Ekspert təklifi: Məktəblərdə "akademik dəstək mərkəzləri" yaradılmalıdır

"Mart ayında keçirilən 11-ci sinif buraxılış imtahanları hər il həm valideynlər, həm də təhsil işçiləri arasında böyük müzakirələrə səbəb olan, təhsil sisteminin ən həssas nöqtələrindən biridir. İlk baxışda bu imtahanlar şagirdlərin yükünü azaltmış kimi görünə bilər, lakin əslində tədris prosesinin bütövlüyünə ciddi zərbə vurur".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoca bildirib.

O, qeyd edib ki,Mart ayında imtahanı başa vuran 11-ci sinif şagirdləri üçün məktəb dövrü psixoloji olaraq bitmiş hesab olunur. Nəticədə aprel, may və iyun ayları "itirilmiş zaman" kəsiyinə çevrilir. Şagirdlərin əksəriyyəti artıq məktəb dərslərinə motivasiyasını itirərək bütün diqqətini ali məktəbə qəbulun ikinci mərhələsi olan blok imtahanlarına yönəldir. Bu isə məktəblərdə davamiyyətin kəskin azalmasına və tədris proqramının qalan hissəsinin sadəcə formal xarakter daşımasına səbəb olur:

"Təhsil rəsmiləri erkən imtahan modelini minlərlə şagirdin yazı işlərinin yoxlanılması və nəticələrin emalı üçün vaxt qazanmaqla əsaslandırsa da, reallıqda bu yanaşma 11 illik təhsil proqramını de-fakto 10 il yarıma endirir, məktəbin tərbiyəvi rolunu zəiflədir və repetitor institutlarının təsirini artırır.

Ən ciddi problem isə buraxılış imtahanından sonra 11-ci siniflərin dərsə gəlməməsi və yaranan intizamsızlıqdır. Şagird artıq qiymət qorxusu yaşamır, attestat balları böyük ölçüdə formalaşmış sayılır və məktəb rəhbərliyinin əlində onu sinifdə saxlamaq üçün heç bir rəsmi vasitə qalmır. Bu "cəzasızlıq" mühiti illərlə qurulan məktəb ierarxiyasını sarsıdır; müəllim sinfə daxil olduqda qarşısında boşluq görür, şagird isə məktəbi sadəcə "arayış mənbəyi" kimi qəbul edir. Bu isə pedaqoji kollektivin nüfuzuna ağır zərbədir.
Təklif edirəm ki, bu boşluğu aradan qaldırmaq və intizamı bərpa etmək üçün ən səmərəli yol həmin üç aylıq müddəti məktəb daxilində universitetə hazırlıq - yəni blok imtahanlarına hazırlıq - üzrə xüsusi bir proqram və ya layihəyə çevirməkdir. Məktəblərdə ixtisas qrupları üzrə yaradılacaq "akademik dəstək mərkəzləri" vasitəsilə şagirdlər intensiv test tapşırıqları və sınaq imtahanları ilə məşğul ola bilərlər.

Bu cür proqram həm də sosial ədaləti təmin edər: repetitora gedə bilməyən istedadlı şagirdlər məktəbdə peşəkar müəllimlərin nəzarəti altında hazırlıqlarını tamamlaya bilərlər. Belə bir yanaşma məktəbi sadəcə bina deyil, universitet qapısına aparan strateji bir mərkəzə çevirər. Məktəb rəhbərliyi bu üç ayı şagirdin taleyi üçün "qızıl dövr" kimi qiymətləndirərək dərsləri praktiki hazırlıq üzərində qursa, həm davamiyyət problemi həll olunmuş olar, həm də qazanılan uğur birbaşa doğma məktəbin adı ilə bağlanar".

Telegramda izləyin