Pensiyaçıların Gülümsəmə Günü: Əmək Pensiyaları 9,3 % Artırıldı!

Prezident İlham Əliyev "Əmək pensiyalarının indeksləşdirilməsi haqqında" sərəncam imzalayıb. Sərəncama əsasən, 2026‑cı il yanvarın 1-dən etibarən əmək pensiyaları 9,3 % artırılacaq və bu artım bütün pensiyaçıların - yaşa görə, əlillik və sağ qalanların pensiyalarına avtomatik tətbiq olunacaq. Artım elektron sistem üzərindən əlavə sənəd tələb olunmadan həyata keçiriləcək və fevral pensiyası ilə birgə ödəniləcək. Sərəncam həmçinin fərdi pensiya kapitalı olan şəxslərin kapitalının illik inflyasiya səviyyəsinə uyğun indeksləşdirilməsini də nəzərdə tutur, bu da gələcək pensiya məbləğinə birbaşa təsir edəcək.
Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Xalid Kərimli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, pensiya qanunvericiliyində 2017-ci ildə edilmiş dəyişikliklərdən sonra təqaüdçülərin pensiyası avtomatik indeksasiya mexanizminə bağlanıb. Beləki hər il təqaüdçülərin pensiyası əvvəlki ildə muzdlu işdə çalışan işçilərin orta aylıq əmək haqqının illik artım faizinə uyğun olaraq, təqaüdçülərin pensiyası indeksləşdirilir. Yəni təqaüdçülər əvvəlki ildə işləyən işçilərin artım faizinə uyğun olaraq öz pensiyalarının artmasını müşahidə edirlər. Təbiiki bu kifayət qədər həm proqrasiv, həmdə ədalətli indeksasiya metodudur. Çünki iqtisadiyyatda əgər işləyən şəxslərin əmək haqqı artırsa, yəni iqtisadiyyat işləyən şəxslərin əmək haqqısını artırmaq imkanına malikdirsə, təqaüdçülərdə eyni faiz dərəcəsi ilə bu artımdan faydalanırlar. Onun sözlərinə görə, prezident sərəncamı ilə bu artımın verilməsi mexanizmi işə düşür və nəzərə alsaq ki, orta aylıq əmək haqqı faizinin illik artım tempi adətən ikinci ayın ilk ongünlüyündə müəyyənləşir və buna görədə artım buna uyğun tətbiq edilir: "Bu o deməkdir ki, yanvar ayında da nəzərdə tutulan artım fevral ayının pensiyaları ilə birgə veriləcək. Yəni fevral ayında həm yanvar ayının, həmdə fevral ayının artımını təqaüdçülər alacaqlar. Pensiya qanunvericiliyində edilən daha bir təkmilləşdirmədə ondan ibarət oldu ki, artıq təqaüdə çıxma səbəbindən asılı olmayaraq, bütün təqaüdçülər ideksasiya mexanizmindən faydalanacaqlar.

Digər bir mexanizm isə hazırda çalışan şəxslərin pensiya kapitalına topladığı vəsaitin indeksasiyası ilə bağlıdır. Beləki işləyən şəxslər, yəni pensiya kapitalına vəsait toplayan şəxslərin pensiya kapitalının infliyasiya nəticəsində yeyilməməsi üçün dövlət hər il pensiya kapitalını indeksasiya edəcək və bu istehlak qiymətləri əsasında həyata keçiriləcək. Beləki ötən ilin 12 aylıq istehlak qiymətləri indeksi 5,6%-dir. Bu o deməkdir ki, işləyən şəxslərin hər birinin pensiya kapitalı yanvarın 1-dən etibarən ötən ilin infliyasiya faizinə uyğun olaraq 5,6% indeksləşdiriləcək".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin