30 yaşdan sonra iş qadağası, təcrübəsiz gənclərə qapalı qapılar: Azərbaycan əmək bazarının paradoksu - SOSİOLOQDAN AÇIQLAMA

Əmək bazarında yaşanan paradokslar Azərbaycanda minlərlə insanın üzləşdiyi ciddi sosial problemə çevrilib. Bir tərəfdən 30 yaşını keçmiş şəxslər "yaş həddi" səbəbilə işə qəbuldan kənarda qalır, digər tərəfdən isə universiteti yeni bitirmiş gənclər iş elanlarında qarşılarına çıxan "ən azı 2-3 il iş təcrübəsi" tələbi ilə üz-üzə qalırlar. Nəticədə nə təcrübəli, amma "yaşı uyğun olmayan" mütəxəssislər, nə də enerjili və savadlı, lakin təcrübəsiz gənclər əmək bazarında özlərinə yer tapa bilirlər. Bu ziddiyyətli yanaşma işsizliyin dərinləşməsinə, sosial narazılığın artmasına və insan kapitalının səmərəsiz istifadəsinə səbəb olur.
Mövzu ilə bağlı sosioloq Mail Yaqub BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, bu çox ciddi problemdir. Onun sözlərinə görə, əslində işəgötürən bilməlidir ki, mənim işə götürmək istədiyim şəxsin əgər heç bir iş təcrübəsi yoxdursa və məndə onu işə götürmürəmsə, bəs o harda iş təcrübəsi yığacaq? Bu yanaşma yanlış və məntiqsizdir: "İşəgötürən şəxs işəgötürdüyü insanın qabiliyyətinə, danışıq tərzinə baxmalıdır. Şirkətlərin insan resursları bölməsində müsahibə götürən şəxs cəmi 30 dəqiqə o adamla müsahibə təşkil etsə, biləcək ki, onun durumu, həyata baxışı necədir. Ən əsas məsələ budur. Ola bilər ki, bir adamın 5 il iş təcrübəsi olsun, ancaq emosional zəka baxımından zəifdir. Yəni dürüst adam deyil, ədalətsizdir, tənbəldir, məsuliyyətsizdir. Ona görədə məsələyə bu cür yanaşmaq kökündən yanlışdır.

Yəni təcrübəsiz işçini işə götürmək lazımdır ki, təcrübə toplasın. Bu ədalətsiz davranışdır. Belə etmək olmaz. Azərbaycan vətəndaşının 65 yaşı olduqda, pensiya yaşına çatmış olur. Bir adamın 50 yaşı varsa və iş qabiliyyəti yüksəkdirsə, biz sırf yaşa görə ona məhdudiyyət qoyuruqsa buda ədalətsizlikdir və insanlıqdan kənar addımdır. Biz o adama şans verməliyik ki, qoy öz təcrübəsini bizim şirkətimizdə xərcləsin. Mən şəxsən görmüşəm 50-55 yaşlarında çox dəyərli və məsuliyyətli kadrlar var. İnsanın yaşına və təhsilinə önəm vermirlər. İnsanda önəm verilən əsas məsələ dürüstlükdür. Bu çox vacib məsələdir. Mən Azərbaycanda ali təhsili olmayan gənclər tanıyıram ki, böyük biznes qurublar".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin