İran məsələsi ABŞ-İsrail danışıqlarının mərkəzində

"İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ-a səfər edib. Baş nazirin ofisi səfər ərəfəsində açıqlamışdı ki, danışıqlarda İranın ballistik raket arsenalının məhdudlaşdırılması və Tehranın Yaxın Şərqdəki müttəfiq qüvvələrinə dəstəyinin dayandırılması əsas mövzular olacaq".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib.

O, qeyd edib ki, Netanyahu səfərdən əvvəl Omanda İranla danışıqlara dair mövqeyini də açıqlamışdı. O, İranın nüvə proqramının tam ləğvini, zənginləşdirmənin sıfıra endirilməsini, mövcud zənginləşdirilmiş materialların ölkədən çıxarılmasını və sərt beynəlxalq nəzarət mexanizminin tətbiqini tələb etmişdi. Həmçinin, İranın ballistik raketlərinin 300 km mənzillə məhdudlaşdırılmasını və regional proksi qruplara dəstəyin dayandırılmasını istəyirdi. Bu baxımdan, Netanyahunun Vaşinqtona konkret və sərt tələblərlə getdiyi əvvəlcədən məlum idi:

"ABŞ Prezidenti Donald Trampla təxminən üç saat davam edən görüşdə bütün bu məsələlərin müzakirə olunduğu istisna edilmir. Lakin Ağ Evin açıqlamasına əsasən, nüvə sazişi ilə bağlı yekun razılıq əldə edilməyib. Bu isə görüşün daha çox dialoq və istiqamət müəyyənləşdirmə mərhələsi olduğunu göstərir.

Tramp görüşdən sonra "Truth Social" platformasında yazıb ki, Vaşinqton nüvə sazişinin mümkünlüyünü qiymətləndirmək üçün Tehranla danışıqları davam etdirmək niyyətindədir və görüş zamanı bu istiqamətdə konkret razılaşma əldə olunmayıb.

Müşahidələr göstərir ki, görüş bir tərəfdən İsrailin təhlükəsizlik narahatlıqlarının ABŞ administrasiyasına birbaşa və açıq şəkildə çatdırılması baxımından uğurlu sayıla bilər. Netanyahu İranın raket proqramı və regional təsir dairəsi ilə bağlı məsələləri ön plana çıxararaq Vaşinqtonu İsrailin təhlükəsizlik perspektivinə daha sıx bağlamağa çalışıb.

Digər tərəfdən, Trampın açıqlamaları ABŞ-ın diplomatik manevr imkanlarını qoruduğunu və Tehranla danışıqlar xəttini açıq saxladığını göstərir. Bu isə Təl-Əvivin sərt mövqeyi ilə Vaşinqtonun daha praqmatik yanaşmasının paralel şəkildə mövcud olduğunu nümayiş etdirir.

Nəticə etibarilə, yekun razılaşmanın olmaması İranla nüvə danışıqlarının davam etdiyini və ABŞ-ın mövqeyini tam şəkildə İsrailin tələb etdiyi səviyyəyə uyğunlaşdırmadığını göstərir. Görüş daha çox regiona ünvanlanmış siyasi mesaj və strateji koordinasiya mərhələsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Qısaca desək, Tramp-Netanyahu görüşü konkret nəticədən çox, qarşılıqlı mövqelərin dəqiqləşdirilməsi və gələcək addımlar üçün çərçivənin müəyyənləşdirilməsi xarakteri daşıyır".

Telegramda izləyin