Ursula fon der Leyenin Kiyev səfəri fonunda Avropa Birliyi Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar paketini müzakirə edir - POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA

Avropa siyasi gündəmində bu gün mühüm hadisələrdən biri baş tutur. Ursula fon der Leyen rəhbərlik etdiyi Avropa Komissiyası adından rəsmi səfərlə Ukraynaya yollanır. Səfər Rusiyanın davam edən hərbi əməliyyatları fonunda Kiyevə siyasi və iqtisadi dəstəyin nümayişi kimi qiymətləndirilir. Eyni zamanda, Avropa Birliyi daxilində bu gün Rusiyaya qarşı növbəti sanksiyalar paketinin qəbul ediləcəyi gözlənilir. Yeni məhdudiyyətlərin Moskvanın iqtisadi və maliyyə imkanlarını daha da zəiflətməyə, həmçinin müharibənin davam etdirilməsi üçün resurslarını məhdudlaşdırmağa yönələcəyi bildirilir. Brüsseldə və Kiyevdə keçiriləcək görüşlərin nəticələri Avropanın Ukraynaya uzunmüddətli dəstək strategiyasının formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Mövzu ilə bağlı politoloq Aytən Qurbanova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, müharibənin artıq dörd ili tamam olur və dörd il ərzində müharibənin gedişatında aydın şəkildə müşahidə etmək mümkündür ki, Ukraynanın öz ərazi bütövlüyü ilə bağlı apardığı müharibədə tərəflərin maraqları kifayət qədər fərqli formada özünü biruzə vermişdir. Onun sözlərinə görə, ABŞ-ın xüsusi ilədə Tramp admistrasiyası dövründə danışıqlar prosesini bərpa etmək etməsi, amma danışıqlar prosesində Ukraynanın mövqeyinin kifayət qədər zəif şəkildə təmsil olunması onu deməyə əsas verir ki, Amerika hal-hazırda Ukraynanın maraqlarını Rusiya qarşısında qurban verib: "Alyaska görüşündən sonrakı prosesləri izləsək, arxa pərdədə ciddi razılığın əldə olunduğunu müşahidə edə bilərik. Baxmayaraq ki, ictimayyətə bununla bağlı açıq hansısa bir bəyanat verilmədi. Amma Rusiya Amerika münasibətləri və Amerikanın Rusiyanın işğalçılıq siyasətinə münasibətdə paralel olaraq Ukraynaya təzyiq mexanizmindən istifadə etməsi, məsələn Zelenskinin son verdiyi bəyanatlardan birində açıq şəkildə ifadə olunur ki, Donbasın boşaldılması ilə bağlı ABŞ Ukraynaya təzyiq göstərir və bu o deməkdir ki, Rusiyanın maraqları kontekstində artıq Amerika atəşkəsin əldə olunması niyyətindədir və bunu açıq şəkildə bəyan edir.

Avropa İttifaqının mövzu ilə bağlı yanaşmaları bir qədər fərqlidir. Çünki Avropa İttifaqının təhlükəsizlik qayğılarıda var. Bu sadəcə Ukraynanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi ilə bağlı məsələ deyil, artıq Avropanın sərhədlərini aşa biləcək kifayət qədər təhdidləri özündə ehtiva edən yanaşmalardır və əgər Rusiya-Ukrayna müharibəsinin nəticəsi Rusiyanın qalibiyyəti və masada da Rusiyanın istədiyi şərtləri diktə etməsi ilə yekunlaşsa, bu Avropa üçün heçdə asan bir dövrün başlanğıcı olmayacaq. Avropa İttifaqı çərçivəsində sanksiyaların yenidən müzakirə olunması məhz bu istiqamətdədir. Amma artıq 20-ci paket sanksiyalardan biz danışırıq və bu sanksiyaların hər hansısa bir formada Rusiya üzərində çəkindirici bir təsirinin olmadığını dörd il ərzində aydın şəkildə müşahidə etmişik. Orbanın bəyanatına gəlincə isə, biz daha əvvəldə 90 milyard avro həcmində olan yardım kreditinin bloklanmasını müşahidə etdik və bunu Ukraynanın Drujba neft kəmərini blok etməsi ilə Macarıstan prezidenti və rəsmiləri izah etdi və bu davam etdikcə Avropa İttifaqı çərçivəsində olunacaq yardımlar bloklanacaq. Çünki biz bilirik ki, Avropa İttifaqının verdiyi qərarlar yekdilliklə qəbul olunur. Sanksiyalar məsələsində də Macarıstanın eyni mövqeydən çıxış etməsi bizə onu deməyə əsas verir ki, Macarıstan artıq müharibənin bitməsi mövqeyindən çıxış edir.

Yəni müharibənin sürətli şəkildə bitməsi və atəşkəsin əldə olunması, yenidən müharibədən öncəki münasibətlər sisteminin bərpa olunması, yada yeni formalaşacaq dünya nizamında tamamilə fərqli əlaqələrin qurulması düşünürəm ki, Macarıstanın bu gün milli maraqları və ortaya qoyduğu yanaşmalar kontekstində ən önəmli istiqamətlərdən biridir. Uzun müddətdir Qərbi Avropa dövlətlərinin müharibəyə hazırlaşması, həttda rəsmi Brüsselin ətrafında bu istiqamətdə kifayət qədər işlərin görülməsi istiqamətində məlumatlar müəyyən media qurumlarında paylaşılır. Həttda qeyri-rəsmi mənbələr əhalinin məlumatlandırılması, müharibəyə hazırlıq prosesinin uzun müddətli davam etməsi ilə bağlı işlərin görüldüyünüdə bunu deməyə əsas verir. Amma əsas sual ondan ibarətdir ki, müharibəyə həqiqətəndə Avropa dövlətləri hazırdırmı?

Çünki ikinci dünya müharibəsindən sonra ABŞ-nın NATO çərçivəsində formalaşdırdığı təhlükəsizlik çətiri həm müdafiə mexanizmlərini kifayət qədər zəiflədib, həmdə Rusiya qarşısında onların davam gətirə biləcək potensialını demək olarki yox edib. Düşünürəm ki, yaxın perspektivdə Avropa dövlətlərinin Rusiya ilə qarşıdurmaya getmək ehtimalı kifayət qədər zəifdir. Biz daha öncə Avropa İttifaqı Şurasının prezidentinin bəyanatlarında onu gördük ki, 2027-ci ilə qədər Rusiyadan qaz alışını davam etdirəcəklərini, 2027-ci ilin sonundan etibarən artıq Rusiyadan qaz alışını dayandıracaqlarını bəyan etdilər. Buda o deməkdir ki, 2027-ci ilə qədər istəsələrdə, istəməsələrdə Rusiya ilə qarşıdurmadan yayınmaq mövqeyindən çıxış etməyə məcburdular. Hal-hazırda Rusiyadan enerji təhlükəsizliyi baxımından Avropa dövlətləri ciddi ölçüdə asılıdır və bu məqam Rusiyanın sanksiyalardan yayınması üçün ən önəmli açıq qapıdır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin