Hissi və mənəvi dünyası olmayan "təlim" insanlığı necə dəyişdirir?

"İnsan istehsalatda robotlarla əvəz oluna bilər və bu sahədə texnologiya uğurla tətbiq edilir. Robotlar müəyyən rutin və texniki işləri insanlardan daha sürətli və dəqiq yerinə yetirir. Lakin insan tərbiyəsini robotlara həvalə etmək ağılsızlıqdır və ciddi risklər daşıyır. Niyə? Çünki insan yalnız bioloji varlıq deyil, eyni zamanda sosial və emosional varlıqdır. İnsan cəmiyyətdən kənarda yalnız fiziki və bioloji varlıq kimi mövcud ola bilər - məsələn, "Mauqli" kimi. Amma insanın "insanlıq" xüsusiyyətlərini qazanması, yəni düşüncəli, etik və sosial varlıq kimi formalaşması üçün valideyn, müəllim və cəmiyyətin tərbiyəsi zəruridir".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoca bildirib.

O, qeyd edib ki, robotlar yalnız proqramlaşdırılmış standart tövsiyələri verə bilər. Məsələn, bir robot uşağa müəyyən davranış qaydalarını öyrədə bilər, amma müəllimin uşağa aşıladığı sevgi, diqqət və məhəbbət hisslərini heç bir proqram təmin edə bilməz. İnsan duyğularla yaşayır; hiss, həyəcan, empati və mənəvi təcrübələr onun şəxsiyyətinin formalaşmasında əsas rol oynayır. Hissi və mənəvi dünyası olmayan bir robot tərəfindən "tərbiyə" edilən insan da mexaniki, duyğusuz bir varlıq kimi yetişəcək:

"Bu isə bəşəriyyəti ciddi təhlükəyə sürükləyə bilər. İnsanlıq dəyərlərinin itməsi, empatinin, yaradıcı düşüncənin və mənəvi inkişafın zəifləməsi cəmiyyətin yalnız texnoloji və funksional varlıqlardan ibarət olmasına gətirib çıxara bilər. Texnologiya və robotlar həyatımızı asanlaşdıra, məhsuldarlığı artıra bilər, amma insanı tərbiyə etmək və mənəvi zənginlik aşılamaq onların imkanları xaricindədir.

Nəticə olaraq, robotlar iş sahəsində insanı əvəz edə bilər, amma onların təlim və tərbiyə rolunu yerinə yetirməsi mümkün deyil. İnsan olmaq üçün sevgi, diqqət, mənəvi dəyərlər və sosial təcrübələr tələb olunur. Robotlar bu təcrübələri verə bilməz; əgər cəmiyyət robotlar tərəfindən "təlim"ə həddindən artıq güvənərsə, gələcək nəsillər hiss və duyğulardan məhrum, sanki robotlaşmış bir cəmiyyətin üzvləri kimi böyüyəcək".

Telegramda izləyin