil. Yəni Azərbaycanda minimum əmək haqqı 660 AZN-dən aşağı ola bilməz. Bu haqda 2 Sentyabr 2004-cü ildə Azərbaycan Milli Məclisi tərəfindən qəbul edilmiş Avropa Sosial Xartiyasında deyilir. Xartiyanın 47-ci maddəsinin açıqlamasında deyilir ki, Azərbaycanda minimum əmək haqqı 660 AZN-dən az ola bilməz.

Mərkəzi Bank və Dövlət Statistika Komitəsi tərəfindən rəsmi infliyasiya nəzərə alınır. Azərbaycanda 5,7-5,8% civarında infliyasiya nəzərə alınıb, hesablanılıb. Amma faktiki infliyasiya elə deyil. Yəni Azərbaycan vətəndaşı baxır ki, 16 manata aldığı yağı, hazırda 22 manata alır. Ət bahalaşıb. Hazırda ətin qiyməti 22 manata qədər qalxıb. Kommunal xidmətlər bahalaşıb. Yəni hesablamalarımıza görə, ötən il orta statistik Azərbaycan vətəndaşı, 4 nəfərlik ailə kommunal xidmətlərə, ictimai nəqliyyata 2024-cü illə müqayisədə 480 manat artıq pul ödəyib".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin